De hippe wijk Palermo is erg populair onder digitale nomaden.

ReportageAfstandswerkers

In Buenos Aires zwengelen de opengeklapte nomadenlaptops de wooncrisis aan

De hippe wijk Palermo is erg populair onder digitale nomaden.Beeld ANP / SIPA USA

Argentinië wil ‘digitale nomaden’ aantrekken, onder meer met een speciaal visum. Maar in Buenos Aires leidt dat ook tot scheve ogen.

Jelle Baars

Gemakkelijk is het nooit geweest om een geschikt huis te vinden in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires. Maar Rocío Barbu heeft het idee dat het steeds moeilijker wordt. Door het gebrek aan huurbescherming in het land stond ze plotseling weer op straat. “Na negen jaar vertelden de eigenaren mij dat ze het huis wilden verkopen, waardoor ik op mijn 36ste weer een kamer huur.”

Een nieuwe plek vinden blijkt bijna onmogelijk. “Er is te weinig aanbod, de huren zijn veel te hoog. Zo wordt de stad alleen nog maar voor de rijken. Ik word langzaam mijn stad uitgedrukt, terwijl ik hier geboren ben en opgegroeid. Het voelt als onrecht.”

Welkomstpakket ligt al op het vliegveld klaar

Een van de oorzaken die in Argentinië veel genoemd worden: de toestroom van digital nomads, internationale afstandswerkers die overal hun laptop open kunnen klappen voor hun werk. Omdat die langer blijven en meer geld uitgeven dan normale toeristen zijn ze volgens de gemeente Buenos Aires ‘onmisbaar’ om ‘de leefbaarheid en economie van de stad te herstellen’.

De Argentijnse Rocío Barbu moet op haar 36ste opeens weer een kamer huren. Beeld Jelle Baars
De Argentijnse Rocío Barbu moet op haar 36ste opeens weer een kamer huren.Beeld Jelle Baars

Dus heeft Argentinië onlangs een speciaal ‘nomadenvisum’ van 180 dagen ingesteld, worden er informatieavonden gehouden in het buitenland en ligt er een welkomstpakket klaar op het vliegveld; met daarin een felbegeerde ov-kaart en een lokale simkaart. De campagne is een succes: inmiddels zijn er al meer dan 62.000 digitale nomaden naar de Argentijnse hoofdstad gekomen. Een succes dat paradoxaal genoeg de leefbaarheid lijkt aan te tasten.

Nomaden zijn gewend aan hoge huren

Buenos Aires was voor Latijns-Amerikaanse begrippen altijd al duur, maar dreigt nu onbetaalbaar te worden. Makelaar Luis David Barboza bevestigt dat. “Tijdelijke verhuur was hier altijd belangrijk, maar de afgelopen twee jaar is dit geëxplodeerd. Voor de pandemie waren het vooral Venezolaanse vluchtelingen en studenten, nu vooral digitale nomaden.” Die hebben vaak flink meer te besteden.

De meeste nomaden zitten in twee populaire wijken: Palermo en Villa Crespo. Als je vanuit een ander stadsdeel deze wijken binnenkomt, valt de hoeveelheid koffiebarretjes, co-workspaces en hippe restaurants direct op. De prijzen liggen er beduidend hoger dan elders.

Volgens makelaar Luis David Barboza is tijdelijke verhuur enorm toegenomen. Beeld Jelle Baars
Volgens makelaar Luis David Barboza is tijdelijke verhuur enorm toegenomen.Beeld Jelle Baars

De Colombiaanse marketeer Ricardo Salazar (42), zelf ook een digitale nomade, ziet het met lede ogen aan: “Veel nomaden komen uit landen met hoge huren en duur levensonderhoud. Met een referentiekader uit de ‘eerste wereld’ huren ze hier een appartement. Wekelijks zie je in WhatsApp- of Facebookgroepen berichten van mensen die een huis zoeken met een budget van 1000 of 1500 dollar. De gemiddelde huur van een Argentijn is omgerekend misschien 300 dollar. Zo verpesten ze het voor iedereen.”

Betalen in stabiele dollars of euro’s

De torenhoge inflatie van de Argentijnse peso verergert de problemen, zegt makelaar Barboza. “De prijzen zijn steeds vaker in dollars, en dat komt mede doordat de digitale nomaden in dollars of euro’s kunnen betalen. Hierdoor halen verhuurders hun huizen uit de traditionele verhuur om ze tijdelijk voor dollars aan buitenlanders te verhuren. Dit is schadelijk voor de Argentijnse huurders.”

Zo ontstaat een segment dat voor Rocío Barbu onbereikbaar is: “Ik mag volgens de wet maar 200 dollar per maand omwisselen. Als mijn huur 500 dollar is, moet ik de rest op de zwarte markt kopen tegen een wisselkoers die gunstig is voor toeristen, maar nadelig voor mij.”

Eindelijk een normaal leven leiden

De 32-jarige softwareontwikkelaar Sarah White uit het Verenigd Koninkrijk zegt dat digitale nomaden als zij op hun beurt vaak uit hun land zijn weggedrukt. “Ik kan hier eindelijk een normaal leven leiden, een mooi huis hebben en wat sparen. Op afstand werken heeft deze vlucht mogelijk gemaakt. Nu zie je dat hierdoor de westerse huizencrisis overloopt naar Latijns-Amerika, en daar maken platforms als Airbnb weer dankbaar gebruik van.” Overheden zouden wereldwijd moeten samenkomen om de internationale huizencrisis aan te pakken en platforms als Airbnb aan banden te leggen, vindt ze.

De Britse Sarah White kan eindelijk mooi wonen en geld opzijzetten. Beeld Jelle Baars
De Britse Sarah White kan eindelijk mooi wonen en geld opzijzetten.Beeld Jelle Baars

De Amerikaanse fintech-ondernemer Richie Crowley (31) is enthousiast over Buenos Aires: “Ik zie mijzelf hier voor langere tijd wonen. In de Verenigde Staten was ik alleen maar aan het werken om de vaste lasten te kunnen betalen.”

Hij schrikt van de verhalen op de Argentijnse woningmarkt: “Als ik van de Argentijnen zou horen dat ik weg moet omdat ik hun stad verpest, ga ik misschien wel weg. Ik probeer mij heel nederig op te stellen. Wij Amerikanen hebben helaas al genoeg schade veroorzaakt op deze aarde.”

Voor de Argentijnse Rocío Barbu zijn de digitale nomaden zelf niet per se het probleem. “Ik vind het fantastisch dat iedereen van over de hele wereld hierheen wil komen. Buenos Aires is een stad van migranten, ik ben zelf de dochter van migranten.” Maar nu wordt de leefbaarheid van de stad volgens haar ondermijnd. “Dat ligt ook aan politieke keuzes: de huurmarkt moet gereguleerd worden, er moeten sociale huurwoningen komen en betere controle op de makelaars. De vraag is: is de staat er voor de mensen, of voor de speculanten, verhuurders en makelaars?”

Speciale ‘nomadenvisa’ in opkomst

De afgelopen jaren introduceerden tientallen landen speciale visa voor digitale nomaden. Zo is het gemakkelijker geworden voor bijvoorbeeld een Nederlander om vanuit Costa Rica te werken voor een bedrijf dat zich niet in Costa Rica bevindt. Voorheen kwam zo’n persoon kwam niet in aanmerking voor een werkvisum, en een houder van een toeristenvisum mag niet werken.

De visa zijn erg populair, waardoor ze op verschillende plekken vergelijkbare problemen opleveren als in Buenos Aires. Zowel Mexico-Stad als Lissabon heeft te maken met stijgende huizenprijzen, waardoor de lokale bevolking verdrongen wordt uit de binnensteden.

Er zijn nog steeds landen die niet toegankelijk zijn voor digitale nomaden, ondanks dat het populaire bestemmingen zijn. Indonesië heeft een hoge inkomenseis, waardoor het juiste visum niet voor iedereen betaalbaar is. Daarom werken veel mensen op bijvoorbeeld het populaire eiland Bali illegaal op een toeristenvisum of pensioenvisum.

In 2022 werden de digitale-nomadenvisa gebruikt door Russen die hun land ontvluchtten, bijvoorbeeld om te voorkomen dat ze opgeroepen zouden worden voor het leger.

Anna Dijk

Lees ook:

Dankzij de digitale nomaden wordt ‘magisch’ Mexico-Stad steeds duurder

Een maand of twee geleden schreef een argeloze Amerikaanse op Twitter dat Mexico-Stad voor het werken op afstand een geweldige standplaats is. De stad is ‘werkelijk magisch’, vond ze, met een foto van een schilderachtig steegje met planten erbij. Op het eerste gezicht leek het goede reclame voor de hoofdstad, maar daar dachten veel Chilangos, zoals de inwoners van Mexico-Stad worden genoemd, anders over.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden