De Calle del General Millán Astray ligt in de Madrileense wijk Latina. Beeld Google Maps
De Calle del General Millán Astray ligt in de Madrileense wijk Latina.Beeld Google Maps

Rondje EuropaSpanje

In Madrid woedt een felle strijd om een ‘fascistische straatnaam’

Twee keer van adres veranderen zonder een stap buiten de deur te zetten. Dat overkwam de bewoners van een straat in de Madrileense buitenwijk Latina.

De eerste keer dat de straatnaambordjes van de muren gingen, was ruim drie jaar geleden. In de Franco-minnende generaal Millán Astray, die Catalanen en Basken een ‘kankergezwel’ noemde, dat “met een scalpel uit het gezonde vlees van de natie” verwijderd moest worden, zag het toenmalige stadsbestuur een historisch figuur die minder verering verdiende. De straatnaam werd veranderd in Calle de la Maestra Justa Freire – een docent die tijdens de dictatuur jaren opgesloten zat.

Het Hooggerechtshof van Spanje bepaalde echter dat het wel meeviel met de fascistische tendensen van Millán Astray. Bovendien was de generaal ook oprichter van de Spaanse versie van het vreemdelingenlegioen, dus historisch belangrijk. De rechters besloten: deze man valt niet onder Franco-symboliek in de openbare ruimte, die volgens een wet uit 2007 moet worden verwijderd. Dus daar kwamen de gemeentewerkers eind augustus weer met hun ladders, om de straatnaambordjes opnieuw te vervangen.

Een erekwestie

Ach, zou je zeggen, een straatnaam, wat maakt het uit? Maar bewoner David Arevalo legt op de parkeerplaats beneden bij zijn flat uit dat dit niet zomaar een wijk is. “Hier wonen nog altijd veel militairen en generaals. De legerkazernes zijn vlakbij. Het verwijderen van de naam van een generaal van de muren van hun wijk was pijnlijk. Dit is een erekwestie.”

De Spaanse dictator Franco is ruim vijfenveertig jaar geleden overleden, maar zijn schaduw hangt nog altijd over het land. Met graffiti staat het op Madrileense stadsmuren geschreven: ‘Franco vive’ – Franco leeft. Generaal Millán Astray valt als straatnaam misschien nog te verdedigen, verbazingwekkender is het voor de buitenstaander dat talloze Spaanse dorpjes nog gewoon een Generalísimo Franco-straat hebben. En pas dit jaar werd het laatste Franco-standbeeld verwijderd, uit de exclave Melilla in Noord-Afrika.

Maar ook progressief Spanje leeft, zo werd enkele dagen na het ophangen van de straatnaambordjes duidelijk. Direct werden ze doorgestreept en met stickers beplakt. En voor de duidelijkheid is op de muren eronder en ernaast in grote letters geschreven: Dit is de straat van Justa Freire.

Buurtbewoner Arevalo moet er vooral om lachen, hoewel hij het onderwerp met sommige al te militaristische buren maar mijdt. Gelukkig stuurt het stadsbestuur zelf de adreswijziging naar alle instanties, zegt hij. Dus hij hoeft alleen maar vrienden en familie van zijn verhuizing zonder verhuisdozen te verwittigen. Dat scheelt gedoe.

Lees ook:

‘Franco is weg, nu nog een echt graf voor mijn vader’

De stoffelijke resten van dictator Franco zijn overgebracht van een bombastisch mausoleum naar een eenvoudige begraafplaats. Maar in de Vallei der Gevallenen wachten meer doden op een passende rustplaats. Zoals de vader van Fausto Canales.

Franco-mausoleum was een rotte kies

Franco, de held van het Spaanse fascisme, de dictator die Spanje decennialang in zijn greep had, werd op een gewone burgerbegraafplaats bijgezet in een gewoon familiegraf, schrijft Trouw in zijn commentaar. Held af, al was hij dat voor een groot deel van de bevolking al lang.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden