Rookverbod Jordanië

In het land waar het meest gerookt wordt mag er niet meer binnen gerookt worden

Voorheen konden inwoners van de hoofdstad Amman in een café nog kaarten en roken tegelijk.Beeld Getty

In het land met relatief de meeste rokers ter wereld mag nu binnen niet meer worden gerookt. Activisten willen strenge handhaving. 

Tot deze week was het nog heel gewoon in Jordanië: in een café, de lobby van een hotel, of aan een tafeltje in een restaurant, een sigaret opsteken. Maar nauwelijks een week nadat de Britse krant The Guardian een onderzoek publiceerde over de invloed van de tabakslobby in Jordanië, komt de overheid met nieuwe maatregelen die het roken aan banden moet leggen. Binnen in publieke ruimtes mogen binnenkort geen sigaretten of e-sigaretten meer worden gerookt. Eerdere uitzonderingen voor restaurants, hotels en cafés worden opgeheven.

Jordaniërs zijn de grootste tabaksverbruikers van de wereld, concludeerde The Guardian vorige week na inzage in nog niet gepubliceerde resultaten van een enquête onder de bevolking, uitgevoerd in 2019 door het ministerie van volksgezondheid en de Wereldgezondheidsorganisatie. 

Uit die laatste cijfers blijkt dat ruim acht op de tien volwassen mannen in Jordanië nicotine gebruikt. Dat gebeurt niet alleen door middel van sigaretten; 16, 5 procent van de mannen rookt vooral e-sigaretten of andere vaping-producten. Ongeveer 66 procent van de Jordaanse mannen rookt regelmatig sigaretten, net als 17 procent van de vrouwen. Jordaanse rokers roken bovendien veel, dagelijks gemiddeld 21,3 sigaretten per persoon. 

Aantal rokers in Jordanië neemt toe

Larissa al-Uar van de actiegroep Tobacco Free Jordan is dan ook blij dat de minister van volksgezondheid strengere maatregelen treft. Maar, waarschuwt ze, die maatregelen moeten dan ook gehandhaafd worden, iets dat met eerder anti-rookbeleid maar mondjesmaat gebeurde. Tegen The Guardian zei ze: “De aangekondigde maatregel is een grote verandering. We zijn blij. Maar zonder een goede implementatie wordt dit een ramp.”

Beeld Sander Soewargana

Actiegroepen zoals die van Uar willen al langer dat de Jordaanse overheid meer doet om roken te ontmoedigen. Want waar in Europa, de Verenigde Staten en Australië steeds minder mensen verslaafd zijn aan sigaretten, neemt het aantal rokers in Jordanië alleen maar toe. Uit onderzoek van de Wereldbank bleek dat in 2015 iets meer dan 70 procent van de jongens en mannen boven de vijftien rookte. In 2001 was dat nog maar 43 procent.

Tabaksbedrijven praten mee over de gezondheidswaarschuwingen op verpakkingen

Volgens activisten en artsen is de stijging van het aantal rokers in Jordanië te wijten aan een steeds groter wordende invloed van de tabaksindustrie. Het onderzoek van The Guardian laat zien dat tabaksbedrijven nauwe banden onderhouden met de regering van Jordanië. Uit notulen van vergaderingen van een overheidscommissie bleek bijvoorbeeld dat vertegenwoordigers van tabaksbedrijven aanwezig waren bij besprekingen over regelgeving voor de tabaksindustrie. Zo konden bedrijven als Philip Morris onder meer meepraten over welke gezondheidswaarschuwingen op de verpakking van e-sigaretten moesten staan.

Bovendien bleek dat de tabaksbedrijven publiekelijk werden geprezen, onder meer door de premier van Jordanië, voor het opknappen van scholen, het beschikbaar stellen van rugzakken en lesmateriaal, en het organiseren van carrièrebeurzen. Volgens activisten zijn die investeringen in onderwijs een manier voor de tabaksbedrijven om hun imago op te poetsen. Zelf zeggen de bedrijven dat ze zich betrokken voelen bij de lokale gemeenschap. 

De actieve rol van de tabaksindustrie in Jordanië past in een wereldwijde trend. Waar roken voorheen vooral populair was in rijkere landen, heeft de steeds strengere wetgeving in Europa, de VS en Australië ervoor gezorgd dat grote bedrijven zich meer zijn gaan richten op landen in Afrika en het Midden-Oosten. Het resultaat daarvan is dat het merendeel van de rokers zich inmiddels bevindt in landen met een gemiddeld of laag inkomen. 

Lees ook: 

Tabakslobby richt zich op Derde Wereld

Sinds de grote tabaksbedrijven hun lobby verplaatsten naar armere landen, groeit het aantal rokers daar spectaculair. Landen waar het roken wordt ontmoedigd, krijgen bovendien de juristen van ‘Big Tobacco’ op hun dak.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden