Inwoners van Oezjhorod maken kandelaren voor Oekraïense militairen in de loopgraven.  Beeld Serhii Hudak, Getty Images
Inwoners van Oezjhorod maken kandelaren voor Oekraïense militairen in de loopgraven.Beeld Serhii Hudak, Getty Images

ReportageOekraïne

In veilig Oezjhorod rijzen de huizenprijzen de pan uit

Oekraïners vluchten vanwege de oorlog ook in eigen land. Het inwoneraantal van Oezjhorod in het uiterste westen verdubbelde, en de huizenprijzen breken alle records. ‘Het wordt nooit meer zoals het was.’

Michiel Driebergen

Makelaar Nina Parasjtsjitsj herinnert zich haar eerste klant na de invasie nog goed. Het was een vrouw die voor de tweede keer vluchtte. In 2014 was haar huis, nabij het vliegveld van Donetsk, verwoest tijdens gevechten. Dit voorjaar overkwam haar hetzelfde met haar nieuwe woning, nabij het vliegveld Hostomel in de provincie Kiev.

Aanvankelijk viel de flat in Oezjhorod die de makelaar voor haar vond in de smaak – tot ze ontdekte dat het huis naast het lokale vliegveld stond. “Ze kreeg spontaan een paniekaanval. Ik ga hier niet wonen. Ik koop het niet, zei ze.”

Sinds het begin van de invasie is het inwonertal van Oezjhorod verdubbeld naar tweehonderdduizend mensen. En dus breken de huizenprijzen alle records. “De markt in het midden en het oosten van Oekraïne stort in, maar in het westen zit er geen eind aan de groei”, zegt Nina Parasjtsjitsj, die een kantoor met vijf makelaars runt in de meest westelijke stad van Oekraïne. “In de provincie Zakarpatja stijgen de prijzen het hardst. Dalen zullen ze niet meer.” Ook de vrouw vond uiteindelijk een nieuw onderkomen, vertelt de makelaar.

‘Deze plek zal niet worden gebombardeerd’

Op de wandelbrug in het centrum, van het stadspark naar de oude synagoge waarin het concertgebouw is gevestigd, voelt de Europese Unie dichtbij. In sommige cafés staat de klok op Centraal-Europese tijd, een uur vroeger, en de grens met Slowakije is enkele kilometers verderop. “Deze plek zal niet worden gebombardeerd”, weet Parasjtsjitsj. “Want Hongarije probeert haar mensen te beschermen.” In de provincie woont een grote Hongaarse minderheid, legt de makelaar uit, en de relatie tussen premier Viktor Orbán en Poetin is niet slecht.

Een van haar klanten, Olena Krisjevska, heeft vanuit haar huis op de heuvel letterlijk uitzicht op de EU. Ze verhuisde twee maanden geleden met haar man en volwassen dochter naar Oezjhorod. “Waarschijnlijk omdat we Slowakije kunnen zien liggen”, lacht de vrouw, terwijl ze in de verte wijst. “Een andere verklaring voor waarom we hiernaartoe verhuisden heb ik niet. We kennen hier niemand. De stad is nieuw voor ons.”

Makelaar Nina Parasjtsjitsj Beeld Michiel Driebergen
Makelaar Nina ParasjtsjitsjBeeld Michiel Driebergen

Ook Krisjevska woonde in de buurt van een vliegveld. In Borispil, een voorstad van Kiev, trilde het huis van het geknal van het luchtafweersysteem dat rond de internationale luchthaven staat opgesteld.

“Dat was heel eng. Het was zo dichtbij”, zegt de vrouw – en terwijl ze praat gaat het luchtalarm af in Oezjhorod. “Hier reageren we er niet op, maar in Kiev werden we er wakker van. En we hadden geen kelder om in te schuilen.” Ook vanuit haar nieuwe woning kan ze de lokale luchthaven zien: maar daar landen uitsluitend kleine privévliegtuigen. En die was tot nu toe nooit een doelwit.

‘Te laat om elders opnieuw te beginnen’

Verder westwaarts vluchten, naar de EU, ging niet. Krisjevska’s man, die zich schuilhoudt achter de hoge ramen van het huis, is in de leeftijd dat hij gemobiliseerd kan worden. “Als hij wordt opgeroepen voor de oorlog, dan gaat hij. Maar we wilden hem hier niet achterlaten.” Bovendien vond het echtpaar, begin vijftig, het ‘te laat om elders helemaal opnieuw te beginnen’. Ze verkochten hun woning nabij de hoofdstad voor ruim 130.000 euro. En ze telden precies dat bedrag neer voor dit huis, in de uiterste uithoek van het land.

De ongekende prijsstijging is goud voor haar beroepsgroep, zegt makelaar Nina Parasjtsjitsj, die aangeeft dat ‘bijna honderd procent’ van haar klanten een man van de dienstplichtige leeftijd in de gelederen heeft. “Als we puur zakelijk praten, gaat het me uitstekend”, zegt ze.

Voor de invasie zou de huur voor een eenkamerflat maximaal driehonderd euro bedragen; nu tellen vluchtelingen maandelijks duizend euro neer. Rijke klanten kopen liever. “Zij doen dat voor de zekerheid. Ze wonen elders in Oekraïne, maar mocht het daar vreselijk misgaan, dan hebben ze een plek om naartoe te gaan.”

Hoewel de makelaar drie tot vier keer meer verdient dan voor de invasie, is ze niet gelukkig. “Oezjhorod was een kleine stad. Iedereen kende elkaar”, zegt Nina Parasjtsjitsj. Begroette ze voorheen, tijdens het flaneren op de boulevard, de ene vriend na de andere kennis, nu ziet het er zwart van de mensen die ze niet kent. “Voor ons, lokale mensen, is dat angstaanjagend. Het wordt nooit meer zoals het was.”

De helft van de dag is er geen stroom

Olena Krisjevska, die gewend was aan grootsteedse drukte, blijft graag in Oezjhorod – ook al zou de oorlog vandaag stoppen. Voor haar werk heeft ze slechts haar computer, elektriciteit en internet nodig. “Kiev is doelwit van de Russen. De helft van de dag is er geen stroom.” Hoewel Oezjhorod een ‘ander ritme van het leven’ kent, verkiest ze de kleine stad boven de drukte van de metropool.

Makelaar Parasjtsjitsj waarschuwt dat ook Oezjhorod zal gaan besparen op elektriciteit; de straatverlichting is om die reden inmiddels uitgeschakeld. “Al zou de oorlog nu stoppen, veel nieuwkomers zullen blijven”, weet ze. “We hebben nu eenmaal buren die nooit zullen vertrekken.” Ze doelt op de Russen.

Lees ook:

Niet elke man is gemaakt voor de strijd. ‘Sommigen zijn intelligent en zachtaardig’

Oekraïne is al bijna aan de derde mobilisatie-golf toe. De een gaat graag, de ander niet. ‘Sommige mannen zijn geboren vechters. Anderen zijn zachtaardig.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden