Nieuws India

India maakt einde aan autonomie Jammu en Kasjmir, dat zorgt voor verdeeldheid

Demonstranten in Pakistan gingen boos de straat op vanwege de beslissing van India om de autonomie van Jammu&Kasjmir te beëindigen. Beeld EPA

De autonomie van de deelstaat Jammu en Kasjmir was al beperkt. De Indiase regering maakt nu ook daaraan een eind.

Er werd al ruim een week volop gespeculeerd over wat de inwoners van Jammu en Kasjmir te wachten stond. Een eerste voorteken was de komst van extra troepen, in de toch al behoorlijk gemilitariseerde grensregio. Vervolgens werden alle toeristen en hindoeïstische pelgrims van buiten de deelstaat naar huis gestuurd, uit veiligheidsoverwegingen. Tot slot werden zondagavond een aantal belangrijke politieke leiders onder huisarrest geplaatst, werd een samenscholingsverbod afgekondigd en werd het internet en mobieletelefoonnetwerk grotendeels platgelegd.

De autoriteiten wilden geen enkel risico nemen. De aankondiging van minister van binnenlandse zaken Amit Shah maandag was dan ook niet minder dan explosief. Artikel 370 van de Indiase grondwet, ook wel de speciale status van Jammu en Kasjmir genoemd, wordt ingetrokken. Hiermee komt een einde aan het laatste stukje autonomie van de betwiste regio, waarvan delen worden bestuurd door Pakistan en China.

Een enorme verrassing was het besluit niet. Het intrekken van artikel 370 stond al lang op de agenda van de hindoe-nationalistische regeringspartij van premier Narendra Modi, de BJP. “Kasjmir was altijd al een integraal onderdeel van India, maar nu hebben we niet langer twee vlaggen en twee grondwetten”, zei Shah. Volgens hem moet het besluit tot vrede en welvaart leiden. Via sociale media reageerde de achterban van de BJP vooral enthousiast op het idee dat India nu een eenheid is.

Beeld Louman & Friso

Illegaal

In Pakistan wordt er heel anders over gedacht. Het ministerie van buitenlandse zaken noemde de aankondiging illegaal en beroept zich op de Verenigde Naties, die de regio erkennen als internationaal betwist. De Indiase ambassadeur in Pakistan is op het matje geroepen en op straat werd gedemonstreerd.

In Jammu en Kasjmir zelf zijn de reacties gemengd. In het overwegend boeddhistische gedeelte Ladakh (aan de grens met China) en in het overwegend hindoeïstische deel Jammu zou positief gereageerd zijn. In Kasjmir, de regio met een moslimmeerderheid en een geschiedenis van militant verzet tegen de Indiase staat, is weerstand. De sfeer is moeilijk te peilen, omdat alle communicatie met de deelstaat is afgebroken. Maar de voorzorgsmaatregelen maken duidelijk dat de regering rekening houdt met een periode van onrust.

Van bijna alle lokale politieke leiders is bekend dat ze niet achter dit besluit staan. Voormalig eerste minister van de deelstaat Mehbooba Mufti sprak via Twitter van de ‘donkerste dag in de geschiedenis van de Indiase democratie’. “De intentie van de Indiase overheid is duidelijk en sinister. Ze willen de demografie van de enige deelstaat met een moslimmeerderheid veranderen en zo de macht van de moslimbevolking inperken.”

Mufti spreekt hiermee een onder de moslims in Kasjmir wijdverspreide vrees uit: dat de regio nu zal worden overspoeld door nieuwe, hindoeïstische inwoners uit de rest van India, waarmee het karakter van de regio zal veranderen. Zonder artikel 370 heeft namelijk ook het artikel 35A geen betekenis meer; dat artikel bepaalt dat alleen permanente inwoners van de deelstaat er land mogen bezitten.

Mufti is een van de leiders die zondag onder huisarrest werd geplaatst. Na haar stroom van kritische tweets is ze volgens Indiase media gearresteerd en naar een gasthuis van de overheid gebracht. Ook Omar Abdullah, een andere voormalig eerste minister die het besluit van New Delhi via de rechter wil aanvechten, zou zijn gearresteerd.

Islamitisch Kasjmir koos voor India

In 1947 werd India onafhankelijk en werd de voormalige Britse kolonie opgesplitst in het seculiere India en het islamitische Pakistan. De hindoeïstische vorst van de overwegend islamitische regio Kasjmir koos, na een militair ingrijpen, uiteindelijk voor aansluiting bij India. Een deel van de regio kwam onder bestuur van Pakistan en China, en waar de grens precies ligt wordt door de drie landen betwist.

De voormalige vorstendommen die zich in 1947 aansloten bij India deden dit aanvankelijk alleen op het gebied van defensie, buitenlandse zaken en communicatie. Ze hadden het recht om op andere vlakken hun eigen wetten te maken en ook hun eigen grondwet te schrijven. De meeste vorstendommen kozen er in de jaren erna voor hiervan af te zien.

Alleen Jammu en Kasjmir koos voor een eigen grondwet, en beperkte toepassing van de Indiase grondwet en andere wetten. Dit was vastgelegd in artikel 370 van de Indiase grondwet. Alle onderdelen van dit artikel zijn nu ingetrokken, behalve een deel waarin staat dat Kasjmir een integraal onderdeel van India is.

Lees ook:

De premier voedt India's nationalisme

Ook India, de grootste democratie ter wereld, heeft met premier Modi een nationalistische, autoritaire leider, die sommigen aan Trump doet denken. Moslims en christenen zijn bezorgd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden