Protesten

Iraakse premier stapt op na maanden van dodelijk protest

Demonstranten in Bagdad vieren feest na het aftreden van premier Adel Abdul Mahdi.Beeld AFP

Demonstranten wilden een einde aan corruptie. Na 400 doden bij protesten is er nu een politiek slachtoffer. 

De Iraakse premier Adel Abdul Mahdi heeft zijn aftreden aangekondigd. Hij neemt daarmee de verantwoordelijkheid voor maanden van onrust in zijn land, waarbij politie en militairen bijna vierhonderd mensen hebben doodgeschoten. Maar het is zeer de vraag of de demonstranten nu tevreden zullen zijn.

Bij de demonstraties in Irak ging het er zeer gewelddadig aan toe. Donderdag kwamen veertig mensen om het leven, gisteren nog eens drie. Met name jongeren uiten hun ongenoegen over de regerende elite in Irak, die al jaren onderling de belangrijke posities verdeelt.

De demonstranten willen dat er een einde komt aan de wijdverbreide corruptie en dat de regering de hoge werkloosheid in het land aanpakt. Irak is sinds de val van dictator Saddam Hussein in 2003 vooral geregeerd door sjiitische politici, die veelal terugkeerden uit ballingschap.

Abdul Mahdi’s positie was al wankel. Hij werd een jaar geleden naar voren geschoven voor de positie van premier, als compromiskandidaat tussen verschillende politieke partijen. Maar de voormalige minister van olie en van financiën had zelf geen sterke machtsbasis.

Laatste zetje van Ayatollah Ali al-Sistani

Het laatste zetje voor de premier kwam gisteren van ayatollah Ali al-Sistani, de hoogste sjiitische leider in Irak. Hij riep het parlement tijdens de vrijdagse preek in de heilige stad Najaf op ‘zijn opties te heroverwegen’. “De regering blijkt niet in staat om te gaan met de gebeurtenissen van de afgelopen maanden”, aldus de ayatollah.

De oproep van Sistani werd in Irak gezien als een duidelijke en niet te negeren waarschuwing aan het adres van de premier. De ayatollah is eenin brede kringen gerespecteerde religieuze leider, die meestal afstand houdt van de politiek. De premier reageerde met een verklaring waarin hij zei ‘met grote zorg te luisteren’ naar de oproep.

Of het vertrek van Abdul Mahdi veel gaat veranderen is nog maar de vraag. De Dawa-partij, de belangrijkste politieke groep in Irak, deed direct een oproep aan het parlement om bijeen te komen en een nieuwe regeringsleider aan te wijzen. Abdul Mahdi was juist de eerste premier in vele jaren die niet voortkwam uit deze partij. Als Dawa nu weer een kandidaat naar voren schuift, zullen de demonstranten die met veel wantrouwen begroeten.

Jongeren gaan door tot de eisen zijn ingewilligd

Het aftreden van de premier werd door de demonstranten wel met veel enthousiasme begroet. Op het Tahrirplein in Bagdad, dat al bijna twee maanden is bezet, braken zij uit in zang en dans. Maar veel protesterende jongeren beseffen ook dat hun strijd nog niet is gestreden. Tegen persbureau Reuters zeggen enkelen van hen dat ze doorgaan tot al hun eisen zijn ingewilligd.

Ayatollah Sistani riep de demonstranten op af te zien van geweld. De politie en de militairen moeten volgens hem ophouden met schieten tijdens de protesten.

Lees ook: Iraakse betogers vinden aangekondigde hervormingen onvoldoende

Jongeren die in Karbala demonstreerden tegen de regering, zijn onder vuur genomen. Er zouden achttien doden zijn gevallen. 

Lees ook: Jongeren, de wereldwijde motor achter de protesten tegen ongelijkheid

Een golf van protest overspoelt de wereld, van Hongkong tot Irak en Papua. Waar komt die actiebereidheid vandaan?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden