Verkiezingen VS

In de VS staan rijen voor stembureaus én wapenwinkels in aanloop naar election night

Kiezers staan in de rij om hun stem uit te brengen in Brooklyn, New York.Beeld EPA

Het aantal vroege stemmers breekt alle records. Amerikanen zijn nerveus over wat er dinsdag, en daarna, gaat gebeuren. 

Als je alleen een nuchtere blik op de peilingen werpt, dreigen het saaie verkiezingen te worden. Joe Biden heeft een ruime voorsprong op Donald Trump, veel ruimer dan Hillary Clinton vier jaar geleden, zowel landelijk als in de doorslaggevende swing states. En die voorsprong is al tijden opmerkelijk stabiel.

En toch vertrouwen maar weinig Amerikanen, Republikeinen of Democraten, op een voorspelbare afloop. Daarvan getuigen bijvoorbeeld de lange rijen die de afgelopen dagen op vele plekken in het land verschenen bij speciale stembureaus voor vroege stemmers. Kiezers wachtten soms vele uren om hun stem uit te brengen. Hij kan maar binnen zijn, zullen velen gedacht hebben, in een jaar dat tot nu toe getekend is door een pandemie en soms gewelddadige straatprotesten.

Minstens 83 miljoen Amerikanen hadden vrijdag hun stem al uitgebracht, per post of in eigen persoon. Daarmee is nu al 60 procent van de totale opkomst van 2016 gehaald. In Texas, lang een Republikeins bolwerk maar dit jaar mogelijk in het bereik van Biden, is de opkomst nu zelfs al hoger dan de totale opkomst van 2016.

Aanhangers van Trump protesteren bij een campagnebijeenkomst van diens uitdager Joe Biden in Iowa.Beeld Getty Images

Trump en Biden zijn beperkt in hun mogelijkheden

Dat betekent dat Trump en Biden beperkt zijn in hun mogelijkheden om de komende dagen in de sleutelstaten nog kiezers te overtuigen; velen hebben al gestemd. Al kan in sommige staten straks iedere stem tellen. Beide kandidaten voerden de afgelopen dagen campagne in Florida, een staat die Trump haast wel moet winnen. Vrijdag en zaterdag zijn ze in Michigan en Wisconsin, twee staten in het Midwesten die ook cruciaal kunnen worden.

In die staten staan de rijen niet alleen voor de vroege stembureaus, maar ook voor de teststraten. Want Amerika zit inmiddels vol in de derde golf van de coronapandemie. En juist in veel swing states zwelt die derde golf extra sterk aan. Sommige autoriteiten maken zich zorgen over de bemensing van stembureaus doordat personeel op het laatste moment besmet zou kunnen raken, en proberen een back-up te regelen.  

Het stelt Joe Biden voor een dilemma: hij heeft alle stemmen hard nodig, maar hij heeft er vooral ook iets bij te winnen als hij niet te hard campagne voert, en zo het contrast in stand houdt met de drieste acties van Donald Trump. Die organiseert volgepakte bijeenkomsten, waar bezoekers vaak geen gezichtsmaskers dragen of afstand houden. Biden deed gisteren voor de eerste en enige keer drie staten in één dag aan, iets wat in normale jaren routine is.

Trump en zijn team zijn over corona in een volledige ontkenningsmodus geschoten. Op woensdag publiceerde het Witte Huis een lijst met de prestaties van Trump in de afgelopen vier jaar. Een van de punten: ‘Het beëindigen van de Covid-19-pandemie’. Een dag later vestigde Amerika een nieuw record van ruim 91.000 besmettingen per dag. Er stierven die dag ook meer dan 1000 mensen, maar Trumps zoon Donald jr. verklaarde zonder blikken of blozen dat het aantal coronadoden tot ‘bijna niets’ was gedaald .

President Donald Trump met first lady Melania Trump na een campagnebijeenkomst in Tampa, Florida.Beeld AP

Verschuivingen in de uitslagen

Dat ze deze realiteit simpelweg ontkennen, maakt veel Amerikanen huiverig of de Trumps een eventuele verkiezingsnederlaag wél onder ogen willen zien. Temeer daar er in de dagen na dinsdag nog verschuivingen in de uitslagen worden verwacht. De poststemmen, die vooral door Democraten worden uitgebracht, mogen in sommige staten pas vanaf dinsdag geteld worden. Het kan leiden tot een voorsprong voor Trump op verkiezingsdag, die in de dagen of weken erna naar de Democraten overhelt. Maar wat als Trump voor die tijd al de overwinning heeft uitgeroepen? 

Sommige mensen vrezen dan voor ongeregeldheden. Feit is dat er de afgelopen tijd ook voor veel wapenhandels rijen stonden. Supermarktketen Walmart haalde de wapens en munitie zelfs tijdelijk uit de schappen als ‘voorzorgsmaatregel’ in verband met ‘maatschappelijke onrust’. Op veel plekken is de munitie al uitverkocht, en zien wapenwinkels opmerkelijk hoge aantallen mensen die voor het eerst een wapen aanschaffen. 

Mensen zoals Bailey Beeken (61), die zichzelf tegenover persbureau Reuters als linkse vrouw uit de middenklasse omschreef. “Wie er ook wint, het kan eng en bloederig worden”, lichtte ze haar aankoop toe. “Het voelt als een kruitvat.”

Late stemmen tellen mee in North Carolina en Pennsylvania

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft knopen doorgehakt in een paar van de laatste zaken die nog liepen over de komende verkiezingen. In veel staten willen Democraten dat poststemmen die later binnenkomen nog mogen meetellen, zolang de poststempel maar bewijst dat ze op tijd zijn verstuurd. Republikeinen willen na 3 november niets meer in overweging nemen.

Uiteindelijk mogen in North Carolina en Pennsylvania de latere stemmen meegeteld worden, in Wisconsin niet, zo besloot het Hof. Waar dat verschil op gebaseerd is, werd nog niet duidelijk; het waren vonnissen die vanwege de haast zonder toelichting werden verstrekt.

Republikeinse Trump-criticus ‘Anynomous’ maakt zijn identiteit bekend

De hoge regeringsfunctionaris die in 2018 als ‘Anonymous’ een vernietigend opiniestuk schreef over president Trump, en later een heel boek, heeft zichzelf bekendgemaakt. Het gaat om Miles Taylor, die onlangs vertrok als stafchef bij het ministerie van binnenlandse veiligheid. Dat is geen heel bekende naam, dus de invloed van de onthulling op de verkiezingen is waarschijnlijk verwaarloosbaar.

Taylor toonde zich in zijn schrijfsels een van die traditionele Republikeinen, die uit plichtsgevoel dienst namen in de regering, maar zich beijverden om de ergste impulsen van de president te neutraliseren. Hij verklaart nu dat hij destijds anoniem was gebleven om president Trump te dwingen op de inhoud van zijn klachten in te gaan, in plaats van op de man te spelen.

Lees ook:

Kloppen de peilingen deze keer wel?

Tijdens de presidentsverkiezingen van 2016 zaten de peilers ernaast. Hillary Clinton verloor, tegen de verwachtingen in. Kan zo’n scenario zich herhalen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden