Fukushima

Japan gaat het koelwater van de kerncentrale in Fukushima in zee lozen

Op het terrein van de kerncentrale in Fukushima staan inmiddels meer dan duizend vaten met in totaal 1,25 miljard liter koelwater.  Beeld Reuters
Op het terrein van de kerncentrale in Fukushima staan inmiddels meer dan duizend vaten met in totaal 1,25 miljard liter koelwater.Beeld Reuters

Japan gaat het opgeslagen koelwater van de verwoeste kerncentrale in Fukushima in zee lozen. Dat kan veilig, volgens de regering, maar lang niet iedereen is daar gerust op.

Gaat het om licht besmet water, niet meer dan een druppel in de oceaan? Of gaat het om een grote hoeveelheid vloeibaar radioactief afval, dat straks het leven in zee bedreigt? Voor de Japanse regering is het eerste het geval. De regering heeft besloten het opgeslagen koelwater bij de verwoeste kerncentrale van Fukushima vanaf 2023 ter plekke geleidelijk in zee te lozen. Vissers, omwonenden, milieu-organisaties en ook buurlanden verzetten zich hevig.

Met het besluit van de regering staat de centrale Daiichi in Fukushima, tien jaar na de ramp die haar compleet verwoestte, weer middenin de belangstelling. Op 11 maart 2011 veroorzaakte een zware zeebeving voor de kust van Noordoost-Japan een grote tsunami, die een flink deel van het kustgebied trof met golven tot veertig meter hoog. De ramp eiste meer dan 20.000 levens. Sindsdien is het leven in Fukushima geleidelijk weer op gang gekomen.

Dat er iets moet gebeuren met de grote hoeveelheid voorraadtanks op het terrein van de centrale is al lange tijd duidelijk. Om oververhitting van de hoog radioactieve brandstofstaven die nog altijd in de kern van de centrale aanwezig zijn te voorkomen, is koeling noodzakelijk. Maar het koelsysteem is lek. Daardoor stroomt grondwater naar binnen, dat weggepompt moet worden.

500 olympische zwembaden

Het gebruikte water wordt al bijna tien jaar opgeslagen Inmiddels staan er meer dan duizend tanks met in totaal 1,25 miljard liter. Dat is de inhoud van ongeveer 500 olympische zwembaden. In de loop van volgend jaar kan er niet meer bij, waarschuwt elektriciteitsmaatschappij Tepco, de eigenaar van de centrale. Het terrein zou dan overvol raken met opslagtanks.

Premier Yoshihide Suga lichtte het besluit van zijn regering dinsdag toe. Het lozen in de oceaan is volgens hem de meest realistische optie en bovendien noodzakelijk voor de geplande sloop van de centrale, een klus die nog tientallen jaren kan duren als er ooit aan begonnen wordt. Suga verzekerde dat de regering de gezondheid van omwonenden en de veiligheid voor de visserij en het toerisme in de gaten zal houden.

Het grootste deel van de radioactiviteit is al uit het koelwater gefilterd voor het wordt opgeslagen in de tanks. Het bedrijf en de regering spreken daarom van ‘behandeld water’, dat na dit reinigingsproces veilig in zee kan spoelen. Maar ze erkennen wel dat tritium, een van de radioactieve stoffen in het water, er niet uit gefilterd kan worden. De straling van deze stof zou echter zo laag zijn en zo snel afnemen, dat lozen geen probleem is.

Het imago zou leiden onder de lozingen

Lokale bewoners, vissers en milieu-organisaties protesteerden direct tegen het besluit. Zij stellen dat de regering de gevaren voor het milieu en de volksgezondheid negeert. Bovendien zou het imago van Fukushima als economische regio en toeristische bestemming leiden onder de lozingen die tientallen jaren kunnen duren. “De Japanse regering laat de mensen van Fukushima opnieuw in de steek”, meldt Greenpeace.

Hiroshi Kishi, voorzitter van de coöperaties van vissers, noemde het regeringsbesluit ‘absoluut onaanvaardbaar’. De vissers zijn pas sinds kort weer volledig actief in de wateren bij Fukushima, nadat hun vangsten jarenlang alleen gebruikt werden voor tests om het stralingsniveau te controleren.

Advocaten van omwonenden hekelden het besluit, dat volgens hen alleen is genomen om de kosten te drukken. Bij het kantoor van premier Suga werd dinsdag gedemonstreerd.

‘Dit is geen schandaal’

Niet alleen in Japan bestaat er verzet tegen het lozen. Zuid-Korea en China hebben ook geprotesteerd tegen het regeringsbesluit, vanwege zorgen voor de volksgezondheid en het milieu. Maar ook de visserijbelangen van deze landen spelen mee. Peking noemde lozen van het koelwater ‘hoogst onverantwoordelijk’.

De Amerikaanse regering en de internationale atoomorganisatie IAEA steunen het Japanse besluit wel. “Lozen in de oceaan is al op meer plaatsen gebeurd, het is niets nieuws”, zei IAEA-directeur Rafael Mariano Grossi eerder dit jaar over de plannen van de regering. “Dit is geen schandaal.”

Op termijn lijken er ook weinig andere oplossingen te zijn. Volgens degenen die zich verzetten tegen het lozen is nog meer tanks neerzetten wel degelijk een optie. Ondertussen bestaat wel het gevaar dat, bij een nieuwe beving in het seismisch onrustige gebied, al het water in één keer in zee verdwijnt.

Lees ook:

Zo is het tien jaar na de kernramp in Fukushima: ‘Jonge mensen komen niet. We missen ondernemers, boeren en scholen’

In het Japanse Fukushima is de toekomst van de lokale gemeenschappen nog uiterst onzeker. Jonge mensen zijn er niet, en het gemis van oude vrienden is groot. Maar de verbondenheid is een decennium na de kernramp sterker dan ooit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden