Sancties

Iran neemt nieuwe stap in ontmanteling van nucleair akkoord

De Iraanse president Hassan Rouhani. Beeld EPA

Iran gaat weer zijn nucleaire installatie in Fordow opstarten. De Iraniërs willen daarmee vooral druk zetten op de Europese landen. 

Iran gaat zijn nucleaire verrijkingsprogramma weer flink opvoeren. Het land was al niet meer van plan zijn nucleaire programma verder te ontmantelen, omdat de Amerikanen hun sancties tegen Iran hebben uitgebreid en andere landen uit angst voor Amerikaanse represailles geen handel meer drijven met Teheran. Maar door dit te doen, blijft er weinig meer over van het nucleaire akkoord uit 2015. 

Fordow

De Iraanse president Hassan Rouhani zei tijdens een televisietoespraak dat de voormalige uraniumverrijkingsfabriek in Fordow zijn oude functie terugkrijgt. Het bestaan van deze installatie werd pas tien jaar geleden door Iran erkend, en werd na het ondertekenen van het nucleaire akkoord omgebouwd tot een onderzoekscentrum, bedoeld voor de ontwikkeling van onder meer medische isotopen. 

De 1044 centrifuges die er nog stonden werden afgesloten, maar Rouhani maakte maandag bekend dat zij na vier jaar weer aangesloten zullen worden. “Vanaf woensdag zal er gas ingebracht worden in (de faciliteit in, red.) Fordow”, aldus Rouhani.

Door de centrifuges aan te sluiten op gas kan Iran uranium versneld verrijken. De installatie in Fordow is gelegen in een berg, en wordt verder beschermd door luchtafweergeschut.   

Gevoeligheid

De president erkende dat Iran het nucleaire akkoord schendt. “We zijn ons bewust van de gevoeligheid rondom de installatie in Fordow en de centrifuges”, zei hij. “Maar tegelijkertijd kunnen we niet tolereren dat wij als enige onze verplichtingen nakomen, terwijl de rest dat niet doet.” Daarmee doelde Rouhani op het vertrek van de VS uit het akkoord en de opstelling van de Europese landen. Iran vindt dat de Europeanen de nucleaire deal niet nakomen, omdat zij geen Iraanse olie afnemen zoals afgesproken. “We zouden in staat moeten zijn onze olie te verkopen”, zei Rouhani. 

De Iraniërs proberen met het gradueel afbouwen van het nucleaire akkoord de Europese landen te dwingen tot concessies. Rouhani zei dat het aansluiten van de centrifuges in Fordow ‘de vierde stap’ is richting de totale ontmanteling van het nucleaire akkoord. Hij hoopt dat de Europeanen Iran compenseren voor de verliezen die Iran lijdt als gevolg van de Amerikaanse sancties, of dat zij de Amerikanen op andere gedachten brengen. De Iraanse president stelde hiervoor een ultimatum van twee maanden aan Groot-Brittannië, Duitsland en Frankrijk.

De Iraniërs zeggen tegelijkertijd dat de stappen teruggedraaid kunnen worden en dat zij openstaan voor onderhandelingen met de VS, als dat land de sancties opheft. Die kans lijkt echter klein. De Amerikanen stelden maandag nieuwe sancties in tegen negen Iraniërs die banden hebben met de hoogste leider van Iran, onder wie zijn stafchef en zijn zoon. 

Lees ook:

De nucleaire deal met Iran staat nu echt op knappen

Nog tien dagen, en dan heeft Teheran meer uranium dan onder de afspraken uit 2015 is toegestaan. Het land is gefrustreerd dat er van de beloofde economische voordelen weinig terechtkomt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden