Nieuws Italië

Italiaanse coalitiepartijen zoeken naar het perfecte moment om de regering te laten vallen

De Italiaanse vice-premier en Lega-leider Matteo Salvini voert al campagne op het strand bij het Siciliaanse Taormina, zondag. Beeld REUTERS/Antonio Parrinello

De ene coalitiepartij wil het kabinet-Conte liever nu dan morgen laten vallen, de andere rekt liever nog wat tijd.

Terwijl miljoenen Italianen tijdens de heetste hittegolf van deze zomer aan zee uitpuffen en zo weinig mogelijk uitvoeren, moeten hun parlementariërs vol aan de bak. Die zijn druk op zoek naar de gunstigste uitweg uit de politieke crisis die vicepremier en Lega-leider Matteo Salvini vorige week veroorzaakte. Complotten worden vanaf stranden gesmeed.

Na ruim een jaar moeizaam regeren met de Vijfsterrenbeweging, die ideologisch sterk van de nationalistische Lega verschilt, heeft Salvini er zijn buik vol van. Hij stopt ermee. Vanaf hun strandbedjes en zeilboten voeren politici nu overleg over wanneer de regering moet vallen en vooral: wie dan de macht in Italië krijgt en hoe dat moet gebeuren.

Vandaag beslissen de fractievoorzitters in Rome wanneer het parlement stemt over de motie van wantrouwen tegen premier Giuseppe Conte, die door de Lega is ingediend. Salvini eist dat dit deze week gebeurt. Hij ziet de aan de Vijfsterren gelieerde premier liever vandaag dan morgen opstappen. De Lega-leider hoopt zijn huidige populariteit snel te verzilveren. Hij heeft daarom haast om Conte opzij te schuiven om daarmee de regering te laten vallen en snel verkiezingen te organiseren. Hij denkt aan half oktober. Salvini voert daarvoor nu campagne in zwembroek en op teenslippers vanaf Sicilië.

Belazerd

Maar de veel grotere coalitiegenoot in het parlement, de Vijfsterren­beweging, heeft helemaal geen zin in parlementsverkiezingen. De partij voelt zich belazerd door Salvini en wil dat de vertrouwensstemming pas aan het einde van deze maand plaatsvindt.

De Vijfsterrenbeweging wil zo veel mogelijk tijd rekken, kijken of ze op de een of andere manier punten bij de kiezer kunnen scoren of een alternatief scenario voor verkiezingen bedenken. Want de partij, die voor het eerst in de landelijke regering zit, is het afgelopen jaar in de peilingen van 34 naar 17 procent gekelderd, verkiezingen zouden dramatisch kunnen uitpakken.

Daarnaast heeft de Vijfsterren­beweging, die in 2009 is opgericht vanuit een afkeer van de traditionele Italiaanse manier van politiek ­bedrijven, nóg een groot probleem. Haar ‘woordvoerders’, zoals de partij haar gekozen bestuurders noemt, mogen niet meer dan twee keer meedoen aan verkiezingen. Die regel is bedacht om te voorkomen dat de vertegenwoordigers van Vijfsterren veranderen in de door de partij zo gehate beroepspolitici, die niet meer weten wat de doorsnee-Italiaan bezighoudt en die vatbaarder zouden zijn voor corruptie.

Vallende sterren

De consequentie is dat ruim honderd parlementariërs die in 2013 en 2018 een zetel wonnen, niet meer mogen meedoen bij nieuwe verkiezingen. De volksvertegenwoordigers verliezen dan hun dikke salaris – ­hoger dan in de meeste andere EU-landen –en de partij verliest ervaren krachten. Partijleider Luigi Di Maio is één van hen, net als de bij de linkse vleugel populaire Kamervoorzitter Roberto Fico. Op sociale media gaat het al spottend over de ‘Vallende-sterrenbeweging’.

Nieuwe verkiezingen zouden de Vijfsterrenbeweging dus dubbel pijn doen. Een deel van de partij probeert daarom een doorstart te forceren met een oppositiepartij. De Vijfsterren overwegen een coalitie te smeden met oud-premier Matteo Renzi en diens medestanders binnen de centrum-linkse Democratische Partij (PD). Zo zou een kabinet-Conte 2 kunnen ontstaan en staat Lega buitenspel zonder nieuwe verkiezingen.

Matteo Salvini noemde een dergelijk Conte 2 – of wat voor ‘overgangsregering’, ‘badseizoenregering’ of zakenkabinet dan ook – sciencefiction. Op zijn facebookpagina schrijft hij: “De Italianen willen een regering die eindelijk sterk, vrij en duidelijk is. Romeinse spelletjes, achterkamertjespolitiek en zakenkabinetten houden dat verlangen niet tegen.”

Lees ook: 

Politieke crisis in Rome: Legaleider Salvini wil nieuwe verkiezingen.

Matteo Salvini, de leider van de Italiaanse regeringspartij Lega, ziet geen toekomst meer voor de coalitie met de Vijfsterrenbeweging. Nieuwe verkiezingen zijn volgens de populaire minister van binnenlandse zaken en vicepremier de enige weg om uit de ernstige politieke crisis te komen.

Lega is grote winnaar in Italië; Vijfsterren krijgt fikse opdoffer.

Klokslag 23.00 uur, met de stembureau’s nog geen seconde dicht, komen de Italiaanse tv-stations met hun exitpolls. Daaruit blijkt dat de nationalistische Lega van Matteo Salvini de grote winnaar van deze verkiezingen van het Europees parlement is. Zijn partij zou kunnen rekenen op 33 procent van de stemmen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden