Brexit

Johnson blijft ontkennen, maar ze komen er echt: douanecontroles in Noord-Ierland

De Britse premier Boris Johnson tijdens een bezoek aan het Noord-Ierse parlement in Belfast op 13 januari. Beeld REUTERS

De Europese Commissie legt nog maar eens uit wat het brexit-akkoord inhoudt: meer bureaucratie voor Noord-Ierse bedrijven. Die hebben straks alle reden premier Johnson te beschuldigen van kiezersbedrog. 

In een periode van relatieve brexit-saaiheid is toch weer onrust ontstaan over de Ierse kwestie. Precies een week voor het formele vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie heeft de Europese Commissie nog maar eens duidelijk gemaakt dat er vanaf volgend jaar wel degelijk douanecontroles zullen plaatsvinden tussen het Groot-Britse eiland en Noord-Ierland.

Dat betekent onder meer dat Noord-Ierse bedrijven exportformulieren moeten invullen als ze goederen per boot of vliegtuig over de Ierse Zee willen transporteren. Vrijdag wist de Britse krant The Guardian te melden dat die formulieren veel ingewikkelder worden dan vooraf aan die bedrijven was voorgespiegeld, met liefst 31 invulvelden.

Ook bij de handelsstromen in omgekeerde richting zullen formulieren en controles noodzakelijk zijn, omdat Noord-Ierland een speciale status krijgt en veel meer EU-regels zal moeten blijven volgen dan de rest van het Verenigd Koninkrijk. Op die manier moet worden voorkomen dat een nieuwe grens verschijnt op het Ierse eiland zelf, tussen Noord-Ierland en EU-lidstaat Ierland.

Johnson blijft douanecontroles ontkennen

De Britse premier Johnson heeft altijd hardnekkig ontkend dat er douanecontroles aan weerszijden van de Ierse Zee zullen komen. Op bezoek in Noord-Ierland, tijdens zijn verkiezingscampagne in november, verzekerde hij de plaatselijke ondernemers dat er ‘absoluut geen’ formulieren aan te pas zullen komen. Mocht dat toch het geval zijn, dan konden ze hem bellen, waarna die formulieren ‘in de prullenbak’ zouden belanden.

Ook vrijdag liet een woordvoerder weten dat ‘de premier deze vraag meermaals heeft beantwoord in het Lagerhuis en opnieuw benadrukt dat er geen controles zullen zijn’.

Een hoge EU-functionaris reageerde echter meteen met de vaststelling dat het brexit-akkoord, dat vorig jaar op verzoek van Johnson is aangepast, hier ‘heel helder’ over is: de controles komen er, onder verantwoordelijkheid van de Britse autoriteiten, eventueel met toezicht van EU-functionarissen, en (in geval van conflicten) onder jurisdictie van het Europees Hof van Justitie.

Woedende bedrijven

Eenmaal geconfronteerd met de werkelijkheid haalt Johnson zich mogelijk de woede op de hals van het Noord-Ierse bedrijfsleven en unionistische politici in het Britse gebiedsdeel, die zich altijd faliekant tegen een handelsgrens in de Ierse Zee hebben uitgesproken.

In een vrijdag gepubliceerde samenvatting van de terugtrekkingsovereenkomst geeft de Europese Commissie voorbeelden van de douaneformaliteiten, inclusief kaartjes van een handelsroute tussen Liverpool (Engeland) en Belfast (Noord-Ierland). Die nieuwe regels worden van kracht na afloop van de overgangsperiode, op z’n vroegst begin volgend jaar.

De regeling geldt in principe voor onbepaalde tijd en staat los van de uitkomst van het komende handelsoverleg tussen Londen en Brussel, dat waarschijnlijk in maart begint.

Lees ook:
Brits Lagerhuis keurt brexit-wet Boris Johnson goed

Het Britse Lagerhuis heeft de wetgeving goedgekeurd die nodig is voor het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie.

Aan ruim 1000 dagen brexit-drama komt een eind. Toch? Nou, nee. Niet helemaal

December-column van onze Londense correspondent Tim de Wit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden