Militaire uitgaven

Japan wapent zich tegen Chinese dreiging

Japanse militairen bij de Olympische Spelen in Tokio  Beeld REUTERS
Japanse militairen bij de Olympische Spelen in TokioBeeld REUTERS

Japan investeert fors in zijn leger, ook al mag het niet zo heten. De Chinese dreiging vraagt volgens Tokio om een robuust antwoord.

Japan verhoogt de militaire uitgaven voor het komende jaar. Een recordbedrag van 42 miljard euro moet investeringen mogelijk maken om het leger te moderniseren en meer slagkracht te geven. Dat is volgens de Japanse regering vooral nodig om de dreiging van China het hoofd te bieden. Het is het tiende jaar op rij dat de Japanse defensie-uitgaven stijgen.

Extra geld voor het boekjaar gaat onder meer naar lasersystemen waarmee raketten en drones neergehaald kunnen worden, nieuwe radars voor schepen en activiteiten in de ruimtevaart en cyberspace. Ook koopt Japan, in het boekjaar dat begint op 1 april 2022, twaalf nieuwe gevechtsvliegtuigen. Vier daarvan, van het type F-35B, kunnen verticaal opstijgen en landen. Dat maakt het mogelijk om ze in te zetten op de Japanse vliegdekschepen.

De nieuwe militaire middelen zijn vooral een reactie op China, dat de eigen defensie flink opschroeft. Japan ziet China steeds meer als bedreiging, vorig jaar werd dat land ook voor het eerst officieel zo betiteld. De twee landen betwisten het bezit van een eilandengroep in de Oost-Chinese Zee. Japan, dat de groep in de praktijk bestuurt, noemt die de Senkaku-eilanden. Maar China, dat spreekt van de Diaoyu-eilanden, accepteert het Japanse bestuur niet.

Raketsysteem

De Japanse kustwacht verjaagt geregeld Chinese schepen en die confrontaties dreigen af en toe op schermutselingen uit te draaien. In het nieuwe defensiebudget is geld vrijgemaakt voor een raketsysteem op het eiland Ishigaki, ter verdediging van de Senkaku’s.

Spanningen tussen China en Japan kunnen ook oplopen rond Taiwan. Japan heeft goede betrekkingen met de regering van dat eiland, dat door Peking als een afvallige provincie wordt beschouwd. China streeft naar hereniging met Taiwan en heeft de inzet van militaire middelen daarbij niet uitgesloten.

Japan vreest voor een Chinese invasie van Taiwan, vicepremier Taro Aso noemde die mogelijkheid onlangs ‘levensbedreigend’ voor de veiligheid van zijn land. Als het zover komt, moeten de VS en Japan hulp bieden aan Taiwan, aldus Aso. China heeft woedend gereageerd op zijn opmerkingen.

Vanwege de Chinese dreiging kondigden Japan en Australië eind vorig jaar militaire samenwerking aan. Ze gaan onder meer op elkaars grondgebied oefenen en daarmee worden de Australiërs, naast de Amerikanen, de enige buitenlandse militairen op Japanse bodem. Ook Australië ziet China als de grote bedreiging in de regio.

Vijand

Japan ziet naast China nog een gevaar: Noord-Korea. Het regime in Pyongyang beschouwt Japan als vijand, omdat dat land een bondgenoot van de Verenigde Staten is. Noord-Koreaanse raketproeven eindigen geregeld in de Japanse Zee.

De VS hebben meerdere militaire bases in Japan, met in totaal circa 50.000 manschappen. Japan draagt bij in de kosten van de Amerikaanse bases, maar die bedragen vallen buiten het defensiebudget. De grootste Amerikaanse vestiging is een marinebasis op het zuidelijke eiland Okinawa.

Japan heeft zelf een relatief sterke marine – in tonnage de vierde ter wereld, na de VS, Rusland en China. Maar het land heeft tot nu toe geen volwaardig vliegdekschip, het krachtigste wapensysteem waarover een marine kan beschikken. Op de vier vliegdekschepen die het land wel heeft, staan geen gevechtsvliegtuigen maar alleen helikopters. Daarmee is de aanschaf van de F-35's opmerkelijk, ook al zijn het er nog maar vier.

Volwaardige vliegdekschepen, die zeer geschikt zijn voor offensieve acties, passen niet in het karakter van de Japanse zelfverdediging. De Japanse grondwet, die na de Tweede Wereldoorlog door de Amerikanen is gedicteerd, heeft een pacifistische inslag en het leger heet officieel ‘zelfverdedigingsmacht’. In de praktijk is die macht niet te onderscheiden van een volwaardig leger.

De Japanse regeringspartij LDP ijvert al jaren voor aanpassing van de grondwet. Het leger zou gewoon die naam moeten krijgen en over alle moderne wapens kunnen beschikken. Maar hoewel de LDP vrijwel altijd een meerderheid heeft in het parlement, is de grondwetswijziging nog niet doorgevoerd.

Lees ook:

Azië stoomt af op zijn eigen koude oorlog

China moderniseert in hoog tempo zijn strijdkrachten, tot bezorgdheid van andere Aziatische landen en de Verenigde Staten. Meer wapens en oplopende spanningen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden