Vaccinatiebereidheid

In China twijfelt niemand hardop aan de vaccins. ‘De regering heeft alles goed uitgelegd’

In de Penglaistraat in Sjanghai spreken vrijwilligers voorbijgangers aan. Ben je al gevaccineerd? Hier kan het meteen!  Beeld Eefje Rammeloo
In de Penglaistraat in Sjanghai spreken vrijwilligers voorbijgangers aan. Ben je al gevaccineerd? Hier kan het meteen!Beeld Eefje Rammeloo

Na een langzame start trekt de Chinese overheid nu alles uit de kast om de bevolking te vaccineren. ‘Zelfs kinderen weten dat je moet worden ingeënt.’

Rustig door de Penglaistraat fietsen is er vanmiddag niet bij. Een leger aan vrijwilligers met blauwe hesjes spreekt voorbijgangers aan. Ben je al gevaccineerd? Hier kan het meteen! Achter hen, in een steegje naast het buurthuis, staat een bus die is omgebouwd tot vaccinatiecentrum. Op vijf prikstations zetten dames in witte jassen vakkundig naalden in armen. Achter hen een grote vrieskist voor de vaccins.

“Wat nou als het pijn doet?”, vraagt meneer Dong terwijl hij de mouw van zijn blauwgeblokte hemd opstroopt. Aan de andere kant van de bus lacht zijn vrouw. “Je voelt er niets van!” Ze willen volgend jaar naar Dubai op vakantie. Bovendien hebben ze gehoord dat er nieuw beleid aankomt voor het toelaten van buitenlanders tot China.

Dat zeggen meer mensen die zich vanmiddag laten prikken. Het lijkt hét argument om zich te laten inenten: het virus mag weg zijn uit China, buitenlanders brengen het terug. Het land dat bij het uitroeien van het virus vóór lag op de rest van de wereld, kwam bij het vaccineren op achterstand omdat zo’n vaccin niet meer nodig leek. Bovendien vertrouwden veel Chinezen de veiligheid van het vaccin niet zo.

Alles uit de kast

Na een langzame start trekt de overheid nu alles uit de kast om de bevolking te vaccineren. Peking wil dat in juni 40 procent van de bevolking is ingeënt, ergens halverwege volgend jaar moet dat 80 procent zijn. De bus met dagelijks zo’n achthonderd doses aan boord, rijdt iedere dag naar een andere locatie, afhankelijk van welke wijk van Sjanghai ‘m wil hebben. Vaccineren is niet verplicht, maar de sociale druk is de laatste weken toegenomen. Werkgevers, lokale overheid en de banners op straat moedigen mensen aan om niet achter te blijven. Voor velen is alleen al het idee dat hun baan of aanzien op het spel staat, voldoende om de prik te nemen.

Mevrouw Wang zet haar scooter aan de kant van de weg. Haar man, met hun peuter voorop, doet hetzelfde. Een vrijwilliger heeft hen overgehaald zich ter plekke te laten vaccineren. “Iedereen weet dat je moet worden ingeënt. Je ziet het overal op het nieuws. Zelfs kinderen weten het!” lacht Wang.

Vrijwel alle voorbijgangers die de vrijwilligers aanspreken willen gevaccineerd worden of zeggen de prik al te hebben gehad. Een uitvoerige uitleg van de app volgt. Als de twee prikken in het internationale gezondheidscertificaat op hun telefoon staan – het Chinese vaccinatiepaspoort – kunnen Chinezen zonder gedoe rondreizen. Een dame buigt zich met haar man over de app op zijn telefoon. Hij gaat in de rij voor de prikbus, zij slaat nog even over: ze slikt al jaren medicijnen tegen een depressie en een vaccinatie is dan niet veilig, legt ze uit.

Niet onomstreden

Als mensen zich al zorgen maken over de efficiëntie van de Chinese vaccins, dan zeggen ze dat niet. Toch is die niet onomstreden. Gao Fu, de directeur van het Chinese centrum voor infectieziekten erkende onlangs dat de vaccins niet bijzonder goed werken. Zowel Sinovac als Sinopharm gebruikt in zijn vaccins inactief gemaakte virusdeeltjes. Uit testen in Brazilië bleek dat bij de helft van de proefpersonen het Sinovac-vaccin een infectie voorkomt. Latere testen in Turkije en Chili lieten iets betere resultaten zien.

De twee Sinopharm-vaccins zijn 79 en 72 procent effectief. Dat steekt nog steeds mager af bij de vaccins van Pfizer (95 procent) en Moderna (94 procent), die een andere techniek (mRNA) gebruiken. Nu wordt gekeken of een mix van technieken de efficiëntie kan verhogen.

In de Penglaistraat hoort niemand van tevoren welk vaccin er in de arm gaat. Dat zien ze pas als de app de vaccinatie registreert. “Er is geen groot verschil in effectiviteit”, beweert mevrouw Wang terwijl ze haar telefoonnummer op een formulier zet. De vrijwilliger vult aan. “De regering heeft alles duidelijk uitgelegd. Als het niet veilig zou zijn, zouden we de vaccins niet gebruiken.”

Effectief is een beladen begrip, liever hebben de Chinezen het over veiligheid. Al meer dan 115 miljoen doses exporteerde China en dat is volgens mevrouw Wang een teken dat het prima vaccins zijn. “Sinovac was zelfs geëxporteerd naar het eiland Phuket, in Thailand. Het kan ze daar echt niet schelen welk vaccin ze krijgen. Als het in China is gemaakt, gebruiken ze het.”

Internationale erkenning

De Wereldgezondheidsorganisatie WHO buigt zich nu over de aanvraag om de Sinovac en Sinopharm vaccins officieel goed te keuren voor noodgebruik. Tot nu toe zette de WHO de Pfizer-BioNTech-, AstraZeneca-, en Janssen-vaccins op die lijst. Het Europees Geneesmiddelenbureau (Ema) liet dinsdag weten met een versnelde procedure naar het coronavaccin van Sinovac te gaan kijken. Zulke internationale erkenning zou een grote opsteker zijn voor Chinese farmaceuten want het geeft toegang tot een nog veel grotere markt.

Eerder sprak BioNTech met haar Chinese partner Fosun af om dit jaar honderd miljoen doses te maken van het Pfizer-vaccin, mits de Chinese autoriteiten het goedkeuren. Een paar dagen na de mededeling van de WHO, liet Peking weten de aanvragen van onder andere het Pfizer-vaccin in behandeling te nemen. Erkenning van niet-Chinese vaccins maakt in- en uitreizen gemakkelijker, maar heeft ook voordelen voor China zelf: buitenlandse vaccins kunnen de immuniteitsgraad onder Chinezen wat opkrikken.

Meneer Dong heeft zijn prik erop zitten. Via de achterdeur van de bus loopt hij een zaaltje in het buurhuis in. Hij krijgt er een flesje water en een energiereep. Dertig minuten moet hij hier op een van de stoelen blijven zitten. Over de lage efficiëntie maakt hij zich niet zo’n zorgen. “Het is in China toch veilig – maar in het buitenland niet hè?”

Lees ook:
Aan de faciliteiten ligt het niet, maar nog niet veel Chinezen zijn ingeënt
In China wordt al maanden gevaccineerd – zelfs met vaccins die nog niet door de testfases heen zijn. Maar het loopt niet meer helemaal soepel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden