Brazilië

In de Providencia-favela moeten de bewoners het allemaal zelf uitzoeken

In het Braziliaanse Rio de Janeiro krijgen inwoners van een van de grootste sloppenwijken in de stad voedselhulp van een lokale hulporganisatie.Beeld Getty Images

De favelas van Rio behoren tot de brandhaarden van de corona-epidemie in Brazilië, inmiddels nummer 2 van de wereld met bijna een miljoen besmettingen. Van de overheid is weinig te verwachten weten de bewoners - zij proberen de schade zelf te beperken.

Meer dan 46.500 coronadoden vallen er in Brazilië al te betreuren, maar de radicaal-rechtse president Jair Bolsonaro lijkt er nog steeds niet van onder de indruk. Vorige week nog riep hij zijn aanhangers zelfs op om in de ziekenhuizen te controleren of wel alle bedden die voor corona-patiënten zijn bestemd, bezet zijn. Want de cijfers vertrouwt hij niet.

De bewoners van de sloppenwijk Providencia in Rio hebben niet eens een ziekenhuis om naartoe te gaan. De medische hulppost aan de voet van de favela, die er speciaal voor de bewoners staat, heeft de capaciteit niet om mensen met coronaklachten te begeleiden. De ziekenhuizen in de buurt zijn overvol en kunnen geen patiënten meer aan, vertellen Cosme Felippsen (30), Adilio Drumond (26) en Gilbert Vilela (22) via de vergaderapp Zoom. Zij maken deel uit van de groep SOS Providencia, die is opgericht om in de sloppenwijk zo veel mogelijk levens te redden.

Dat is niet eenvoudig, want in Providencia is thuiswerken en binnenblijven als het leven op een andere planeet. Dat is voorbehouden aan mensen die thuis wifi hebben die naar behoren functioneert, die een eigen laptop hebben en die werk hebben dat dat toelaat. Maar die ook, om maar eens iets heel basaals te noemen, gewoon water uit de kraan krijgen. De vrouwen in Providencia gaan ’s ochtends met lege jerrycans naar een openbare kraan in de wijk om te kijken of daar iets uitkomt. Handen wassen met zeep is dus geen eenvoudige opdracht. En handgel kopen is voor de meeste mensen een luxe.

Een noodbasisinkomen van 120 euro per maand

Inwoners van de favela’s zijn met hun dagelijkse werk als straatverkoper of werkster al blij dat ze het eten van die dag bij elkaar hebben verdiend. Nu de coronacrisis mensen het werken op straat onmogelijk heeft gemaakt, is dat nóg moeilijker geworden.

Adilio Drumond bijvoorbeeld verdiende zijn geld met het verhuren van elektrische steps en het verkopen van snacks in de strandwijken Copacabana en Ipanema. “Ik kan niet meer werken nu, maar gelukkig hebben we bij ons thuis wel financiële hulp van de overheid”, vertelt hij. De regering komt mensen als Drumond tegemoet door een noodbasisinkomen van omgerekend zo’n 120 euro per maand uit te keren. 

Maar wie voor deze steun in aanmerking wil komen, moet zich via een app aanmelden bij de publieke bank Caixa Economica Federal en moet over een CPF beschikken, de Braziliaanse versie van het burgerservicenummer. Felippsen van SOS Providencia: “Lang niet iedereen in Providencia heeft toegang tot een app. Mensen hebben geen computer, geen smartphone, en ze hebben soms niet eens een CPF. Ze bestaan gewoon niet voor de overheid”.

Bolsonaro probeert de coronacijfers te verdoezelen

De overheid is dan ook eerder een vijand dan een vriend voor Providencia en de schandalen over president Bolsonaro, die de coronacrisis bagatelliseert en sinds deze maand ook de cijfers probeert te verdoezelen, gaan grotendeels aan de inwoners voorbij. Een maand geleden kwam een 19-jarige bewoner tijdens het uitdelen van voedselpakketten om het leven toen hij werd geraakt door een kogel. De politie was in een vuurgevecht verwikkeld met plaatselijke drugdealers, een vrijwel dagelijks terugkerend fenomeen in Rio. Het slachtoffer was al de tweede die week die nota bene tijdens het uitdelen van humanitaire hulp in een favela overleed. 

SOS Providencia  heeft zelf de handschoen opgepakt, en probeert bewoners die hun inkomen kwijt zijn te helpen met voedselpakketten, flessen water en schoonmaakmiddelen. Ze hebben een vaquinha in het leven geroepen, een soort crowdfunding, waaraan meer bemiddelde mensen geld kunnen doneren voor de aankoop van de hulpgoederen. De groep monitort ook de verspreiding van corona in de favela, en verstrekt tips aan de mensen hoe ze zich kunnen beschermen. 

Terwijl SOS Providência achter donaties voor voedselpakketten blijft aanrennen, is president Bolsonaro in zijn paleis in de hoofdstad Brasília vooral bezig met pogingen om zich een aanhoudende stroom schandalen van het lijf te houden. De coronacrisis noemt hij overdreven. “Ga de bedden in de ziekenhuizen filmen”, zei hij tegen zijn volgelingen. “De cijfers zijn opgeblazen.”

Lees ook: 

Brazilië is de nieuwe coronabrandhaard - mede dankzij Bolsonaro

Brazilië is één van de wereldwijde brandhaarden van het coronavirus geworden. Toch volhardt president Bolsonaro in zijn stellingname dat mensen niet thuis kunnen blijven, omdat dat de economie schaadt.

Justitieminister Brazilië stapt op: ‘Bolsonaro mengde zich in politieonderzoek’

De radicaal-rechtse president Jair Bolsonaro van Brazilië ligt onder vuur nu zijn minister van justitie Sérgio Moro is opgestapt. Moro beschuldigt Bolsonaro van inmenging in politie-onderzoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden