null Beeld

ColumnBas den Hond

Je toekomst bouwen op oud-president Trump is riskant gebleken

Redactie Trouw

De een is volksvertegenwoordiger, de ander fotograaf. Mo Brooks en Shealah Craighead hebben weinig gemeen, zou je zeggen. Maar deze week konden ze elkaar een hand geven: ze zijn allebei genaaid door Donald Trump.

Je toekomst bouwen op de president-in-ruste (die zichzelf nog steeds de rechtmatig verkozen president vindt) is riskant, hebben ze gemerkt. Het ene moment ben je een gevierde bondgenoot of werknemer, het volgende moment lig je eruit.

Shealah Craighead kon met recht denken dat ze bij Donald Trump geen kwaad kon doen. Ze was de hoofdfotograaf van het Witte Huis tijdens zijn presidentschap. Dat betekent dat ze bijna overal bij mocht zijn, tijdens zijn werk en soms in zijn vrije tijd. “We hebben een fijne relatie. Heel professioneel, maar er komt soms ook humor bij kijken”, vertelde ze in 2018 aan het tijdschrift Marie Claire.

Net als haar voorganger Pete Souza, die de ambtsperiode van Trumps voorganger Barack Obama in beeld bracht, wilde Craighead na afloop van haar periode in het Witte Huis een boek publiceren met de beste foto’s van die vier jaar. Dat mag ze zonder meer doen, de door fotografen van het Witte Huis gemaakte foto’s van Trump zijn in dienst van de Amerikaanse overheid gemaakt, en dus publiek eigendom – iedereen zou zo’n boek mogen maken.

Honderdduizenden dollars

Maar een monografie van de presidentiële fotograaf heeft natuurlijk een enorme meerwaarde. Het is haar eigen selectie. En net zoals Obama deed voor Pete Souza, zou Trump ook een lovend voorwoord kunnen (laten) schrijven voor het boek, waarmee het een fijn aandenken wordt voor Trump-fans – waarvan er in de VS tientallen miljoenen zijn.

Maar dat voorwoord kreeg ze niet. Medewerkers van de president vertelden haar, zo meldt de New York Times, dat hij alleen wilde meewerken als hij kon meedelen in het voorschot dat ze van haar uitgever zou krijgen – een bedrag dat in de honderdduizenden dollars zou lopen. En daarna zeiden ze dat ze moest wachten tot hij zijn eigen fotoboek had gepubliceerd.

Dat boek kwam er, met vooral veel van Craigheads foto’s, en voor een gesigneerd exemplaar betaal je een slordige 200 euro. Craighead heeft haar eigen boekplan nu maar in de ijskast gezet.

Politieke medestanders

Voor politieke medestanders is Trump al net zo hardvochtig. Mo Brooks is lid van het Huis van Afgevaardigden uit Alabama. Als iemand de president steunde na de door hem verloren verkiezingen van 2020, dan Brooks wel. Hij was de eerste landelijke politicus die aankondigde dat hij, tijdens de speciale vergadering van het Congres op 6 januari 2021 de verkiezingsuitslag van een aantal staten niet zou erkennen. En die dag zelf was hij een van de sprekers op de demonstratie daarover in Washington, die werd gevolgd door de bestorming van het Capitool.

Geen wonder dat Trump hem zijn steun gaf toen Brooks besloot te proberen promotie te maken en zich kandidaat stelde voor een van de twee zetels van Alabama in de Senaat.

Maar zijn liefde voor Brooks is inmiddels bekoeld. Volgens Trump is dat omdat het congreslid niet meer zoveel wil praten over die verloren verkiezing en wat een groot onrecht de ex-president daarmee zou zijn aangedaan. Maar een andere plausibele reden is dat Brooks het niet zo goed doet in de peilingen voor de voorverkiezingen. De winnaar daarvan zal het in november opnemen tegen een Democraat, en het ziet er nu naar uit dat het niet Brooks zal zijn.

Verlies van zijn uitverkoren kandidaat zou een afgang zijn voor Trump. Hij gaat er prat op dat zijn aanbeveling genoeg is om een Republikeins politicus in de voorverkiezingen genomineerd te krijgen – wat dan in rechtse staten, zoals Alabama, praktisch een garantie is op het bezetten van de zetel in kwestie. Maar er zijn steeds meer tekenen dat die macht tanende is.

Peilingen

In peilingen maken de Republikeinse stemmers die zeggen dat het hen in de eerste plaats om Trump gaat nu nog maar 40 procent uit, dat was in november 2020 nog 54 procent.

Als je wilt voorkomen dat een kandidaat waar je achter staat een verkiezing verliest, dan is daar een eenvoudige manier voor: niet meer achter die kandidaat staan. Dat is wat Trump eind maart met Brooks deed. Die had volgens hem ‘een vreselijke fout’ gemaakt door te zeggen dat de Republikeinen naar de volgende verkiezingen moesten kijken en niet bezig blijven over de vorige.

Brooks liet dat niet over zijn kant gaan. Hij wist nog wel een paar dingen over Trump die hij tot dan toe voor zich had gehouden. Bijvoorbeeld dat die hem nog heel onlangs had gevraagd of het Congres – waar volgend jaar mogelijk de Republikeinen de touwtjes in handen zullen hebben – niet gewoon de verkiezingen van 2020 ongeldig kan verklaren.

Die onthulling baarde veel opzien. Binnen de commissie die de bestorming van het Capitool op 6 januari onderzoekt, gingen meteen stemmen op om Brooks te ondervragen. Tot nu toe heeft de commissie geen congresleden verhoord, omdat de Republikeinen die het nauwst bij de gebeurtenissen betrokken waren niet willen meewerken. Hen via de rechter dwingen is misschien niet mogelijk, en in elk geval tijdrovend. Maar Brooks zegt nu zo’n verzoek ‘te zullen overwegen’.

Niet iedereen in de commissie is echter enthousiast over die mogelijkheid. Want door gretig op te komen draven voor een verhoor zou Brooks de commissie in feite gebruiken als een middel om wraak te nemen op Trump. Dat zou de reputatie van de commissie, en het gezag van het later dit jaar uit te brengen rapport, geen goed doen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden