Japan

Japanse rechter zet stap richting homohuwelijk

Activisten betuigen hun steun voor de rechten van lhbti'ers bij de rechtbank in Sapporo.  Beeld AFP
Activisten betuigen hun steun voor de rechten van lhbti'ers bij de rechtbank in Sapporo.Beeld AFP

Een Japanse rechter erkent dat mensen van hetzelfde geslacht moeten kunnen trouwen. Maar met die principiële stap is het homohuwelijk nog niet geregeld.

Het is ‘ongrondwettelijk’ dat twee vrouwen of twee mannen niet met elkaar mogen trouwen. Met die uitspraak heeft een rechter in Sapporo een stap gezet in de richting van het homohuwelijk in Japan. De drie stellen die de zaak tegen de overheid hadden aangespannen zijn tevreden, al kunnen ze nog geen bruiloft gaan plannen.

Japan is binnen de G7, de club van rijke industrielanden, het enige waar mensen van hetzelfde geslacht niet kunnen trouwen. In Oost-Azië is het land overigens geen uitzondering, alleen Taiwan kent in die regio sinds 2019 het homohuwelijk. Aan de andere kant zijn er in Japan traditioneel geen religieuze geboden of verboden als het gaat om relaties en is homoseksualiteit sinds 1880 niet strafbaar.

De Japanse grondwet, die direct na de Tweede Wereldoorlog is opgesteld onder sterke Amerikaanse invloed, bepaalt dat het huwelijk is gebaseerd op ‘wederzijdse instemming van beide seksen’. Voor de Japanse politiek, met name de dominante partij LDP, betekent dit tot nu toe dat het huwelijk alleen voor man en vrouw is bedoeld.

‘Discriminerend’

Maar volgens rechter Tomoko Takebe in Sapporo sluit deze tekst in de grondwet niet uit dat twee mannen of vrouwen kunnen trouwen. “Seksuele voorkeur kan niet veranderd of uitgekozen worden door iemands wil”, zo lichtte Takebe haar uitspraak toe. “Het is discriminerend dat deze mensen zelfs niet de wettelijke voordelen kunnen genieten die heteroseksuele mensen wel hebben.”

Lokale overheden in Japan kennen wel samenlevingscontracten, die onder meer kunnen helpen bij het huren of kopen van een huis. Zo’n partnerschap kan ook bezoekrecht bieden in ziekenhuizen, zoals nu in de coronacrisis. Maar zij bieden geen andere wettelijke voordelen van het huwelijk, zoals recht op pensioen, een erfenis of erkenning van kinderen van een partner.

De drie koppels die de zaak aanspanden, vier mannen en twee vrouwen, reageerden opgelucht. Ze beklemtoonden tegenover Japanse media dat hun levens niet anders zijn dan die van heteroseksuelen en dat zij dus dezelfde rechten verwachten. Maar de rechter kende hun niet het smartengeld toe dat ze geëist hadden, een miljoen yen (7700 euro) per persoon.

Actiegroepen voor lhbti-rechten en progressieve politici reageerden enthousiast op de uitspraak. Ook al heeft die geen praktische gevolgen, voor veel Japanners is dit wel een teken dat er iets verandert in hun land. De druk op de politiek zal naar verwachting toenemen om het homohuwelijk toch te regelen, zeker als meer uitspraken in vergelijkbare zaken die nog lopen net zo uitvallen.

Die drie stellen in Sapporo spanden op Valentijnsdag 2019 hun zaak aan tegen de overheid, tegelijk met nog tien koppels in Tokio, Osaka en Nagoya. In september van dat jaar deden nog drie stellen in Fukuoka hun voorbeeld.

Lees ook:

Japan doet liever alsof homo’s niet bestaan

Lesbiënnes Hiroko en Koyuki wilden trouwen en konden alleen voor nep-ceremonie in een pretpark terecht. Hiroko: “Op zich kunnen seksuele minderheden in Japan vrij leven, er zijn immers geen religieuze of andere regels die ons belemmeren. Maar discriminatie en vooroordelen zijn er volop. En in juridische zin bestaan wij zelfs helemaal niet.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden