Reportage Griekenland

In het Griekse Drama voelen ze zich verraden door Tsipras

Leider Kyriakos Mitsotakis (midden) van de rechts-conservatieve partij Nieuwe Democratie op campagne. Beeld AFP

De Grieken gaan zondag naar de stembus, vier jaar nadat Alexis Tsipras de verkiezingen won en premier werd. Sindsdien heeft hij het in Macedonië aardig verbruid.

Achter zijn toonbank in de Noord-Griekse stad Drama heeft Giorgos Giannopoulos een kaart van Macedonië hangen. Maar wie zijn route naar Skopje wil plannen, de hoofdstad van het noordelijke buurland, strandt na 163 kilometer op de grens. Het land dat aan de andere kant daarvan ligt is volgens de kaart een groot grijs vlak. 

“Haha, het is een kaart van Macedonië. Grieks Macedonië dus. Niet Nóórd-Macedonië.” De 60-jarige winkeleigenaar spreekt het ‘Noord’ zeer nadrukkelijk uit, en trekt daarbij zijn wenkbrauwen op. Maar dat probleem met die naam was toch eindelijk opgelost, nadat premier Alexis Tsipras een akkoord had gesloten met zijn collega in Skopje? “Akkoord, wat voor akkoord... wij hebben dat land niet nodig. Zíj wilden lid worden van de EU en de Navo. En nu heeft Tsipras onze naam weggegeven.” 

Knieval

Ziedaar de reden waarom Tsipras’ partij Syriza bij de verkiezingen van morgen niet op Drama hoeft te rekenen. Of op de rest van Grieks-Macedonië. De afkeer van wat geldt als een knieval aan de buren leeft in heel Griekenland, maar hier heerst diepe weerzin. De eerste afrekening vond al plaats bij de Europese verkiezingen, eind mei. Syriza scoorde in dit gebied zo’n 40 procent lager dan bij de vorige stembusgang, en behaalde daarmee een nog slechtere uitkomst dan in de rest van het land. 

En behalve in één district op de Peloponnesus was het resultaat voor Syriza nergens zo bedroevend als in Drama. 17 procent van de stemmen behaalde de partij hier, tegenover bijna 24 landelijk. De centrum-rechtse partij Nieuwe Democratie won glansrijk, en de verwachting is dat dat bij de landelijke verkiezingen zondag niet anders zal zijn. De partij ligt steevast zo’n tien procentpunt voor op Syriza. “Ik geloof niet dat Tsipras het zelf zo’n goede deal vindt”, vervolgt Giannopoulos, zittend op zijn toonbank. “Maar ja, hij is natuurlijk een gevangene van Europa. Dit moest gewoon van Brussel en Berlijn.” 

Miljardenleningen

En dat terwijl Tsipras vier jaar geleden de verkiezingen won door zich juist tegen het in de ogen van veel Grieken hardvochtige Europese beleid af te zetten. Maar ook op het punt van de miljardenbezuinigingen voegde hij zich naar Europa, constateert niet alleen Giannopoulos. Onder Syriza sloot Griekenland een derde akkoord met zijn geldschieters waarin het land zich committeerde aan snoeiharde bezuinigingen in ruil voor miljardenleningen. “We dachten dat hij het anders ging doen dan de oude partijen”, zegt Giannopoulos. Het was de reden dat hij net als velen in Drama – traditioneel een bolwerk van de conservatieve partij Nieuwe Democratie – vorige keer stemde op Syriza, de Coalitie van Radicaal Links. Maar nu de protestpartij onderdeel is geworden van het establishment, keert hij weer terug bij de conservatieven. Hij denkt dat hun leider Kyriakos Mitsotakis een betere leider is.

Dan komt zijn vrouw de winkel binnen. Zij moet niets van Mitsotakis hebben, zegt ze. Stemt ze dan Syriza? Ze rolt haar ogen en geeft met haar ogen een knikje naar achter. Dat is Grieks voor ‘nee’. Maar ze gaat wel links stemmen. Het wordt het sociaal-democratische Kinal, het voormalige Pasok. 

Beeld Louman & Friso

Electorale emoties

Bij de verkiezingsstands rondom het centrale plein en aanpalende park in Drama gebeurt maar weinig. De medewerkster van Nieuwe Democratie zit op een paar meter van haar stand in de schaduw van een gebouw, en wappert zich koelte toe met een stapeltje flyers. “Alle partijen zijn nu hetzelfde”, zegt Giorgos Antoniadis (44), verkoper van rookwaren en kantoorartikelen. “Daarom is de campagne zo rustig. En misschien is dat maar goed. We zijn moe geworden van de strijd rondom alle bezuinigingspakketten.” 

Behalve bezuinigen heeft Tsipras ook de belastingen flink verhoogd. Vooral zelfstandig ondernemers als Antoniadis klagen daarover. “De btw is 24 procent, de winstbelasting 29 procent. En dan nog eens 20 procent verzekerings- en pensioenpremies. Het is nauwelijks op te brengen.” Verlaging van de belastingdruk is één van de beloften waarmee Nieuwe Democratie punten scoort.

En zo komen in Drama alle electorale emoties van dit moment samen. Maar op een steenworp afstand van het lokale kantoor van Syriza, waar medewerkers enthousiast praatjes aanknopen met voorbijgangers, geeft Thomai Papadopoulou (47) de moed niet op. “Tsipras heeft laten zien dat hij een sociaal leider is. De enige met andere ideeën”, zegt ze, rokend voor haar kledingwinkel. Ze geeft toe: hij heeft te veel beloofd dat hij niet kon waarmaken. “Maar hij zit er pas vier jaar, en had nauwelijks bewegingsruimte. De andere partijen hebben er veertig jaar over gedaan om er een zootje van te maken. Laten we Tsipras de tijd geven om door te gaan.” 

Maar zelf weet ze ook dat die kans wel erg klein is, en dat haar premier volgende week naar alle waarschijnlijkheid Mitsotakis heet. “Nou goed dan, ik geef hem anderhalf tot twee jaar. Daarna komt iedereen er vanzelf achter dat Tsipras beter is.”

Lees ook:
Wat kwam er terecht van de beloften van Tsipras?
Naar alle waarschijnlijkheid moet de Griekse premier Alexis Tsipras na de verkiezingen van zondag het veld ruimen. Ruim vier jaar geleden kwam zijn partij Syriza voor het eerst aan de macht, met de belofte van minder bezuinigingen en minder corruptie. Wat is daarvan terechtgekomen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden