Coronavaccin

Jammer voor Afrika: het vaccin van Sanofi lijkt te werken, maar belandt in een la

Deze Ivoriaan krijgt een vaccinatie, maar in veel Afrikaanse landen is minder dan 10 procent van de bevolking ingeënt. Beeld REUTERS
Deze Ivoriaan krijgt een vaccinatie, maar in veel Afrikaanse landen is minder dan 10 procent van de bevolking ingeënt.Beeld REUTERS

Sanofi zet de ontwikkeling van een veelbelovend coronavaccin stop. Waarom geeft de farmaceut de ontwikkelde technologie dan niet vrij aan producenten in arme landen?

Het eerste persbericht dat Sanofi deze week deed uitgaan, leek toch vooral goed nieuws te bevatten. Het mRNA-coronavaccin dat de Franse farmareus ontwikkelt, blijkt in de klinische tests in fase 1 en 2 bij meer dan 90 procent van de respondenten aan te slaan, zonder noemenswaardige bijwerkingen. Toch plofte even later een tweede persbericht op de mat: het bedrijf stopt met datzelfde vaccin.

Als reden geeft Sanofi op dat de markt al verzadigd is door de mRNA-vaccins van Pfizer en Moderna, en dat het dus de vraag is of de investering in een duur fase 3-onderzoek nog terugverdiend wordt. Het concern wil het mRNA-vaccin in de toekomst gaan ombouwen tot een griepvaccin. Een ander, traditioneler coronavaccin, dat het samen met GSK ontwikkelt en dat al verder is in zijn ontwikkeling, hoopt het nog wel naar de markt te brengen.

Maar het zou zonde zijn om de ontwikkelde technologie nu in een la te laten verstoffen, zegt Artsen zonder Grenzen in een reactie. Temeer daar overheden vorig jaar miljoenen euro’s belastinggeld hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van dat vaccin.

Want de markt mag in rijke landen dan verzadigd zijn, in grote delen van de wereld heerst nog een grote schaarste aan coronavaccins. Met name Afrikaanse landen hebben nog altijd grote moeite om aan voldoende voorraad te komen; in veel landen op het continent is pas minder dan 10 procent van de bevolking ingeënt.

Kennis bundelen in een ‘hub’

De nieuwe rondes met boostershots waar steeds meer rijke landen toe besluiten, betekenen dat farmaceutische bedrijven daar voorlopig nog relatief hoge prijzen kunnen vangen voor hun vaccins, terwijl de beschikbare voorraad voor arme landen beperkt blijft.

Artsen zonder Grenzen roept Sanofi op om de kennis over het mRNA-vaccin ter beschikking te stellen aan een speciale ‘hub’ in Zuid-Afrika die eerder dit jaar door de Wereldgezondheidsorganisatie is opgericht om kennis over mRNA vaccins te bundelen en te verspreiden onder producenten in arme landen. Maar aan die hub is nog geen enkele technologie ter beschikking gesteld, zodat ze nu noodgedwongen probeert om vanaf nul eigen mRNA-technologie te ontwikkelen.

“Minder dan 1 procent van de mRNA-vaccins heeft de armste helft van de wereld bereikt, terwijl in arme en middeninkomenslanden producenten wanhopig vragen om toegang tot de nodige technologie”, zegt Alain Alsalhani van MSF Access, de internationale campagne van Artsen zonder Grenzen voor wereldwijde toegang tot geneesmiddelen.

De patenten op vaccins maken het lastig voor zulke producenten om eigen productielijnen op te zetten. Een voorstel om die patenten tijdens de coronacrisis op te schorten, ligt al een jaar bij de Wereldhandelsorganisatie, maar wordt daar tegengehouden door onder andere de EU en de VS.

Sanofi heeft het voorstel van Artsen zonder Grenzen met stilte begroet, en wilde vrijdag ook niet reageren op vragen van Trouw.

Lees ook:

Moeten we de productie van coronavaccins wel aan commerciële farmaceuten overlaten?

Rijke landen vochten elkaar de tent uit om schaarse coronavaccins, arme landen vallen voorlopig helemaal buiten de boot. Kunnen we de productie van vaccins wel helemaal aan private bedrijven overlaten?

Terwijl hier de mondkapjes af mogen, worstelt Kenia met een nieuwe coronagolf. Welkom in een wereld van vaccinatie-apartheid

In rijke landen begint het normale leven weer, maar voor veel landen die voorlopig zonder vaccins blijven zitten, betekent de opmars van besmettelijker varianten een ongekende bedreiging.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden