Waterschaarste

In Zuid-Afrika, waar de stroom al jaren uitvalt, raakt nu ook het kraanwater op

Bewoners van de sloppenwijk Mhlaseni in Verulam, ten noorden van Durban, krijgen water uit een tankwagen, omdat er geen drinkwater meer door waterleidingen stroomt na de enorme overstromingen.  Beeld AFP
Bewoners van de sloppenwijk Mhlaseni in Verulam, ten noorden van Durban, krijgen water uit een tankwagen, omdat er geen drinkwater meer door waterleidingen stroomt na de enorme overstromingen.Beeld AFP

Durban gaat op waterrantsoen omdat de waterleidingen stuk zijn. In Gqeberha dreigt een watertekort nu de dammen droogvallen. Waterschaarste begint in Zuid-Afrika kritieke vormen aan te nemen.

Kevin van Vliet

Grote delen van de Zuid-Afrikaanse stad Durban moeten vanaf maandag op waterrantsoen zodat de gemeente de waterleidingen kan repareren die in april stukgingen tijdens hevige, dagenlange regenval. Het water spoelde huizen van heuvels, vaagde delen van townships weg uit rivierdalen en beschadigde kritieke infrastructuur, waaronder leidingen die water van de Nagle-dam naar een verderop gelegen zuiveringsinstallatie brengen. Deze stuwdam, die overigens vol staat, is een van de belangrijkste drinkwaterbronnen van de kustregio.

De gemeente verwacht dat de herstelwerkzaamheden een jaar gaan duren, wat betekent dat de inwoners van Durban in elk geval een jaar op rantsoen worden gezet. Voor de lokale economie, de op één na grootste van Zuid-Afrika, zal het weinig goeds betekenen. De havenstad heeft in drie jaar tijd drie klappen te verwerken gekregen: eerst een strenge lockdown die de meeste havenactiviteit stil legde, niet lang daarna (vorig jaar juli) dodelijke plundertochten waarbij honderden fabrieken, winkels en warenhuizen in vlammen opgingen, en toen dat noodweer, waardoor ook nog eens de autoproductie stilviel.

Het bedrijf dat water levert in Durban gaat nu een jaar lang – iedere dag om drie uur ’s middags – complete wijken van het waternet afsluiten, zoals elektriciteitsleverancier Eskom al jaren hele wijken afsluit van het net wanneer de stroom in Zuid-Afrika weer eens op is.

Kaapstad wist het tij te keren

Ondertussen is de watervoorraad van een andere grote Zuid-Afrikaanse gemeente zo goed als op. Eén van de vier stuwmeren achter dammen, die water verschaft aan de havenstad Gqeberha en omliggende dorpen en steden, is sinds vorige week leeg en naar verwachting zal ook het laatste stuwmeer over 37 dagen droogstaan. De inwoners (1,3 miljoen in totaal) worden opgeroepen om zo weinig mogelijk water te gebruiken.

De waterschaarste in Gqeberha, een gevolg van aanhoudende droogte, roept herinneringen op aan de droogte in Kaapstad, vier jaar geleden. De meer dan vier miljoen inwoners gingen toen een jaar lang op waterrantsoen om te voorkomen dat de stuwmeren leeg zouden raken en wisten uiteindelijk de totale waterconsumptie terug te brengen van 700 miljoen liter naar 500 miljoen liter per dag. Achter de dammen in Kaapstad staat momenteel voldoende water.

‘Protesteer niet’

De Zuid-Afrikaanse overheid verwacht dat de vraag naar water het aanbod in de komende twee jaar zal inhalen. Zuid-Afrika zou in die prognose aan het einde van dit decennium een watertekort van 20 procent hebben. Plannen voor structurele oplossingen, zoals de bouw van een ontziltingsinstallatie bij Gqeberha, liggen wel op tafel, maar de uitvoer ervan kan zomaar jaren duren.

In Durban roept de gemeente haar inwoners op om nu geen grote watervoorraden aan te gaan leggen, aangezien het tekort daarmee alleen maar nog groter zal worden. De gemeente vraagt ook nadrukkelijk om niet te gaan protesteren. De rellen van vorig jaar, ongetwijfeld gevoed door de armoede en de werkloosheid in de regio, kostten de provincie uiteindelijk omgerekend zo’n 1 miljard euro en dreven de werkloosheid verder op.

Lees ook:

Durban meandert van overstroming naar overstroming. ‘Ik heb geen energie meer’

Stortregens richtten in een april een ravage aan rond de Zuid-Afrikaanse kuststad Durban. In het heuvelige achterland verloor moeder Hlekisile Zamisa haar zoon in een modderstroom. Drie jaar geleden, toen het ook al zo hard regende, verloor ze haar dochter. Welk kind zal de volgende storm halen?

Weersextremen gaan nergens naartoe. ‘Zuid-Afrika moet leren om mensen te evacueren’

Wreekt zich de opwarming van de aarde in en rond Durban? En kan de regio überhaupt nog meer extreem weer aan? Een vooraanstaand klimatoloog voorziet problemen.

De slag om een raadszetel maakt van Durban een bloederig strijdveld

Een continue strijd om macht, geld en terrein teistert de Zuid-Afrikaanse regeringspartij ANC. In één provincie gaat dat gevecht er wel erg wreed aan toe. Waarom uitgerekend hier?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden