ReportageAddis Abeba

In de Ethiopische hoofdstad overheerst de angst na verlies van het leger in deelstaat Tigray. ‘Wat zal er nu gebeuren?’

De 17-jarige Ataklti Gebremedhin (links)  is gewond geraakt bij een luchtaanval op een markt in Togoga in het noorden van Tigray. Er zouden tenminste 64 burgers zijn gedood.
 Beeld AFP
De 17-jarige Ataklti Gebremedhin (links) is gewond geraakt bij een luchtaanval op een markt in Togoga in het noorden van Tigray. Er zouden tenminste 64 burgers zijn gedood.Beeld AFP

In de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba overheerst angst nadat het federale leger een belangrijke slag verloor in deelstaat Tigray. Wat betekent dat voor de verhoudingen in etnisch kruitvat Ethiopië?

Hoe verscheurd Ethiopië is, blijkt uit de feestvreugde in de ene stad en de bedrukte stemming in de andere. In Mekele, hoofdstad van de deelstaat Tigray, heerst uitbundigheid nadat Ethiopische troepen zich daar maandag uit moesten terugtrekken. In Addis Abeba, de federale hoofdstad van het land, is onzekerheid over de toekomst voelbaar.

In een koffiehuis in het centrum van Addis Abeba, waar klanten staande hun koffie drinken, zegt een serveerster op de vraag wat zij van de opmerkelijke gebeurtenissen in Tigray vindt: “We willen vrede, dat is alles.” Daarna negeert ze andere vragen met een zorgelijke blik boven haar mondkapje.

Haar houding staat haaks op die van ontwikkelingswerker Tesfay Berhe, die maandagavond over een krakende telefoonlijn opgewonden vertelt hoeveel vreugde er heerst in de straten van Mekele. “We zijn bevrijd. We gaan Tigray weer opbouwen.” Op de achtergrond zijn knallen te horen waarvan hij verzekert dat het vuurwerk is. “Onze leiders willen nu dat we naar huis gaan om uit te rusten voor onze nieuwe taak.” Kort daarna wordt elke telefooncommunicatie verbroken met Tigray.

Een kapotte tank in Abi Adi.  Beeld AP
Een kapotte tank in Abi Adi.Beeld AP

Inwoners van hoofdstad Addis Abeba, 500 kilometer van het strijdtoneel in Tigray, vermijden om in het openbaar over de oorlog in de noordelijke deelstaat te praten. Daar vecht het federale leger sinds november een nietsontziende strijd uit met milities van de deelstaatregering. Ethiopiërs laten sowieso niet het achterste van hun tong zien, door een lange geschiedenis van onderdrukte meningsuiting. Zelfs beloften van anonimiteit trekken niemand over de streep.

‘Wat zal er nu gebeuren?’

Een man die tweedehands mobieltjes verkoopt in een piepklein winkeltje, reageert met een verbijsterde blik op zijn gezicht als hij een video bekijkt, waarop honderden gevangengenomen Ethiopische soldaten te zien zouden zijn, bewaakt door Tigrese strijders. Hij schudt het hoofd. “Wat zal er nu gebeuren?” Een reactie wacht hij niet af; hij draait zich om.

Het is een vraag die velen bezighoudt in Addis Abeba. Niet de angst dat Tigrese troepen zullen oprukken naar de stad zelf, maar wel wat de ontwikkelingen voor het federale leiderschap betekenen en voor de etnische verhoudingen bínnen dat leiderschap. “Het is cruciaal om te zien hoe de Amhara-tak binnen de regeringspartij zal reageren. Heeft premier Abiy Ahmed hen geraadpleegd over het besluit om het leger uit Mekele terug te trekken en een wapenstilstand af te kondigen? Als ze geen deel uitmaakten van het besluitvormingsproces, zou het extreem destabiliserend kunnen zijn”, meent Adem Abebe van het International Institute for Democracy and Electoral Aid (IDEA).

Amhara is de op een na grootste etnische bevolkingsgroep in Ethiopië en momenteel erg invloedrijk binnen de federale regering van premier Abiy. Troepen uit de Amhara-deelstaat, die aan Tigray grenst, vechten aan de zijde van het nationale leger. De Amhara-strijders bezetten inmiddels delen van Tigray, gebieden die volgens de deelstaatregering aan Amhara behoren.

Duizenden arrestaties

Er bestaat niet alleen rivaliteit over land tussen Tigray en Amhara, maar tal van de meer dan tachtig andere etnische groepen zijn ook verwikkeld in ruzies daarover. Sommige van die gewelddadige conflicten spelen zich dichterbij Addis Abeba af dan het honderden kilometers noordelijker gelegen Tigray. Inwoners van Addis Abeba lieten zich tot maandag dan ook weinig gelegen liggen aan de oorlog in Tigray, ze hadden al genoeg aan hun eigen problemen.

In het multi-etnische Addis Abeba wonen ook Tigrayers. Zij uiten zich nog minder dan anderen over de ontwikkelingen in hun deelstaat. Ze vrezen gearresteerd te worden. “Snap alsjeblieft dat ik bang ben om mezelf uit te drukken”, zegt een oudere Tigrayer verontschuldigend op een parkeerplaats bij een groot kantorencomplex.

Sinds het begin van de oorlog tussen het federale leger en troepen van de TPLF-deelstaatregering van Tigray, zijn duizenden Tigrayers gearresteerd, in Addis Abeba en elders. Sommigen werden na enige tijd zonder proces vrijgelaten, anderen zitten nog steeds vast. De federale regering wantrouwt hen omdat ze zouden kunnen samenzweren met de vijand. Onder de bevolking heerst ook grote afkeer tegenover de TPLF, die bijna 30 jaar de nationale regering domineerde, die politieke tegenstanders systematische onderdrukte, de vrijheid van meningsuiting beknotte en gebruik maakte van martelingen.

Lees ook:

Een zware slag voor premier Abiy: Ethiopië gaat akkoord met wapenstilstand na verlies in Tigray

Rebellen hebben maandag Mekele, de hoofdstad van de Ethiopische provincie Tigray, ingenomen. Prompt boodt de regering een wapenstilstand aan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden