Nieuws Indonesië

Jakarta barst uit zijn voegen en dus zoekt Indonesië een nieuwe hoofdstad

Jakarta heeft regelmatig te kampen met overstromingen. Bijna 40 procent van de stad ligt onder zeeniveau. Beeld EPA

Velen geloven het nog maar half, maar de Indonesische regering wil de hoofdstad verplaatsen van Jakarta naar elders. 

Is het een briljante oplossing voor de vele problemen van de uit zijn voegen barstende Indonesische hoofdstad Jakarta? Of is dit het zoveelste verkwistende onzinplan waar niks van terechtkomt?

De Indonesische regering is ­onlangs met veel tamtam een zoektocht begonnen naar de ­geschiktste plaats voor de vestiging van een nieuwe hoofdstad. Zij noemt ­officieel nog geen concrete plekken, maar naar verluidt zijn meerdere plaatsen op het eiland ­Kalimantan in de race, waarvan de slaperige provinciestad Palangka Raya met zijn centrale ligging kennelijk als belangrijkste kanshebber geldt.

President Joko Widodo, in de volksmond beter bekend als ‘Jokowi’, riep burgers zelfs via sociale media op om mee te denken. ‘Waar vindt u dat de hoofdstad zou moeten liggen?’ twitterde de president.

Disfunctionele Aziatische megastad

Jokowi wil met zijn regering weg uit Jakarta omdat die metropool met zijn vastlopende verkeer, verstikkende luchtvervuiling en frequente overstromingen is ontaard in het ­archetype van een disfunctionele Aziatische megastad. Ministers moeten zich er laten begeleiden door ­politiekonvooien om door de dampende chaos op tijd op afspraken te komen. En de kuststad zakt, mede doordat inwoners grondwater oppompen, langzaam weg in de moerasachtige bodem.

Bovendien hoopt de regering met de verhuizing de ontwikkeling van een ander deel van het land te bevorderen. Want hoewel de uitgestrekte Indonesische archipel een bonte waaier aan bevolkingsgroepen telt, domineert het eiland Java, waarop Jakarta ligt, van oudsher de politiek, economie en cultuur. Bewoners van andere eilanden klagen sinds jaar en dag dat ze worden verwaarloosd.

“We willen diversificeren”, legde minister Bambang Brodjonegoro van planning onlangs uit aan de Singaporese tv-zender CNA. “We willen ­andere bronnen van economische groei aanboren.”

Hemelbestormende plannen

Eerst zien, dan geloven, denken veel Indonesiërs. Want hemelbestormende plannen om de hoofdstad te verhuizen zijn bijna net zo oud als de Indonesische republiek zelf. De eerste president Soekarno, die architect was, opperde al in de jaren vijftig om het door hem zelf ontworpen Palangka Raya tot hoofdstad te maken. Generaal en sterke man Soeharto stelde in zijn tijd Jonggol op West-­Java voor als nieuwe locatie. En president Habibie stuurde aan op een verplaatsing naar Zuid-Sulawesi, waar hij – niet toevallig – zelf vandaan kwam. En al die tijd kwam er niks van terecht.

Ook is er kritiek. Sommigen vinden dat Indonesië met zijn vele miljoenen armen andere prioriteiten moet hebben dan een geldverslindende ambtenarenverhuizing, ook omdat die de structurele problemen van Jakarta niet oplost. Daarnaast vrezen milieubeschermers dat de regering voor de gedroomde nieuwe hoofdstad een beschermd natuur­gebied op Kalimantan opoffert.

“Dat beschermd gebied hoort een thuis te zijn voor honingberen, lokale vogels en allerlei andere diersoorten”, waarschuwde een lokale activist van de milieupressiegroep Walhi op tv-station CNA. “Het is beter als de regering nog eens goed nadenkt over dit plan.”

Kosten: 20 tot 30 miljard euro

Toch zou Indonesië, als het plan doorgaat, zeker niet het eerste land zijn dat zijn hoofdstad verplaatst. Want van Brazilië tot Nigeria en van Burma tot Australië zijn al eerder zulke operaties volbracht. Momenteel bouwt Egypte in de woestijn een geheel nieuwe hoofdstad, ter vervanging van Cairo.

Jokowi verzekert dan ook dat het een serieus plan is, dat past in zijn streven om de infrastructuur van ­Indonesië te verbeteren. De president heeft de verhuizing laten opnemen in het nationale ontwikkelingsplan voor 2020 tot 2024, en overweegt er zo’n 20 tot 30 miljard euro aan uit te geven. Volgens minister Bambang Brodjonegoro is voor de nieuwe stad 30.000 tot 40.000 hectare land nodig, uitgaand van een ­bevolking van 900.000 tot 1,5 miljoen mensen.

De minister heeft lokale journalisten beloofd dat later dit jaar de uitverkoren plek bekend zal worden gemaakt. “Dit is een grote klus”, aldus de bewindsman. “Het is onmogelijk om het in een jaar te doen. Dit kan wel tien jaar kosten.”

Lees ook:

Nieuwe metro voor totaal verstopt en chaotisch Jakarta

De overvolle megastad Jakarta heeft een gloednieuwe metro, die snel en schoon is. Maar toch is het de vraag of de nieuwe lijn het gigantische vervoersprobleem gaat oplossen. Indonesiërs zijn verstokte autorijders.

Gematigde Jokowi wint verkiezingen in Indonesië

Zittend president Joko Widodo – ‘Jokowi’ in de volksmond – heeft woensdag de presidentsverkiezingen in Indonesië gewonnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden