Rohingya

International Gerechtshof: Myanmar moet Rohingya beschermen tegen genocide

De Somalische hofvoorzitter Abdulqawi Ahmed Yusuf, vierde van rechts, begint donderdag in het Haagse Vredespaleis met het voorlezen van het vonnis.Beeld AP

Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag heeft het overwegend boeddhistische Myanmar donderdag opgedragen om onmiddellijk maatregelen te nemen om de islamitische Rohingya-minderheid te beschermen tegen eventuele genocide. 

Ook moet de Myanmarese regering er voor zorgen dat bewijzen van een mogelijke volkerenmoord die al heeft plaatsgevonden niet verdwijnen.

“Het Gerechtshof is van mening dat de Rohingya nog steeds extreem kwetsbaar zijn”, aldus hofvoorzitter Abdulqawi Ahmed Yusuf donderdag bij het uitspreken van het vonnis. Het Internationaal Gerechtshof beval de Myanmarese regering ook om ‘alles binnen haar macht’ te doen om de Rohingya-minderheid te beschermen.

Bovendien moet Myanmar binnen vier maanden aan het Hof rapporteren wat het heeft gedaan om de uitspraak uit te voeren en moet het daarna elk half jaar rapporteren. Volgens de rechters van het Hof lopen de Rohingya ‘nog steeds een serieus risico op genocide’.

Bloedige legeroperatie

De meest recente geweldsgolf in het westen van Myanmar begon in 2017, toen islamitische Rohingya-rebellen tientallen posten van veiligheidstroepen aanvielen. Daarop reageerde het leger met een bloedige antiguerilla-operatie. Tientallen Rohingya-dorpen gingen in vlammen op, duizenden mensen kwamen om en ruim 700.000 Rohingya vluchtten naar buurland Bangladesh.

Het Gerechtshof benadrukte donderdag dat zijn bevel om de Rohingya te beschermen een zogenoemde voorlopige voorziening is, die niet vooruitloopt op het principiële geschil over de vraag of genocide heeft plaatsgevonden. De behandeling van dat geschil kan nog jaren duren en de uiteindelijke uitkomst is onzeker. Want de definitie van volkerenmoord is strikt. Zo moet bewezen worden dat er een ‘oogmerk’ was om een nationale, etnische, raciale of religieuze groep helemaal of deels te ‘vernietigen’. Dat is soms lastig hard te maken.

Desalniettemin reageren Rohingya-activisten en mensenrechtenclubs enthousiast op de uitspraak. “Dit vonnis laat zien dat Myanmar een natie is geworden van folteraars”, aldus de 39-jarige Rohingya Abdul Jalil in een vluchtelingenkamp in Bangladesh tegen persbureau AP. Tegelijk is de uitspraak een nieuwe tegenvaller voor de Myanmarese leidster Aung San Suu Kyi, die vorige maand nog persoonlijk naar Den Haag kwam om de zaak van haar land te bepleiten.

Aangespannen door Gambia

Suu Kyi publiceerde donderdagochtend, vlak voor het vonnis, een opiniestuk in de Financial Times, waarin ze herhaalt dat Myanmarese militairen mogelijk wel oorlogsmisdaden hebben begaan, maar dat geen genocide is gepleegd. Activisten moeten zich volgens haar niet laten misleiden door overdreven verhalen van Rohingya-vluchtelingen. “Mensenrechtengroepen hebben Myanmar veroordeeld op grond van onbewezen getuigenissen”, aldus Suu Kyi.

Het Internationaal Gerechtshof, niet te verwarren met het Internationaal Strafhof, is de belangrijkste gerechtelijke instelling van de Verenigde Naties en is gevestigd in het Haagse Vredespaleis. Het Gerechtshof behandelt geschillen tussen staten. De vonnissen van het Hof hebben groot gezag en staten zijn ook verplicht ze na te leven, maar ze doen dat niet altijd en het Hof kan uitvoering niet afdwingen.

Het proces tegen Myanmar is aangespannen door het kleine West-Afrikaanse moslimland Gambia. De Gambianen baseren hun zaak op het Genocideverdrag van 1948. Ze gaan ervan uit dat de aangesloten landen het recht hebben om elkaar aan te spreken op schending van het verbod op volkerenmoord.

Lees ook:

Onderkoeld erkent Aung San Suu Kyi het leed van de Rohingya, maar ze ontkent genocide

De Myanmarese leidster Aung San Suu Kyi heeft woensdag voor het Internationaal Gerechtshof in Den Haag betwist dat het leger van haar land genocide pleegde op de Rohingya-minderheid. Wel zei ze dat er mogelijk ernstige misdaden zijn begaan.

Aung San Suu Kyi verdedigt haar land in eigen persoon in Den Haag. Maar waarom?

De Myanmarese leidster Aung San Suu Kyi landde zondag op Schiphol en reisde direct door naar Den Haag. Ze gaat daar de komende dagen persoonlijk haar land verdedigen voor het Internationaal Gerechtshof.

Hoe Gambia Myanmar voor het Internationaal Gerechtshof wil slepen

Gambia heeft bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag een zaak aangespannen tegen Myanmar vanwege de bloedige verdrijving van honderdduizenden leden van de islamitische Rohingya-minderheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden