Reportage Rookverbod Thailand

Is roken huiselijk geweld? Volgens de Thaise regering wel

Thaise anti-rookactivisten tijdens een manifestatie in Bangkok. Beeld AFP

De Thaise regering streeft naar een ordelijke samenleving. Ook roken moet aan banden, zelfs achter de voordeur.

In de openluchtrookruimte van Central World, één van de vele winkelcentra die Bangkok rijk is, zitten de asbakken vol met uitgedoofde sigaretten. Thaise kantoormedewerkers en een enkele buitenlander zitten er naar hartenlust te paffen, onderwijl de nieuwste roddels doornemend. De rook dwarrelt in kringetjes omhoog en mengt zich met de andere geuren van de miljoenenstad; voornamelijk uitlaatgassen, flink gepeperde maaltijden en vuilnis dat wacht te worden opgehaald.

Supaporn Masiri (48) steekt een sigaret op. Hier kan dat tenminste zonder dat ze iemand tot last is of dat ze de regels overtreedt. “De afgelopen twee jaar is men steeds strenger geworden. Op veel plekken komt er direct een beveiliger op je af als je een sigaret opsteekt”, zegt Supaporn. Niet dat zij het erg vindt dat ze nu hoofdzakelijk is aangewezen op rookruimtes als deze. “Dat werkt prima voor mij. We hebben een bankje, en we zitten droog en uit de zon.”

Maar voor de Thaise regering is de beperking op straat niet genoeg. Thailand stelde onlangs een wet in die het mogelijk maakt iemand aan te klagen voor huiselijk geweld als hij of zij binnenshuis rookt en daarmee huisgenoten gezondheidsschade toebrengt. De exacte straf is nog onduidelijk, maar volgens Thaise media kan het tot een rechtszaak leiden en tot gedwongen opname in een afkickkliniek. 

Privézaak

De bij een PR-bureau werkende Supaporn – klein brilletje, kortgeknipt haar, een tikkeltje verlegen – is er niet enthousiast over. “Wat mij betreft gaat Thailand daar echt een stap te ver mee. Wat je in je eigen huis doet, hoort een privézaak te zijn. Daar is het je eigen oordeel, niet dat van de rechter”, zegt zij.

Een paar meter bij haar vandaan haalt Supphasit Nangam een sigarettendoosje uit zijn borstzak. De 47-jarige beveiligingsagent loopt tijdens een pauze geregeld naar de rookruimte. “Ik voorzie met die wet geen problemen”, vertelt hij. “Ik denk dat iedereen thuis compromissen moet sluiten. Om mijn vrouw niet lastig te vallen, rook ik meestal buiten.”

De nieuwe wet is onderdeel van Thailands plan het aantal rokers terug te dringen. Thailand telt naar schatting 10 miljoen rokers. De overheid wil dat er in 2025 zeker dertig procent minder zijn. Eerder al werd het roken op veel plekken verboden, waaronder restaurants, vliegvelden en op het strand. En vanaf december moeten sigarettendoosjes er allemaal identiek uitzien, zonder logo’s van merken en met nog duidelijker waarschuwingen van de ziektes waartoe roken kan leiden.

De wet past bovendien in het streven naar meer orde en handhaving. Sinds de militaire coup in 2014 heeft de Thaise regering tal van maatregelen genomen om vooral het imago van hoofdstad Bangkok op te poetsen. Zo werd prostitutie aangepakt, kwamen er strengere regels voor het nachtleven en werden de razend populaire verkopers van straatvoedsel in bijna de gehele stad verboden. De autoriteiten zeggen bovendien Khao San Road aan te willen pakken. Het geliefde, maar rommelige rugzaktoeristenparadijs moet veranderen in een keurige wandelstraat.

Supaporn Masiri in de openlucht rookruimte van winkelcentrum Central World in Bangkok. Beeld Ate Hoekstra

Meer veiligheid, minder vrijheid

Volgens politiek analist Thitinan Pongsudhirak was Thailand ook wel toe aan meer sociale en infrastructurele orde, bijvoorbeeld waar het gaat om het verbeteren van voetpaden en het opruimen van de kluwen aan elektriciteitsdraden die boven de wegen van huis naar huis gaan. “Maar hoe langer het leger boven de Thaise politiek en het nationale bestuur uittorent, hoe gemilitariseerder het wordt. Dat betekent meer focus op veiligheid en orde ten koste van onafhankelijkheid en vrijheid.”

Meer regels en wetten leiden in Thailand trouwens lang niet altijd tot verbetering. Zo werd in 2014 het gebruik van elektronische sigaretten verboden verklaard. Het bezit ervan kan een fikse boete opleveren. Recent onderzoek van een Thaise universiteit toont echter aan dat e-sigaretten steeds populair worden, vooral onder jongeren.

“Ook stopt niemand verkeersongelukken”

In het uitgaanscentrum van Bangkok trekt Hilman Lentz nog eens aan zijn sigaar. Als eigenaar van Whisgars, een chique aangeklede bar voor sigaren- en whiskyliefhebbers, verwelkomt hij geregeld jonge, succesvolle Thai die een Latijns-Amerikaanse sigaar willen roken.

“Roken is vooral duurder geworden, en om sigaren te importeren moet je nu door een enorme papierberg heen”, vertelt Lenz vanuit een comfortabele fauteuil. “Maar mensen genieten er nog steeds van om sigaren te roken. Daar verandert al die regulering niets aan.”

In de openlucht-rookruimte van Central World staat Supaporn Masiri op om weer aan het werk te gaan. Zij verwacht weinig van de wet die zegt dat roken binnenshuis kan leiden tot een aanklacht wegens huiselijk geweld. “Er zal vast een keer een rechtszaak komen, maar ik vergelijk het met een Thais verkeerslicht. Er rijden dagelijks talloze mensen door rood, en niemand stopt hen.”

Lees ook:

Politie in Bangkok maakt jacht op voedselstalletjes

De Thaise junta legt het verkopen van straatvoedsel in Bangkok aan banden. De straten moeten ordelijker worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden