Leiderschap

Johnsons positie verder ondermijnd na vertrek van twee ministers

null Beeld AFP
Beeld AFP

Twee belangrijke Britse ministers zijn dinsdagavond opgestapt. Dat zou weleens de nekslag kunnen betekenen voor het premierschap van Boris Johnson.

Eric Brassem

Minister van financiën Rishi Sunak en minister van gezondheid Sajid Javid maakten enkele minuten na elkaar hun besluit bekend. ‘Ik kan niet langer doorgaan met een schoon geweten’, twitterde Javid. Hij zegt dat hij het vertrouwen heeft verloren in Johnsons vermogen om te ‘regeren in het nationaal belang’.

Sunak stelde dat ‘het publiek terecht van een regering verlangt dat ze op een juiste, competente en serieuze manier wordt geleid’. De minister van financiën zegt dat zijn opvattingen fundamenteel verschillen met die van Johnson.

Schandalen rondom Johnson

De premier gaat gebukt onder een reeks schandalen, en overleefde onlangs nog een vertrouwensstemming bij de Conservatieven over de partygate-affaire: verboden regeringsfeestjes in coronatijd. Het jongste oproer gaat over het vooraanstaande Conservatieve parlementslid Chris Pincher, die vorige week moest vertrekken na beschuldigingen van seksueel lastigvallen van mannen. Johnson zou hebben geweten van eerdere beschuldigingen tegen Pincher, maar hem desondanks in februari hebben benoemd als plaatsvervangend chief whip, zeg maar vicefractievoorzitter.

Johnson wist er wel van

Enkele ministers verklaarden vorige week dat Johnson niet op de hoogte was van dergelijke beschuldigingen. Toen de onrust aanhield, erkende een woordvoerder van Johnson maandag dat de premier wel weet had gehad van aantijgingen tegen Pincher, maar dat ‘die ofwel waren opgelost, ofwel niet hadden geresulteerd in een formele klacht’.

Die verklaring schoot een voormalige chef van Buitenlandse Zaken, Simon McDonald, in het verkeerde keelgat. Hij meldde dinsdag dat Johnson al klachten over Pincher op zijn bordje kreeg in 2019. “Er was een formele klacht. Beschuldigingen waren alleen in die zin opgelost dat het onderzoek was afgerond: de heer Pincher was niet van blaam gezuiverd.”

Daarmee geconfronteerd veranderde Johnson zijn verhaal dinsdag nog eens: sorry, hij was het vergeten, van die formele klacht.

Zowel Sunak als Javid hebben Johnson gesteund toen partygate zich maandenlang voortsleepte. Dat mondde vorige maand uit in een vernietigend onderzoeksrapport, en een opstand onder een groot aantal parlementariërs van zijn eigen partij. Johnson overleefde een vertrouwensvotum, tot verdriet van de dissidenten. Veertig procent van de fractie steunde de motie. Vorige maand verloren de Tories verkiezingen in twee districten.

Liz Truss staat voor ‘100 procent’ achter Johnson

Ook dinsdagavond, na het ontslag van Sunak en Javid, lieten andere ministers snel weten dat ze zich nog wel achter de beschadigde premier scharen. Zo sprak buitenlandminister Liz Truss voor ‘100 procent’ haar steun uit, volgens de Britse omroep BBC.

Maar volgens de sociaaldemocratische oppositieleider Keir Starmer is het duidelijk dat de regering ‘instort’. Vaststaat dat de onmin in de Conservatieve Partij toeneemt nu Johnson weer betrapt is op draaien en geheugenverlies. Critici roepen ministers op om zich tegen de premier te keren. “He’s finished”, (‘Het is met hem gedaan’) zei een anonieme Tory-parlementariër, die Johnson tot nog toe trouw was gebleven, tegenover persbureau Reuters.

Luttele uren na de het opstappen van de twee ministers werden de opvolgers al bekend. Johnson maakte onderwijsminister Nadhim Zahawi de nieuwe minister van Financiën en koos zijn stafchef Steve Barclay als gezondheidsminister.

Lees ook:
In Groot-Brittannië dreigt een zomer van ontevredenheid

Premier Johnson reist zondag af naar de G7-top en werpt zich op als wereldleider. Maar de economie in zijn land draait beroerd en de onvrede groeit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden