Burgerrechten

Johnson gaat strijd aan met Europese rechters om Rwanda-deportatie

De Britse premier Boris Johnson en zijn vrouw Carrie kort na aankomst donderdag op de luchthaven van Kigali. Beeld AP
De Britse premier Boris Johnson en zijn vrouw Carrie kort na aankomst donderdag op de luchthaven van Kigali.Beeld AP

Amnesty International hekelt de ‘flagrante machtsgreep’ van de Britse premier Johnson. ‘De regering neemt ons terug naar de jaren vijftig.’

Arjen van der Ziel

De Britse regering heeft bij het Lagerhuis een omstreden wetsvoorstel ingediend dat de invloed van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in het Verenigd Koninkrijk moet beperken. Het voorstel bevestigt dat uitspraken van het Britse Hooggerechtshof boven die van het EHRM gaan en dat Britse rechters zich niet altijd aan uitspraken van het Europese mensenrechtenhof hoeven te houden. De indiening van het voorstel, dat al langer in voorbereiding was, komt kort nadat het EHRM vorige week een stokje stak voor de deportatie per vliegtuig van een handvol asielzoekers naar het Afrikaanse Rwanda.

De conservatieve regering van premier Boris Johnson heeft het wetsvoorstel ‘Bill of Rights’ gedoopt, een verwijzing naar de gelijknamige beroemde wetstekst uit 1689, die mede ten grondslag lag aan de parlementaire democratie in het Verenigd Koninkrijk. “Deze bill of rights zal de traditie van vrijheid in het VK versterken”, zei justitieminister Dominic Raab woensdag. “Tegelijk wordt een dosis gezond verstand in het systeem geïnjecteerd.”

Nadat het EHRM vorige week de deportatie van de asielzoekers naar Rwanda op het nippertje had voorkomen, opperden sommige conservatieve politici al dat het VK zich maar moest terugtrekken uit het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, dat ten grondslag ligt aan het Europese mensenrechtenhof. Zo ver gaat het wetsvoorstel van de regering-Johnson niet. Groot-Brittannië blijft aangesloten bij het EVRM en blijft ook lid van de bijbehorende Raad van Europa. Maar met het voorstel stevenen de Britten mogelijk wel af op een confrontatie met de raad. Die staat overigens, net als het mensenrechtenhof, los van de Europese Unie, waar het VK ruim twee jaar geleden uit is gestapt.

Uithollen van burgerrechten

Advocatenorganisaties, mensenrechtenactivisten en oppositiepolitici reageren woedend op het regeringsplan. Volgens Amnesty International is het een ‘flagrante machtsgreep’, die de burgerrechten in Groot-Brittannië zal uithollen, de verdediging van de allerzwaksten zal bemoeilijken en de machthebbers meer vrij spel zal geven. “Dit gaat niet om het sleutelen aan rechten, maar om het afnemen ervan”, twitterde Amnesty in reactie op de indiening van het wetsvoorstel. “De regering neemt ons terug naar de jaren vijftig.”

Intussen arriveerde premier Johnson donderdag in de Rwandese hoofdstad Kigali voor een top van het Britse Gemenebest. Hij verdedigde daar tegenover journalisten het controversiële akkoord dat zijn regering sloot met Rwanda. Volgens die deal gaat Groot-Brittannië asielzoekers die per mensensmokkelboot arriveren, deporteren naar het Afrikaanse land, waar ze vervolgens asiel kunnen aanvragen. In ruil daarvoor krijg Rwanda een financiële vergoeding.

Tegenstanders waarschuwen dat de rechten van de asielzoekers in het autocratisch geregeerde Rwanda waarschijnlijk in het gedrang zullen komen. Zij noemen het plan inhumaan. Maar de Britse regering verzekert het plan te willen doorzetten, om potentiële asielzoekers te ontmoedigen en de activiteit van mensensmokkelaars te beteugelen. “De critici moeten een open mind houden over dit beleid”, zei Johnson in Kigali. “Veel mensen zien de duidelijke voordelen ervan.”

Lees ook:

Europese rechter steekt stokje voor Britse deportatievlucht, tot ergernis van Johnson

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens hield op de valreep de Britse deportatie van asielzoekers naar Rwanda tegen. Premier Johnson denkt erover de wetten aan te passen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden