Islamitische Staat

IS-leider Baghdadi werd gevonden met hulp uit alle hoeken

Kort na de liquidatie van Abu Bakr al-Baghdadi in de provindie Idlib namen Amerikaanse helikopters bij de plaats Barisha, in dezelfde regio, een huis en een auto onder vuur. Er vielen 9 doden. Beeld AFP

De arrestaties van IS-kopstukken en van twee vrouwen van Baghdadi leidden de Amerikanen naar Idlib, voor hen onbekend en daarom risicovol terrein.

Meerdere partijen claimen betrokken te zijn geweest bij het vinden van Abu Bakr al-Baghdadi. Hoewel zij niet alle even betrouwbaar zijn en hun verhalen moeilijk zijn te verifiëren, worden de contouren zichtbaar van de klopjacht die leidde tot de dood van de IS-leider. 

Volgens persbureau Reuters, dat sprak met Iraakse regeringsfunctionarissen, speelden de Iraakse inlichtingendiensten een sleutelrol bij het traceren van Baghdadi. Zij zouden in februari 2018 belangrijke informatie hebben verkregen van een van Baghdadi’s vertrouwelingen, de Iraakse jihadist Ismael al-Ethawi. Die was gearresteerd door Turkije, en aan Irak uitgeleverd.

Ethawi behoorde tot de harde kern van IS, en was al sinds 2006 betrokken bij de jihad in Irak. De Irakees was belast met de theologische doctrines van IS en het selecteren van IS-commandanten, maar na het instorten van het ‘kalifaat’ in 2017 weken hij en zijn vrouw uit naar Syrië. 

Overleg in rijdende busjes

Ethawi vertelde tijdens verhoren hoe hij communiceerde met Abu Bakr al-Baghdadi, en op welke plekken in Syrië en Irak zij dat deden. Om niet op te vallen zouden Baghdadi, Ethawi en vier andere IS-commandanten met elkaar overleg voeren in rijdende busjes, die officieel groente vervoerden.

De informatie over de wijze van vergaderen, over ontmoetingsplaatsen en schuilplekken brachten de Iraakse inlichtingendiensten op het spoor van Baghdadi. Zij deelden deze informatie met de CIA. 

Begin dit jaar kwamen er meer belangrijke tips binnen. Iraakse inlichtingenbronnen vertelden Reuters dat zij, samen met de Turken en de Amerikanen, erin waren geslaagd om een aantal IS-commandanten te arresteren. Deze gevangengenomen IS-kopstukken gaven de Iraakse verhoorders informatie over hun ontmoetingen met Baghdadi, waarna de Irakezen de gegevens doorspeelden aan de CIA. Die begon genoemde locaties te observeren met hulp van spionnen, satellieten en de inzet van drones. 

Het spoor leidde naar Idlib

In dezelfde periode, zo vernam The New York Times van verschillende Amerikaanse inlichtingenbronnen, zouden twee vrouwen van Baghdadi en een van zijn koeriers na hun arrestatie informatie over diens verblijfplaatsen hebben prijsgegeven. Het spoor leidde naar de Syrische provincie Idlib. De gegevens werden vergeleken met die van de Iraakse inlichtingendiensten en beide partijen bleven informatie aanleveren over de verblijfplaatsen en bewegingen van Baghdadi. 

De Koerden zouden de Amerikanen onlangs hebben verteld dat de IS-leider onderdak kreeg van de Syrische strijdgroep Hurras al-Din, een jihadistische beweging die is gelieerd aan Al-Qaida. Baghdadi verbleef in het huis van Hurras al-Din-commandant Abu Mohammed Salama. Het is onduidelijk wat Baghdadi daar precies deed, want zijn groepering en Hurras al-Din zijn officieel vijanden van elkaar. Het lijkt erop dat Baghdadi mogelijk verzoeningsgesprekken voerde. 

De Amerikanen wisten precies waar Baghdadi verbleef en stelden een plan op om hem uit te schakelen. Het ging om een moeilijke en riskante operatie, want Baghdadi bevond zich in een gebied waar de Amerikanen niet op de grond aanwezig zijn.

Idlib is onbekend terrein voor Amerikaanse troepen en de operatie vond plaats na hun vertrek uit de nabijgelegen delen in Noord-Syrië. Als Amerikaanse commando’s gewond zouden raken bij de operatie, dan was hun evacuatie heel riskant geweest.

De commando’s bliezen de voordeur op

Volgens The New York Times is de missie om Baghdadi te arresteren tot twee maal toe op het laatste moment afgeblazen vanwege de risico’s. Maar uit angst dat Baghdadi zich zou verplaatsen en daarmee onvindbaar zou worden, is de operatie zaterdag toch van start gegaan. Die avond stegen vanuit een militaire basis in de Noord-Iraakse stad Erbil acht helikopters op met aan boord commando’s van Delta Force en militaire honden. Zo’n zeventig minuten na vertrek kwamen zij aan bij de laatste verblijfplaats van Baghdadi, nabij het stadje Al-Barisha.

Om de landing te begeleiden en verwarring te zaaien, voerde de Amerikaanse luchtmacht bombardementen uit in de omgeving van het gebouw. De commando’s bliezen de voordeur op van het gebouw waar Baghdadi zich zou bevinden en begonnen aan de bestorming. Daarbij werden verschillende mensen gedood, maar Baghdadi zou met drie zoons zijn gevlucht via een tunnel en zich daar met hen hebben opgeblazen. Commando’s namen ter plekke monsters af van het lichaam van Baghdadi, en binnen vijftien minuten kwam er via DNA-analyse de bevestiging dat het ging om de IS-leider. 

De Amerikanen zouden in totaal twee uur hebben doorgebracht in het gebouw en veel documenten hebben meegenomen. Volgens The New York Times zou de luchtmacht bij het vertrek van de commando’s het gebouw met de grond gelijk hebben gemaakt om te voorkomen dat de plek een bedevaartsoord wordt voor IS-aanhangers. De IS-leider heeft volgens de Amerikaanse autoriteiten een zeemansgraf gekregen. De korte plechtigheid zou gepaard zijn gegaan met de islamitische religieuze riten. Verdere details maakten de Amerikanen niet bekend.

Lees ook:

Abu Bakr al-Bagdhadi (1971-2019): Impulsieve leider van leger moordzuchtige heethoofden

De beruchtste terroristenleider Abu Bakr al-Bagdhadi is dood, zo maakte de Amerikaanse president Trump zondagmiddag Nederlandse tijd bekend.

IS is onthoofd, maar niet uitgeschakeld

De dood van Abu Bakr al-Bagdhadi zal zeker hard aankomen bij IS, maar de jihadistische organisatie heeft in haar bestaan de dood van meerdere leiders overleefd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden