Protesten

Iraanse demonstranten blijven ondanks grote risico’s de straat opgaan

De Iraanse actrice Taraneh Alidoosti plaatste deze week een foto online waar ze een vel papier vasthoudt met de leus 'Vrouw, leven, vrijheid'.  Beeld Reuters
De Iraanse actrice Taraneh Alidoosti plaatste deze week een foto online waar ze een vel papier vasthoudt met de leus 'Vrouw, leven, vrijheid'.Beeld Reuters

De protesten in Iran gaan al wekenlang door. Betogers riskeren arrestatie, en zelfs de doodstraf.

Isabel Bolle

Het vuur van de Iraanse protesten is, acht weken na de dood van Mahsa Jina Amini, nog altijd niet gedoofd. Amini stierf nadat ze hardhandig was gearresteerd door de religieuze politie, waarna in heel het land demonstraties uitbraken - uit protest tegen het optreden van de religieuze politie, maar ook tegen het regime. In verschillende steden gaan er nog dagelijks demonstranten de straat op. De Iraanse veiligheidsdiensten slaan regelmatig hard terug.

Volgens het in Teheran gevestigde Human Rights Iran zijn er tot nu toe 328 doden en duizenden gewonden gevallen. Ook zijn grote aantallen demonstranten opgepakt; de Verenigde Naties schatten dat er de laatste weken minstens 14.000 mensen zijn gearresteerd.

De speciale rapporteur van de Verenigde Naties voor mensenrechten in Iran, Javaid Rehman, uitte vorige week zijn zorgen over wat de arrestanten te wachten staat. “De Iraanse autoriteiten hebben aangekondigd dat ze publieke processen zullen houden voor meer dan 1000 mensen die in Teheran zijn gearresteerd, en een vergelijkbaar aantal buiten de hoofdstad”, vertelde hij tijdens een zitting van de VN. “Deze arrestanten zullen onder andere aangeklaagd worden wegens ‘corruptie op aarde’ en ‘strijd tegen God’, waarop de doodstraf kan staan.”

Demonstrerende sporters

Het lijkt er nog niet op dat de protesten het regime enigszins aan het wankelen brengen. Enkele hervormingsgezinde parlementariërs riepen onlangs op tot het houden van een referendum om hervormingen door te voeren, maar aangezien deze politici geen macht hebben ziet niemand dit snel gebeuren.

Tegelijkertijd heeft een meerderheid van het Iraanse parlement deze week rechters opgeroepen om arrestanten ‘resoluut aan te pakken’. Gevreesd wordt dat dit betekent dat een groot aantal demonstranten hard aangepakt zal worden. Sommige demonstranten zijn al veroordeeld, onder wie de Koerdische rapper Saman Yasin, die enkele weken geleden werd gearresteerd nadat hij de demonstraties zou hebben gesteund op sociale media. Hij riskeert de doodstraf.

Strandvoetballer Saeed Piramoun viert een doelpunt met een gebaar dat het afknippen van haar nabootst.  Beeld ANP / EPA
Strandvoetballer Saeed Piramoun viert een doelpunt met een gebaar dat het afknippen van haar nabootst.Beeld ANP / EPA

Ondanks het risico op vervolging blijven Iraniërs protesteren, onder wie ook bekende Iraniërs. Zo plaatste de wereldberoemde actrice Taraneh Alidoosti, die in Iran woont, deze week een foto online van zichzelf waar ze zonder hoofddoek een vel papier vasthoudt met daarop de slogan ‘Vrouw, leven, vrijheid’ in het Koerdisch - een van de populaire leuzen die door de demonstranten dagelijks worden gescandeerd.

Een actie van het nationale waterpoloteam tijdens het Aziatische Kampioenschap in Thailand viel ook op; tijdens het spelen van het Iraanse volkslied hielden alle mannen demonstratief hun mond. Het nationale strandvoelbalteam deed een week eerder hetzelfde. Daarnaast vierde een van de spelers een doelpunt met een gebaar dat het afknippen van lang haar nabootste - iets dat de laatste weken voor Iraanse vrouwen een symbool van protest is geworden.

Ondertussen gaan sommige demonstranten ’s nachts op pad om wraak te nemen op de symbolen van het regime: gebouwen die als opleidingscentra voor geestelijken gebruikt worden, of door de Basij - het paramilitaire vrijwilligerskorps onder bevel van de Revolutionaire Garde - worden bestookt met vuurbommen. Ook ayatollah Ali Khamenei moet het ontgelden; filmpjes waarin te zien is hoe billboards met de beeltenis van de hoogste leider in brand worden gestoken, worden breed gedeeld.

Lees ook:

In de Iraanse stad Zahedan blijven inwoners de veiligheidsdiensten trotseren

In de Iraanse stad Zahedan houden de protesten aan. Ook na ‘Bloody Friday’, waar vorige maand tientallen inwoners op één dag zijn doodgeschoten.

De tulband van de Iraanse geestelijke wordt doelwit boze burger

Online is een groeiend aantal filmpjes te vinden van Iraniërs die de tulband van het hoofd van sjiitische geestelijken kiepen. De uiting van woede zit vol symboliek.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden