Bezoek Haftar

Italië wil bemiddelen in Libië, maar daar zit niemand op te wachten

Italiaanse premier Conte ontving woensdag de Libische ‘veldmaarschalk‘ Haftar in Rome Beeld Reuters

Italië probeert rol als bemiddelaar te spelen in het conflict in Libië. Maar Rome zou weleens te laat kunnen zijn.

De Italiaanse premier Giuseppe Conte ontving woensdag ‘veldmaarschalk’ Khalifa Haftar in zijn werkpaleis in Rome. Later op de dag zou de premier van de internationaal erkende regering in Tripoli (GNA) vanuit Brussel naar Rome vliegen. Maar Fayez al Sarraj zegde die afspraak op het laatste moment af toen hij hoorde dat zijn aartsrivaal zich ook in Rome ophield. 

Dat de Italiaanse regering zo openlijk met de veldmaarschalk praat, is ook wel een beetje gek, vindt Matteo Villa van het Italian Institute for International Political Studies in Milaan. “Als een land zegt dat de regering in Tripoli de legitieme regering is, verwacht je dat het zijn uiterste best doet om die regering dan ook te steunen en niet ondertussen met Haftar gaat praten.”

Italië heeft in het conflict in Libië – waarbij Haftar met zijn Libische Nationale Leger (LNA) probeert de internationaal erkende regering in Tripoli omver te werpen – altijd de kant van de GNA gekozen. Rome denkt dat de grote Italiaanse belangen in de energiesector bij de regering in Tripoli het beste gewaarborgd zijn. En ook het tegenhouden van migranten die vanuit Libië de oversteek naar Italië willen wagen, vertrouwt Italië eerder aan Tripoli en de Libische kustwacht toe.

Buitenlandse machten laten zich duidelijk gelden

Dat Conte nu toch steeds meer contact met de ‘veldmaarschalk’ zoekt, lijkt vooral ingegeven door de hoop een rol als bemiddelaar te kunnen veroveren op het Libische schaakbord. Maar op dat bord is het de laatste weken wel erg druk geworden. Buitenlandse machten laten zich duidelijk en steeds openlijker gelden. 

Haftar heeft Rusland, Saudi-Arabië, Egypte, de Verenigde Arabische Emiraten, Jordanië en Frankrijk aan zijn zijde. De regering in Tripoli krijgt onder meer steun van Turkije, Qatar en Italië. Villa: “Landen als Egypte, de Verenigde Arabische emiraten en Saudi-Arabië hebben op het moment veel meer controle over de situatie.”

Italië realiseert zich zo langzamerhand dat voor een oplossing voor het conflict in Libië Haftar niet kan worden genegeerd en moet worden betrokken bij vredesonderhandelingen. Rome hoopt nu goede sier te maken door te proberen de kemphanen om de tafel te krijgen. Italië trad vanwege de historische banden en geografische nabijheid in het verleden wel vaker als onderhandelaar op in Libië. 

‘De regering is de laatste tijd vooral met zichzelf bezig geweest’

Maar nu lijkt niemand op Rome’s bemoeienis te zitten wachten. Een bemiddelingspoging van Luigi Di Maio eind vorig jaar liep op niets uit. De Italiaanse minister van buitenlandse zaken stelde een diplomatieke missie van de Europese Unie voor die een staakt-het-vuren zou moeten realiseren. Di Maio erkende destijds dat Italië zijn invloed in Libië verloren had maar zei vastbesloten te zijn de rol van bemiddelaar weer te veroveren. Toch was het niet Italië maar het koppel Turkije en Rusland dat deze week aankondigde een bestand te hebben bereikt in Libië dat op 12 januari in moet gaan.

Het wegzakken van de Italiaanse invloed verbaast Villa niet. Rome heeft zich sinds de opmars van Haftar in april te veel laten verrassen door de gebeurtenissen in Libië denkt hij. “De regering is de laatste tijd vooral met zichzelf en binnenlandse zaken bezig geweest. Bovendien was de vorige minister van buitenlandse zaken een technocraat die conflicten zo veel mogelijk probeerde te vermijden.”

Italië maakte vorig jaar door een politieke crisis een roerige periode door. Daardoor is Rome de grip op de gebeurtenissen in Libië kwijtgeraakt, denkt Villa. Of het nog lukt een rol van betekenis te spelen? “Het zou weleens te laat kunnen zijn.”

Correctie 10-01: In een eerdere versie van dit stuk stond dat Italië een roerige periode doormaakte met een politieke crisis die op vervroegde verkiezingen uitliep. Dat laatste, van die verkiezingen, was niet het geval en verbeterd.

Lees ook:

Burgeroorlog in Libië draait op buitenlandse wapensteun

Terwijl de oorlog in Libië verder oplaait, schroeven Egypte en Turkije de militaire hulp aan strijdende partijen op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden