De Keniaanse visagist Silver Wambua biedt zijn diensten aan bij het busstation van Nairobi.

Kenia Nepproducten

In Nairobi is alles te verkrijgen, maar wel namaak

De Keniaanse visagist Silver Wambua biedt zijn diensten aan bij het busstation van Nairobi. Beeld AFP

Door de groeiende middenklasse geven inwoners van de Keniaanse hoofdstad Nairobi meer uit aan hun uiterlijk. Ze kopen nepproducten, de echte zijn nog te duur. Maar ze lopen daardoor wel allerlei risico’s.

Geparkeerde auto’s, drommen mensen en openbaarvervoerbusjes knokken om elke centimeter van Dubois Road in Nairobi. De weg is een winkelparadijs – tenminste, als je van nep houdt. Alle grote merknamen zijn er te koop, alleen zien ze er net anders uit dan de originelen en zijn ze een stuk aantrekkelijker geprijsd.

Op de begane grond van het Excelgebouw verdringen vrouwen zich in winkeltjes van enkele vierkante meters waar make-up wordt verkocht. Alles is er te krijgen, van L’Oréal tot Urban Decay en MAC. Kate Nduta is op zoek naar de knalrode Ruby Woo lippenstift van MAC, de namaakversie welteverstaan. Maar overal krijgt ze nul op het rekest: de kleur van de nep-MAC blijkt zo populair dat het product razendsnel uitverkoopt.

Gewoon krijtstof

De verkoopster in Grandmaks Beauty komt op de proppen met een alternatief: Russian Red, van hetzelfde merk. Nduta gaat overstag, en koopt ook nog poeder. Maar ze slaat het aanbod van oogschaduw af. “Ik weet dat dit niet de echte MAC is, en ik ben voorzichtig. Ik heb slechte ervaring met de oogschaduw, want dat is volgens mij gewoon krijtstof die klontert als je ‘m opbrengt.”

De lippenstift kost het equivalent van 3 euro, de poeder 2 euro. De verkoopster wil alleen kwijt dat ze haar artikelen van een leverancier krijgt, en dat ze vermoedt dat ze worden geproduceerd in China. Ze wil anoniem blijven: net als de andere verkoopsters in het gebouw is ze bang voor ACA, de anti-namaakoverheidsinstantie. De verkopers kunnen boetes krijgen en hun waar kwijtraken. Maar ook klant Nduta is niet op haar gemak. Ze is als de dood dat haar baas hoort dat ze illegale spullen heeft gekocht. “Toch neem ik het risico hier te winkelen, omdat ik als bankemployee een bescheiden salaris krijg maar er wel leuk uit wil zien.”

Grote markt voor nep

Door de groeiende middenklasse in Kenia is de vraag naar make-up in vooral urbane gebieden snel gestegen: de waarde van de make-upmarkt is meer dan 100 miljoen euro, een verdubbeling in vijf jaar tijd. Ook de grote internationale make-up-merken hebben winkels geopend, meestal in luxueuzere winkelcentra in hoofdstad Nairobi.

Maar de prijs van de merkproducten is een probleem. In een officieel MAC-filiaal in het Hub-winkelcentrum kost de lippenstift die Nduta voor drie euro kocht in Dubois Road, 28 euro. Dat is ver boven wat de gemiddelde Keniaanse vrouw zich kan permitteren. En dus blijft er een grote markt voor nep-producten – ook al zijn die verboden. Op zich krijgt elk product dat wel mag worden verkocht een zogeheten Kebs-kwaliteitssticker, om aan te geven dat het om een onvervalst product gaat, waarvan de inhoud is getest.

Vorig jaar werd er voor ruim 90 miljoen euro aan een heel scala van namaak en illegale producten in beslag genomen. Maar dat is slechts een deel van wat wordt verhandeld, stelt Wanyama Musiambo, de coördinator van alle overheidsorganen die betrokken zijn bij de jacht op illegale spullen. “En het is duidelijk dat meer dan 90 procent uit China komt.” Musiambo geeft de schuld aan een samenwerking tussen corrupt douanepersoneel en handelaren. “Meer dan 90 procent van wat we vernietigen komt het land binnen via officiële grensovergangen. Daar zit Keniaans personeel dat moet zorgen dat dit niet gebeurt.”

Schrikreacties

Ook in de échte MAC-winkel kunnen ze over het fenomeen meepraten. “We krijgen nogal eens klanten die namaak hebben gekocht. Ze willen dan hun foundation of poeder bijgevuld hebben.

Maar wij herkennen al gauw nep en vertellen dan eerst de prijs. Dat levert meestal schrikreacties op”, aldus MAC-verkoopster Sophia Adhiambo, in de winkel vol spiegels op de eerste verdieping.

Ze vindt het weliswaar sneu als klanten teleurgesteld zijn, maar ze vindt ze ook dom – al is het maar vanwege de gezondheidsrisico’s die ze nemen. Er is in Kenia weliswaar geen uitgebreid onderzoek gedaan naar de inhoud van nep-make-up, maar dermatoloog Evanson Kamuri waarschuwde in het dagblad The Standard dat bij incidentele testen kwik is gevonden in namaak make-up. “Het wordt door de huid geabsorbeerd en dringt door in de organen. Het is echt gezonder merkartikelen te kopen.”

Adhiambo vindt het onbegrijpelijk. Ze wijst erop dat bijna alle jongeren een goedkope smartphone bezitten. “Er zijn zoveel glam-sites waar alles te lezen en te leren is over nep en echte make-up”, merkt ze op. “Ze moeten hun huiswerk doen voor ze maar lukraak kopen. Je neemt toch geen enkel risico met de enige huid die je hebt?”

Lees ook:

Middenklasse heeft genoeg van de maismeelpap

Smaken veranderen ingrijpend onder de Keniaanse stadsbevolking. Tien jaar geleden was ugali, maismeelpap, een vast koolhydraatbestanddeel van elke maaltijd. Nu wordt het steeds meer vervangen door brood. Ook de mierzoete thee met melk maakt plaats voor trendy cappuccino of latte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden