Impeachment Trump

Impeachment-verhoren laten zien: Democraten en Republikeinen leven in verschillende werelden

De Amerikaanse president Donald Trump verzet zich nog altijd hevig tegen de beschuldigingen die hebben geleid tot het onderzoek naar zijn mogelijke impeachment. Beeld Photo News

De verklaring van David Holmes tijdens zijn impeachment-verhoor laat zien dat Democraten en Republikeinen in verschillende werelden leven. 

Duidelijker kon Donald Trump het niet maken dat hij en zijn Republikeinen in een andere realiteit leven dan de Democraten. Zelfs geluidsgolven dragen in zijn wereld minder ver. “Ik heb mijn hele leven mensen telefoongesprekken zien voeren. Mijn gehoor is, en was altijd, geweldig”, twitterde hij donderdag. “Nooit heb ik iemand zien bellen en zonder dat hij op de speaker stond het gesprek kunnen horen of verstaan. Ik heb het zelfs geprobeerd, maar zonder succes. Probeer het zelf!”

Dat was nadat David Holmes, een Amerikaanse diplomaat met standplaats Kiev, donderdag in een impeachment-verhoor had verteld hoe hij in een restaurant een collega had zien bellen met de Amerikaanse president. En dat die zo hard praatte, dat de mobiele telefoon een eindje van het oor werd gehouden en hij Trump woordelijk kon verstaan. Bij de Democraten van de commissie voor inlichtingendiensten van het Huis van Afgevaardigden wekte dat volgens Trump onmogelijke staaltje afluisterkunst totaal geen twijfel aan het waarheidsgehalte van zijn verklaring.

Die totaal verschillende kijken op de werkelijkheid van Republikeinen en Democraten was de rode draad van de openbare verhoren die de afgelopen twee weken zijn gehouden. Donderdag kwamen voorlopig de laatste twee getuigen aan het woord, David Holmes, de diplomaat met het scherpe gehoor, en Fiona Hill, voormalig Rusland-expert bij de Nationale Veiligheidsraad.

Beiden bevestigden op vragen van de Democraten de gang van zaken die tot het impeachment-onderzoek leidde: dat Amerikaanse diplomaten het afgelopen jaar grote druk hebben uitgeoefend op Oekraïne om twee corruptie-onderzoeken te starten. En dat die diplomaten daar grote bedenkingen bij hadden. Want terwijl die onderzoeken vooral de politicus Trump ten goede zouden komen, werd de macht van president Trump ingezet om ze van Oekraïne gedaan te krijgen.

Oekraïense inmenging bij verkiezingen

Een van die onderzoeken zou moeten gaan over inmenging van Oekraïne in de presidentsverkiezingen van 2016. Dat zou twijfel zaaien aan de inmenging van Rusland in die verkiezingen ten gunste van Trump – steun die Trump nooit heeft willen erkennen.

Het andere onderzoek zou zich richten op beleidsdaden van toenmalig vicepresident Joe Biden jegens Oekraïne die zijn zoon Hunter zouden hebben bevoordeeld. Die laatste werkte bij een Oekraïens energiebedrijf, Burisma.

Maar hoe groot was die druk op Oekraïne nou helemaal? In de wereld zoals de Republikeinen die beschrijven, stelde het weinig voor. Er is weliswaar een verslag van een gesprek tussen Trump en de Oekraïense president Volodimir Zelenski, op 25 juli, dat erop lijkt te wijzen. Daarin geeft Trump hoog op van wat de VS voor Oekraïne doen, maar beklaagt zich over wat Oekraïne tot dan toe heeft teruggedaan. Hij begint daarna over de onderzoeken: “Ik wil u wel om een gunst vragen”. En een dag later hoorde David Holmes in Kiev hoe Trump vanuit Washington – via die telefoon dus die niet op de speaker stond – bij de Amerikaanse EU-ambassadeur Gordon Sondland informeerde of die onderzoeken doorgingen.

Te vaag

Volgens de Republikeinen is dat allemaal veel te vaag. Niemand heeft Trump expliciet horen zeggen: Oekraïne doet het onderzoek en alleen dan komt er een felbegeerde ontvangst van Zelenski in het Witte Huis, en alleen dan worden de kleine 400 miljoen dollar hulpgeld voor militair materieel overgemaakt. Daarmee blijft volgens hen onbewezen dat Trump zich door Oekraïne wilde laten ‘omkopen’. En is het dus totaal overdreven om hem te impeachen, oftewel aan de Senaat voordragen voor afzetting. “Willen jullie de risee van de geschiedenis worden?”, vroeg de Republikeinse afgevaardigde Mike Turner donderdag aan zijn Democratische collega’s. “Door een president af te willen zetten omdat hij niet met iemand wilde afspreken? Alsjeblieft, doe het!”

In de wereld van de Democraten, en alle getuigen die de afgelopen weken aan het woord kwamen, zijn de onderzoeken waar Trump achteraan zou zitten niet meer dan samenzweringstheorieën, al lang onderuit gehaald door de media en inlichtingendiensten. Rusland-deskundige Fiona Hill donderdag: “Sommigen van jullie in deze commissie lijken te geloven dat Rusland en zijn inlichtingendiensten geen campagne voerden tegen ons land, en dat misschien, op een of andere manier, om een of andere reden, Oekraïne dat deed. Dat is een verzinsel, in het leven geroepen en verbreid door de Russische inlichtingendiensten zelf.”

De Republikeinen lieten zich er echter niet van af brengen. Hun belangrijkste afgevaardigde in de commissie, Devin Nunes, probeerde bijvoorbeeld twijfel te zaaien over de geloofwaardigheid van het ‘zwarte kasboek’. Uit dat document, gevonden na een revolutie in Oekraïne, bleek dat er miljoenen waren uitbetaald aan Paul Manafort, de campagnevoorzitter van presidentskandidaat Donald Trump. Die moest na het bekend worden daarvan aftreden en werd later voor belastingfraude veroordeeld. Republikeinen suggereerden tijdens de verhoren dat het kasboek een middel was voor Oekraïne om de verkiezing van Donald Trump te dwarsbomen. Maar diplomaat David Holmes noemde het zwarte kasboek donderdag ‘geloofwaardig’ en dat was niet alleen zijn mening, onderstreepte hij: “Het is als bewijs gebruikt in strafzaken. Daarin is de geloofwaardigheid niet aangevochten.”

Biden en zoon

Ook op de corrupte praktijken van Joe Biden en zijn zoon blijven de Republikeinen hameren. Hun belangrijkste bewijsstuk is het ontslag van een aanklager in Oekraïne. Dat gebeurde op aandringen van Biden, en werd nota bene afgedwongen door te dreigen met het vasthouden van hulpgeld, net als Trump nu lijkt te hebben gedaan. Volgens de Republikeinen was hij bezig met een onderzoek naar Burisma en Hunter Biden. Maar een probleem met die theorie is dat die aanklager daar op dat moment niet mee bezig was. En dat alle landen die probeerden de jonge democratie Oekraïne te helpen, waaronder de EU, op dit ontslag aandrongen. Dat Hunter zo’n mooie baan kreeg had hij vast wel te danken aan zijn achternaam. Maar ondanks naspeuringen van de media is verder nooit gebleken van corrupte praktijken van vader of zoon Biden.

Evengoed laten de Republikeinen de kwestie niet vallen. Ze drongen er op aan Hunter Biden als getuige op te roepen. Maar in het Huis van Afgevaardigden hebben de Democraten de meerderheid en dus is een Democraat, Adam Schiff, voorzitter van de impeachment-zittingen. En dus komt Hunter Biden niet. Volgens Schiff maakt het niet uit wat de Bidens wel of niet deden in Oekraïne, het impeachment-onderzoek gaat er over of Trump misbruik heeft gemaakt van zijn macht voor persoonlijk voordeel.

Dat is echter nog niet het einde van de Biden-connectie. In de Senaat hebben de Republikeinen de meerderheid. Senator Lindsey Graham, voorzitter van de commissie voor justitie, kondigde donderdag aan dat hij de kwestie wil onderzoeken. Hij heeft bij het Witte Huis en het ministerie van Buitenlandse Zaken om te beginnen alle relevante documenten opgevraagd.

Vervolg van de procedure

Daar in de Senaat zal het volgende hoofdstuk van de impeachment-procedure tegen Trump zich afspelen. Vermoedelijk in december al zal het Huis van Afgevaardigden vaststellen op grond waarvan Trump zou moeten worden afgezet. De lijst met beschuldigingen gaat dan naar de Senaat, waar een rechtszitting zal worden gehouden, met opperrechter John Roberts als voorzitter en de honderd senatoren als jury. Grahams onderzoek, en een mogelijk getuigenverhoor van Hunter Biden, kan daar helpen om bij de toekijkende Amerikanen twijfel te zaaien aan de impeachment-beschuldigingen.

De Republikeinen lijken zich ondanks hun luidkeelse verzet in de commissie en in de media er bij neer te leggen dat Donald Trump als derde president in de geschiedenis voor afzetting wordt voorgedragen (de eersten waren Andrew Johnson in 1868 en Bill Clinton in 1998). Het liefst zouden ze met hun meerderheid de beschuldigingen onmiddellijk afwijzen. Maar dat zou op de kiezers – waarvan de helft het afzetten van Trump wel ziet zitten – misschien niet serieus overkomen. Uit gesprekken tussen medewerkers van Trump en senatoren lekte donderdag uit dat nu gemikt wordt op een proces in januari dat kort is, maar ook weer niet opzichtig kort: twee weken.

Lees ook: 

Als belangrijke Republikeinen Trump kunnen laten vallen, dan doen ze dat

Het klinkt als een mantra: Trump wordt in het Huis van Afgevaardigden impeached, maar de procedure om de president af te zetten strandt in de Senaat. Dit lijkt logisch, want de Democraten hebben de meerderheid in het Huis, maar niet in de Senaat. Dus blijft Trump zitten waar hij zit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden