Amerikaanse voorverkiezingen

Joe Biden zegt soms rare dingen, maar blijft favoriet voor de Democratische nominatie

Democratisch presidentskandidaat Joe Biden tijdens een bijeenkomst van de Democratische Partij in New Hampshire. Beeld REUTERS

Tien Democratische kandidaten voor het presidentschap debatteren donderdagavond. Koploper is Joe Biden. Maar zijn succes wordt overschaduwd door merkwaardige vergissingen. 

De zaal is er helemaal stil van als Joe Biden vertelt over de militair die vond dat hij geen medaille verdiende. Als vicepresident mocht hij hem die uitreiken voor zijn heldhaftige hulp aan een vriend, in het heetst van de strijd in Afghanistan. “Hij zei: ‘Meneer, ik wil dat verdomde ding niet. Speld het me niet op, alstublieft, doe het niet’. Hij stierf. Hij stierf!” Het is 30 augustus. Biden is in zijn element. 

Vierhonderd mensen vullen de zaal van Dartmouth College. Ze zijn nieuwsgierig naar zijn plannen voor de Amerikaanse gezondheidszorg maar ook om een indruk te krijgen van een van de belangrijkste Democratische gegadigden voor het presidentschap. Heeft hij de belangrijke onderwerpen onder de knie? Komt hij presidentieel over? Maar misschien ook wel, met wat sensatiezucht: welke uitglijder zal hij vandaag weer maken? Want Biden bevindt zich in de lastige positie dat hij tegelijkertijd de favoriet is, en aangeschoten wild. Volgens de peilingen heeft de voormalige vicepresident momenteel de voorkeur van de grootste groep Democraten, zo’n 30 procent, bijna twee keer zoveel als senatoren Bernie Sanders en Elizabeth Warren, om maar te zwijgen van de rest van de twintig gegadigden voor de Democratische nominatie.

Uit de losse pols

Maar in de media worden zijn ideeën over bijvoorbeeld gezondheidszorg overschaduwd door de merkwaardige uitspraken die hij soms uit de losse pols doet. Die blijken dan vergissingen, zoals zijn stelling dat president Franklin Roosevelt in 1929 televisietoespraken hield. Of ze lijken een vooroordeel te verraden, zoals zijn als aanmoediging bedoelde opmerking dat ‘arme kinderen net zo slim en getalenteerd zijn als blanke kinderen’. En zijn bezoek aan Dartmouth College is geen uitzondering. Want dat verhaal over de medaille, nog wel door Biden afgerond met “Dit is de absolute waarheid, mijn woord als een Biden”, klopt van geen kanten. De Washington Post zocht het in de dagen daarna uit. Biden woonde ooit het decoreren van een militair bij, zij het als senator. Maar de militair uit zijn verhaal was een ander, met een andere rang, van een ander legeronderdeel, die een andere heldendaad had verricht in een ander jaar in een ander land en de medaille kreeg van Barack Obama.

Hoe erg is dat? Bidens medestanders vergoelijken zijn missers uiteraard. Ze wijzen erop dat Biden zijn hele politieke carrière al dingen zegt die achteraf niet kloppen of niet kunnen, maar dat het steeds goed bedoeld is. Biden zelf kiest in een reactie op de medaillekwestie een paar dagen later ook voor die invalshoek: “Het ging erover hoe moedig die mensen zijn, hoe ongelooflijk, deze generatie van strijders, deze gevallen engelen die we hebben verloren. Wat is het probleem?”

In webmagazine Politico wijst analist Jeff Greenfield erop dat elke politicus op zijn tijd wel iets doms zegt, maar dat het uitmaakt hoe de media daarop inspringen. Dat Ronald Reagan ooit zei dat bomen de lucht vervuilen, is iedereen nu vergeten.

Serieus nemen

Het gevaar bestaat dat al die aandacht voor uitspraken van Biden, meer voor die van anderen, een zichzelf versterkend proces wordt, dat uiteindelijk ervoor zorgt dat niemand hem meer serieus neemt. Zo had de Democratische presidentskandidaat in 2000, Al Gore, er enorm veel last van dat de media er een project van maakten hem op onwaarheden te betrappen. Maar er zijn ook commentatoren die dat te makkelijk vinden. “Misschien was Bidens oorlogsverhaal een leugen. Misschien was het iets veel ergers”, suggereert Jack Holmes in Esquire. Uiteindelijk is Biden al 76 jaar. Mocht hij de verkiezingen winnen, dan is hij met 78 jaar de oudste president ooit. President Donald Trump – die volgens de Washington Post sinds zijn aantreden meer dan 12.000 onwaarheden heeft verteld, denkt er ook zo over: “Joe heeft hij ze niet allemaal meer op een rijtje.”

Onder Bidens Democratische concurrenten wordt tot nu toe alleen indirect naar zijn leeftijd verwezen. In het eerste debat tussen de kandidaten, in juni, riep Eric Swalwell (38) hem op, het stokje over te dragen aan een nieuwe generatie. De kiezers lijken er anders over te denken. Veel Democraten zien in de gematigde Biden nog steeds de beste kandidaat om Donald Trump te verslaan, en dat heeft bij hen de prioriteit. Inmiddels heeft Swalwell zijn eigen campagne gestaakt bij gebrek aan belangstelling. En ligt Biden nog steeds aan kop.

Lees ook:

Met Joe Biden (76) mengt zich nog een politieke opa in de Democratische verkiezingsstrijd

Nu Joe Biden zich officieel in de strijd heeft geworpen, dient de vraag zich aan: zijn hij en zijn voornaamste concurrent Bernie Sanders niet te oud om president te worden?

Joe Bidens uitglijder - of verdekt signaal - toont zijn kracht als presidentskandidaat

In juni kruisten twintig Democratische presidentskandidaten de degens.  Vier anderen keken jaloers toe – ja, vier, nadat voormalig Congreslid en admiraal b.d. Joe Sestak zich ook nog als kandidaat had gemeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden