Verrijkingscentrale

Israël zit ‘niet per se’ achter de aanval op een nucleair complex in Iran

Woordvoerder Behrouz Kamalvandi van de Iraanse Organisatie voor Atoomenergie houdt een persconferentie.Beeld EPA

Volgens Iraanse overheidsbronnen zit Israël achter de aanval op de verrijkingscentrale in Natanz. Israël geeft ontwijkende antwoorden, maar ontkent niet. 

Volgens sommige anonieme bronnen werd de brand in een gebouw bij het nucleaire complex van Natanz vorige week veroorzaakt door cybersabotage. Volgens een eveneens anonieme bron bij een inlichtingendienst werd de Iraanse fabriek waarin centrifuges voor de verrijking van uranium worden geproduceerd verwoest door een bom. Waar de ambtenaren die anoniem met de buitenlandse pers spreken het wel over eens zijn: Israël is verantwoordelijk voor de aanval.

Sinds het nieuws over de brand donderdag naar buiten kwam, wordt volop gespeculeerd over de oorzaak. Op foto’s die de Iraanse autoriteiten verspreidden is een bakstenen gebouw met een verschroeid dak te zien. Op de grond ligt puin en de deur is uit de scharnieren geblazen. Volgens experts duidt die schade op een explosie, maar de Iraanse Organisatie voor Atoomenergie wil nog niet bevestigen of dat klopt. Om veiligheidsredenen worden geen details gegeven over de oorzaak van de brand.

Die officiële terughoudendheid weerhoudt Iraanse ambtenaren er niet van om met buitenlandse media te spreken. Anonieme overheidsbronnen zeiden tegen persbureau Reuters dat de brand is veroorzaakt door een cyberaanval. Het werk van Israël, volgens hen. Iran zou een tegenactie beramen. Ook een inlichtingenbron, werkzaam in het Midden-Oosten, zei tegen The New York Times dat Israël verantwoordelijk is voor de brand. Al weet die bron zeker dat de brand werd veroorzaakt door een bom.

Israël zei altijd dat het Iran niet zal toestaan nucleaire wapens te maken

Gevraagd naar de recente beschuldigingen aan het adres van zijn land, zei de Israëlische minister van defensie, Benny Gantz, zondag op de Israëlische radio: “Niet elk incident dat zich in Iran voordoet heeft noodzakelijkerwijs iets met ons te maken.” Hij wees op de complexiteit van de technologie en zei niet te weten of Iran de centrifuges goed onderhoudt. Op dezelfde dag zei minister van buitenlandse zaken Gabi Ashkenazi op een persconferentie: “Iran mag niet over nucleaire vermogens beschikken. Daarom ondernemen we acties die beter onuitgesproken blijven.”

Israël heeft altijd gezegd niet te zullen toestaan dat Iran nucleaire wapens vervaardigt. Hoewel Iran zegt het atoomprogramma niet voor militaire doeleinden te willen gebruiken, hebben Israël en de Verenigde Staten in het verleden gezamenlijke cyberaanvallen uitgevoerd om nucleaire installaties van Iran te beschadigen.

Het verrijkingscomplex in Natanz werd in 2007 al eens getroffen door zo’n cyberaanval. Tijdens een storing draaiden de centrifuges zichzelf stuk. Het leverde het nucleaire programma van Iran jarenlange vertraging op. In 2010 bleek een computervirus genaamd Stuxnet de oorzaak van die storing. Niemand eiste de geslaagde cybersabotage op, maar algemeen wordt aangenomen dat Stuxnet afkomstig is van de Israëlische en Amerikaanse geheime diensten.

Het getroffen complex in Natanz.Beeld AP

Ook nu leidt de brand mogelijk tot vertragingen, zei Behrouz Kamalvandi, woordvoerder van de Iraanse Organisatie van Atoomenergie tegen staatspersbureau Irna. De schade aan de verrijkingscentrale is volgens Kamalvandi groot. Maar “Iran zal het vernielde gebouw vervangen door een groter gebouw, met meer en modernere apparatuur”, zei hij. 

Niet de eerste mysterieuze ontploffing

De verrijkingscentrale van Natanz, een van de complexen die sinds de nucleaire deal van 2015 gecontroleerd wordt door het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA), is niet de enige strategische locatie in Iran waar de afgelopen dagen een mysterieuze ontploffing plaatsvond. Precies een week voor de brand, op 25 juni, vond ook een explosie plaats in een ondergronds complex in de buurt van de militaire basis Parchin, waar raketten worden geproduceerd.

Op diezelfde 25 juni werd een energiecentrale in Shiraz getroffen door een explosie. Iets wat zaterdag opnieuw gebeurde in de zuidelijke stad Ahvaz. Door de ontploffingen en de branden die erop volgden, kwamen zowel in Shiraz als zaterdag in Ahvaz inwoners zonder stroom te zitten. Voor alle incidenten geldt dat de oorzaak nog onbekend is, maar analisten over de hele wereld speculeren druk over een verband.

Lees ook: 

Twee explosies bij militaire locaties in Iran ‘onder zeer verdachte omstandigheden’

De brand bij het nucleaire complex in de stad Natanz is de tweede mysterieuze ontploffing in een week bij een belangrijke militaire locatie in Iran. Hebben de Jachtluipaarden van het thuisland er iets mee te maken? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden