ReportageGeorge Floyd

In Portland gaan de Black Lives Matter-protesten door, en niet iedereen is daar blij mee

Demonstratie in Portland in de noordwestelijke Amerikaanse staat Oregon. Beeld Eline van Nes
Demonstratie in Portland in de noordwestelijke Amerikaanse staat Oregon.Beeld Eline van Nes

Een jaar na het begin van de Black Lives Matter-protesten zijn er in de progressieve stad Portland nog altijd demonstraties en rellen. Tot frustratie van veel inwoners.

Zodra de ramen overal zijn dichtgetimmerd met spaanplaat, weet je dat je in het centrum van Portland bent. Waar de demonstraties na de dood van George Floyd – gestikt onder de knie van een politieagent – intussen uit de meeste Amerikaanse steden zijn verdwenen, is in deze stad aan de Amerikaanse westkust het protest nooit opgehouden.

Overdag komen met regelmaat groepen bijeen, in vreedzame Black Lives Matter-protesten. ’s Avonds komt een kleinere kern demonstranten, gekleed in het zwart en gehuld in capuchontruien. Bewoners kunnen je vertellen: dan bestaat de kans van ingeslagen ramen en bekladde muren. Dat het Witte Huis intussen is betrokken door Joe Biden maakt weinig uit. Een graffitileus op het federale gerechtsgebouw vat die gedachte samen: ‘Nieuwe president, zelfde imperialisme’.

“Portland is een hel geworden”, verzucht de 45-jarige schoenmaker Dorian Butcher. Als je niet wist dat hij downtown een zaak runde, al sinds 2003, zou je zo langs de al maanden dichtgetimmerde ingang lopen. Het is dat de deur openstaat. “Ik woon hier vijfentwintig jaar, het was een grappige, gekke stad vol kunstenaars. Maar nu...”

Protesten uit de hand gelopen

Nu hoopt Butcher, net als andere ondernemers, dat de tijd komt waarin dingen verbeteren. Hij heeft veel klanten zien vertrekken, uit de stad of zelfs uit de staat. Zelf zit hij zijn werkdagen uit, waarna hij zich uit het centrum terugtrekt. “Ik wil niet in discussie treden met boze menigtes. De protesten begonnen goed, maar het is hier echt uit de hand gelopen.”

Het is in Portland nooit moeilijk om aan de weet te komen waar er geprotesteerd wordt. Op sociale media gaan flyers rond, gedeeld door activisten. Meestal is het doelwit het federale gerechtsgebouw of het politiebureau, in het centrum. Demonstranten willen de politie geen moment rust geven. “Natuurlijk is er soms vandalisme, maar dit is geen gewelddadige beweging. Wij willen verandering”, zegt de 51-jarige zwarte Gary Floyd – geen familie van – tijdens zo’n avondprotest. Voor het gebouw staan tientallen zwartgeklede demonstranten, ze zingen en schreeuwen.

De demonstranten eisen dat politieagenten verantwoordelijk worden gehouden als zij iemand doodschieten.  Beeld Eline van Nes
De demonstranten eisen dat politieagenten verantwoordelijk worden gehouden als zij iemand doodschieten.Beeld Eline van Nes

De 44-jarige zwarte hiphopartiest Ashanti Hall is het met Floyd eens. Terwijl in het zwarte geklede relschoppers graffiti spuiten op de houten schotten van het federale gerechtsgebouw, zegt hij dat hij alles heeft geprobeerd. “Ik heb afgevaardigden aangeschreven, gebeld, gestemd. Maar er verandert niets. Terwijl onze eis niet complex is: we willen dat politieagenten verantwoordelijk worden gehouden als zij iemand doodschieten.”

Wanneer de volgende avond op een plein in het chique Pearl District – op enkele minuten lopen ten noorden van het centrum en het federale gerechtsgebouw – een groep demonstranten op een plein samenkomt, zijn daar ook enkele buurtbewoners naartoe gekomen. Zestiger Christine Hertzog draagt een bord mee: ‘Als je anti-overheid bent, geef dan die cheque terug’, verwijzend naar de overheidssteun voor corona.

‘Mensen boven bezit’

Demonstranten schijnen met lampjes in haar ogen, stappen intimiderend naar haar toe. Hertzog smeekt de demonstranten intussen alles heel te laten. Het antwoord vanuit de meute: we staan hier voor zwarte slachtoffers van politiegeweld, dat is belangrijker. “Mensen boven bezit”, roepen ze.

“Ik ben hier zo klaar mee”, verzucht Hertzog, zodra de meute de interesse in haar is verloren. “Al dat zinloze vandalisme.” De groep loopt intussen de straten in. Het duurt niet lang of het geluid van brekend glas klinkt: de ruit van een luxe winkel. Wanneer minuten later politie de demonstranten in een straat insluit en één voor één aanhoudt, klinkt er applaus vanuit ramen en van buurtbewoners die naar buiten zijn gekomen.

“We hebben te maken met een harde kern zonder leiderschap”, zegt politiewoordvoerder Kevin Allen. “Dat is moeilijk: we willen niet te stevig ingrijpen, om escalatie te voorkomen.” Beeld Eline van Nes
“We hebben te maken met een harde kern zonder leiderschap”, zegt politiewoordvoerder Kevin Allen. “Dat is moeilijk: we willen niet te stevig ingrijpen, om escalatie te voorkomen.”Beeld Eline van Nes

“Het is belangrijk te weten dat Portland niet in brand staat”, zegt politiewoordvoerder Kevin Allen (47) de volgende ochtend voor de deur van het gebarricadeerde politiebureau. “We hebben te maken met een harde kern zonder leiderschap. Dat is moeilijk: we willen niet te stevig ingrijpen, om escalatie te voorkomen. Daarnaast hebben we onze mankracht nodig. Onlangs tijdens een protest waren er een dubbele moord en zes schietpartijen in de stad.”

Bezuinigingen op de politie

In Portland is afgelopen juni gehoor gegeven aan de oproep het politiebudget te korten, door bijna 16 miljoen dollar te schrappen, onder andere bij een team dat vuurwapengeweld tegengaat. Intussen wil de burgemeester toch weer twee miljoen dollar investeren in de aanpak van die vorm van geweld, na een toename van schietpartijen – waarvan nog niet aangetoond is of het direct te maken heeft met de politiebezuinigingen. Allen: “We hebben nog steeds budget om minimaal te patrouilleren. Maar ik merk dat collega’s overwerkt raken. De negativiteit vanuit de gemeenschap helpt het moreel ook zeker niet.”

Daags na het protest in het Pearl District trekt een groep buurtvrijwilligers de straten in. Zij hebben schoonmaakteams gevormd, onder meer om graffiti te verwijderen. De 80-jarige makelaar Judie Dunken is een van hen. Ze is blij dat de politie dit keer in ieder geval arrestaties verricht heeft, het geeft haar hoop dat de situatie verandert.

“We merken het in de huizenprijzen”, vertelt Dunken terwijl haar collega’s een anarchistische sticker van een verkeersbord krabben. “Alles is gezakt. Maar dat komt ook door het virus, daardoor is het centrum sowieso al verlaten. Wie nu koopt, weet dat dit tijdelijk is. Zodra het virus voorbij is, zal de stad ook harder optreden tegen protest. Het wordt hier mooier, daar vechten we voor. Ik geef in ieder geval niet op.”

Lees ook:

Het politiekorps van Minneapolis ontmantelen na BLM-protesten, dat blijkt makkelijker gezegd dan gedaan

De stad waar Black Lives Matter begon, besloot deze zomer het politiekorps te ontmantelen. Dat bleek makkelijker gezegd dan gedaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden