Reportage Protesten

In een klein hoekje van Hongkong is de steun voor Peking groot

Een Chinese zangeres in het park van Tuen Mun wordt door de politie geëscorteerd. Demonstranten in zwarte T-shirts protesteren tegen de overlast die Chinese zangers en hun publiek zouden veroorzaken. Beeld AP

In Tuen Mun geen pro-democratiebetogingen. Dit deel van Hongkong koestert de band met het vasteland. ‘Water, groenten, alles komt uit China.’

Carrie Lam, de leider van Hongkong, doet het best goed, vindt meneer Yip. Zwaar leunend op zijn wandelstok loopt de tachtigjarige man, die zijn volledige naam niet wil geven, langzaam het park in. “Ze heeft de politie nog geen opdracht gegeven de demonstranten af te maken. Bam, bam, bam!” Met zijn hand toont hij hoe hij dat voor zich ziet.

Nog maar weinig inwoners van Hongkong steunen hun regering, laat staan de politie die geweld gebruikt tegen jonge demonstranten. Die gaan nog altijd dagelijks de straat op om te demonstreren tegen de Chinese invloed op Hongkong, en tegen Carrie Lam die die invloed toestaat. Maar helemaal in het noorden van de stadstaat, een uur met de trein langs groene heuvels en vissersdorpjes, zijn ze nog te vinden: aanhangers van Lam, en mensen die haar pro-Chinese koers waarderen.

Vasteland-Chinezen

De relatie met het vasteland is hier hechter dan verder in het zuiden. Het is een kilometer of tien naar de grens; in het winkelcentrum naast het park komen Chinezen hun boodschappen doen. Veel bejaarde inwoners van dit westelijke stukje van de New Territories herinneren zich nog goed dat ze ooit zelf vasteland-­Chinezen waren, op zoek naar een betere toekomst.

Zes, zeven jaar waren ze, de Volksrepubliek was net uitgeroepen en China was straatarm. Sommigen kwamen als student, en lieten hun studie achter zich om geld te verdienen in de bouw of als chauffeur van een Britse kolonist. Het was een zwaar leven, ver verwijderd van de wereld waar hun kinderen nu in leven.

Meneer Kwok is aan het schilderen in het park van Tuen Mun. Beeld Eefje Rammeloo

In het park van Tuen Mun, tussen de flatgebouwen klinken weemoedige liefdesliedjes in het Mandarijn. Zwaar opgemaakte vrouwen, in fonkelende minirokjes en met grote oorbellen, wiegen met hun heupen. Een beveiliger maant ze het volume laag te houden.

Honderden zwetende mannen kijken toe vanaf bankjes, zittend op de stenen rand van het grasveld of hangend tegen een pilaar van het prieeltje. Met kleine ventilators wuiven ze zichzelf koelte toe. Een man loopt naar voren en stopt de zangeres een briefje van honderd Hongkong dollar (8,50 euro) toe. De vrouw in een smaragdgroene jurk, zingt door terwijl ze het briefje even tegen het licht houdt.

Voor de Chinezen van over de grens het park ontdekten, dik tien jaar geleden, werden op deze plek Kantonese operaliederen gezongen. Nu komen mannen van het vasteland hier doen wat in hun eigen land niet mag, zoals gokken en naar mooie vrouwen kijken die tegen betaling liefdesliedjes zingen.

De vrouwen vallen ook in de smaak bij de lokale mannelijke bevolking. De beveiliger vertelt over de mannen die hadden gespaard voor een nieuwe vissersboot, en hun hele kapitaal aan een vrouw besteedden. Anderen trouwen met een Chinese van het vasteland, die dan een Hongkongse identiteitskaart krijgt. Toch is het vermaak gezond, denkt de beveiliger. Volgens hem leven de mannen – sommigen zitten in een rolstoel – er langer door.

In de schaduw staat zangeres Xiao Tao (50) te wachten op haar beurt. “Tot een paar maanden geleden waren hier veel meer Chinese mannen”, verzucht ze. Iedereen zegt het: de grens is vlakbij maar de Chinese mannen durven hem niet meer over te steken, uit angst voor de pro-democratieprotesten die Hongkong al maanden overspoelen.

Drie maanden geleden kwamen ‘zwarte T-shirts’, demonstranten vernoemd naar hun kledingkeuze, naar dit park. Duizenden demonstreerden tegen de overlast die de zangers en hun publiek zouden veroorzaken. Daarna huurde het park beveiligers in en halveerde het aantal toeschouwers.

Verwende aanstellers

Esther Sze (68) is op weg naar de negentigste verjaardag van haar moeder in een naastgelegen flatgebouw. De jonge betogers zijn verwende aanstellers, vindt ze. “Toen ik jong was, had ik twee banen. Mijn salaris ging naar mijn familie, en twintig procent mocht ik zelf houden. Geld voor luxe of reizen was er niet”, zegt Sze. Met lede ogen ziet ze nu hoe de jeugd het ‘prachtige Hongkong’ kapotmaakt. “Als Hongkonger ben je lid van een familie”, vindt Sze. “Hoe kun je je daar van afscheiden? Water, groenten, alles komt uit China. Ze waarderen het niet.”

Meneer Kwok weet wel hoe dat komt. De gepensioneerde bouwvakker zit met zijn rug naar de zangeressen te schilderen. Zijn hele naam wil hij niet geven. Tussen een paar struiken heeft hij een zeildoek opgehangen tegen de zon, op het tafeltje voor hem ligt een groot vel papier. Met een klein kwastje schildert hij stuk voor stuk de naalden aan een pijnboom. De temperatuur ligt rond de veertig graden en zijn gezicht glimt van het zweet.

Misleid

“Jonge mensen zijn misleid door hun opleiding. Ze geloven dat democratie het belangrijkste is in de hele wereld.” Meneer Kwok ziet wel belangrijker thema’s voor de jonge Hongkongers: werkgelegenheid, woningnood, problemen waar de regering beleid voor heeft. 

Dat de Chinese regering zich steeds meer met Hongkong bemoeit, daar kan Carrie Lam niet veel aan doen, denkt Kwok. De schilder is even stil. Dan vertelt hij over zijn schilderijen in westerse, realistische stijl. Het is niet de smaak van de Chinezen. “Zo’n werk is heel veelzijdig. Eenzijdig is niet goed, je mag één kant niet over je heen laten lopen.” 

Achter hem is Xiao Tao net klaar met zingen. Ze geeft de microfoon aan een collega en zoekt de schaduw weer op. Overal heeft ze gewoond. Ze somt op: Guangxi, Sichuan, Hunan... “Wat maakt het uit waar ik vandaan kom?,” vraagt ze. “Al ben je in Hongkong geboren, iedereen heeft Chinees bloed.”

De New Territories beslaan 86,2 procent van het grondgebied van Hongkong, en grofweg de helft van de bevolking woont er. Een deel ervan is niet geschikt voor woningen of landbouw. Sommige vissersdorpjes zijn nog altijd in handen van families die er al woonden vóór Hongkong een Britse kolonie werd, in de negentiende eeuw.

Lees ook:
China voelt zich vernederd door Hongkong, maar militair ingrijpen is risicovol

In China wordt inmiddels hardop gespeculeerd over militair ingrijpen bij de protesten in Hongkong. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden