Daniel Gomes de Mesquita (55), Debbie (46), Ariel (11) en Shira (6), in hun woonplaats Talmon, op de Westelijke Jordaanoever.

Reportage Israël

In de nederzetting Talmon is iets niet snel té rechts

Daniel Gomes de Mesquita (55), Debbie (46), Ariel (11) en Shira (6), in hun woonplaats Talmon, op de Westelijke Jordaanoever. Beeld Dave Sinai

In het Israëlische Talmon, een nederzetting op de Westelijke Jordaanoever, is propaganda voor de verkiezingen van vandaag niet nodig. Iedereen gaat stemmen. Op rechts of extreem-rechts. Ook de Nederlandse Daniel Gomes de Mesquita.

“Kom hier, naar boven!”, gilt een jongetje, zijn blauwe gehaakte keppeltje stevig op zijn hoofd gespeld. Hij zit bovenop een groene buis in het speelpark. Overal spelen en rennen kinderen. Vrouwen – met pruik, haarnet of hoofddoek, gekleed in shirts met lange mouwen en rokken tot op de enkel – zitten op stoelen langszij, voeden en wiegen hun baby’s en kletsen. Het uitzicht is schitterend, de schaars begroeide, bruine bergwanden gloeien in de ondergaande zon. Af en toe, heel af en toe, rijdt een auto langs.

Welkom in Talmon, het dorp op de Westelijke Jordaanoever waarvan de wereld zegt dat het een nederzetting is – waarop de bewoners meewarig hun hoofd schudden: “Wij wonen in Israël. Dit land is van ons.” Talmon is de naam van een belangrijke familie die ooit in de heilige tempel werkte, de tempel in Jeruzalem die werd verwoest en waarvan nog maar één muur overeind staat, de Klaagmuur. Álles hier heeft een religieus tintje.

“Kom binnen”, zegt Daniel Gomes de Mesquita. Hij woont met zijn Israëlisch-Amerikaanse vrouw Debbie en hun kinderen Ariel en Shira aan de Rechov Haroeh, de ‘Profeetstraat’. Vijftien jaar geleden verhuisde hij vanuit Amsterdam naar Jeruzalem. Hij leerde Debbie kennen en ze besloten in Talmon te gaan wonen, want daar waren de huren laag.

Shira’s Playmobilpaleis staat in de gang, haar barbiehuis pronkt midden in de woonkamer. Op een stoel ligt lego van Ariel. De drie katten rennen door het huis en op de bank ligt een berg was. In de boekenkast: rijen heilige boeken, werken over de Misjna, de mondeling doorgegeven joodse wetten, de Talmoed, traktaten over sabbat en ga zo maar door.

Beeld Dave Sinai

Retoriek

Daniel studeert aan een yeshiva, een Talmoedschool. Hij bestudeert daar de Torah en werkt niet, zoals veel mannen van de dati leumi, de religieus-nationalistische Joden die het grootste deel uitmaken van de kolonistenbevolking. Debbie is parttime lerares aan de meisjesschool in Talmon – voor kinderen vanaf zes jaar is het onderwijs gescheiden.

Daniel knarsetandt. Hij mag niet stemmen, want volgens de Nederlandse regering woont hij niet in Israël, maar in bezet gebied. Hij heeft een permanente verblijfsvergunning, maar geen Israëlisch paspoort. Waarschijnlijk zou hij voor ‘Bibi’ kiezen, zegt hij, doelend op Benjamin Netanyahu.

“Bibi is een uitstekend politicus. Ik heb respect voor de manier waarop hij zijn coalitie de afgelopen jaren bijeen heeft gehouden.” Dat Netanyahu belooft bij een overwinning de Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever te annexeren, is niet wat hem over de streep zou trekken: dat is wat Daniel betreft vooral verkiezingsretoriek.

Debbie mag wel stemmen, ze weet nog niet wat. In Talmon stemmen veel mensen op Bibi, maar extreem-rechtse partijen doen het ook goed. Zo stemt rabbijn Ze’ev, schuin tegenover Daniel en Debbie, op Yamina, de partij van Ayelet Shaked. Die heeft zelfs de Nederlandse kranten gehaald met haar haatzaaiende retoriek jegens linkse Israeliërs en Palestijnen.

“De peilingen voorspellen een regering die de kolonisten niet steunt. Ga alsjeblieft stemmen!”, moedigt het wekelijkse blaadje Talmon de zeshonderd volwassenen in de nederzetting aan. “Pff, alsof dat nodig is”, snuift Debbie laatdunkend. Liberale Israëliërs haken steeds vaker af bij verkiezingen, maar de vromen gaan steevast massaal stemmen, waardoor zij onevenredig veel invloed hebben in de Knesset en geld kunnen afdwingen voor hun yeshiva’s en nederzettingen. 

De ultraorthodoxen, de extreem-religieuze Israeliërs die niet in dienst gaan, niet werken en geen internet of welk modern communicatiemiddel dan ook hebben, maakten in 2018 al bijna 19 procent uit van de bevolking. De dati leumi, die wel in het leger dienen en regelmatig ook een parttime baan hebben, vormen 13 procent. Samen zijn ze een blok dat het de minder vrome en seculiere joden af en toe flink moeilijk maakt.

Varkensvleeseters

Maar niet in Talmon, waar de mensen bijna allemaal gelijkgestemd zijn. De enige verkiezingsposters zijn er van de extreem-rechtse Otzma Yehudit (‘Joodse macht’). De aanhangers van die partij hebben het lokale gebod om deze keer níet overal in het dorp propaganda op te hangen aan hun laars gelapt. Partijleider Benny Gvir noemt seculiere Israëliërs ‘varkensvleeseters’ en ‘sabbat-schenders’.

“Tsja, hij liegt niet, maar ik vind het getuigen van een vervelende mentaliteit”, zegt Daniel. Hij is ruimdenkender dan de gemiddelde kolonist. Bovendien is hij voorstander van één staat, voor Joden én Palestijnen. De meeste kolonisten willen het liefst dat alle Palestijnen gedwongen vertrekken. “Een van de principes van het jodendom is dat iedereen, zolang hij geen afgoden aanbidt, gelijke rechten moet hebben.” Met dat standpunt is Daniel een uitzondering in Talmon.

Shira klimt op Debbie, die op de bank zit. “Voorlezen, mama”, lacht ze. Debbie pakt het boek ‘Vijf minuten Torah voor bedtijd’ van tafel en leest een verhaal voor over Jozef die door God beloond werd, omdat hij de sabbat altijd uitbundig vierde.

“Allahu Akbar”, klinkt het door de balkondeuren vanaf de heuveltop tegenover Talmon. Het is acht uur. Even verderop snerpt het alarm van een Israëlische legerjeep.

Lees ook:

Israël gaat weer naar de stembus: welke ijzervreter gaat winnen?

Dinsdag gaat Israël weer naar de stembus. Premier Benjamin ‘Bibi’ Netanyahu blijft mateloos populair, ondanks corruptieschandalen. Drie interviews met stemgerechtigden, elk met een heel eigen achtergrond. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden