Een jonge kiezer in Texas.

Verkiezingen VS

‘Ik heb op Joe Biden gestemd, maar dat weet mijn familie niet’

Een jonge kiezer in Texas.Beeld Getty Images

Het ziet ernaar uit dat de opkomst bij de verkiezingen dit jaar veel hoger wordt dan vier jaar geleden, en onder jonge kiezers (18-29 jaar) relatief nóg hoger. Tot dusver hebben al zes miljoen Amerikanen onder de dertig gestemd, tegen 2 miljoen rond dezelfde tijd in 2016. Zo’n 63 procent van hen zegt ‘zeker’ te gaan stemmen, tegen 47 procent vier jaar geleden. In Texas stomen jongeren zelfs op een recordopkomst af. Trouw sprak met zes van hen over hun keuze.

Mason Drew Ellis: ‘Als je anders denkt, word je een racist genoemd’.Beeld Eline van Nes

Mason Drew Ellis (19) – Dallas, Texas 

Stemt: Trump

“Politiek heb ik zelf uitgevogeld”, zegt de 19-jarige Mason Drew Ellis, nadat hij net voor het eerst heeft gestemd in Dallas, Texas. Op internet vond hij video’s, zoals die van de Canadese hoogleraar Jordan Peterson. “Thuis was politiek nooit zo belangrijk.”

Ellis’ moeder, achter het stuur wachtend met een kleurrijk mondkapje voor, protesteert. Met haar hoofd uit haar raam roept ze dat ze juist politiek actief is, maar er andere ideeën op nahoudt. Ellis zucht en schudt zijn hoofd. “Thuis hadden we altijd CNN en MSNBC aan. Dat deed me als kind nooit veel, totdat ik begon te studeren en politieke gesprekken om me heen hoorde.” Zijn moeder roept dat hij nu dan zeker zo volwassen is. Ellis rolt met zijn ogen. “Ik hoef niet vijfentachtig te zijn om een onderzoek te bestuderen.”

De grootste verandering in Ellis’ leven kwam toen een studiegenote bij zijn Business Studies hem beschuldigde van mansplaining – dat hij haar betuttelend toesprak. Onzin, vond hij. “Het werd me op de universiteit duidelijk hoe ideeën en meningen vaak gelijk een label krijgen. Als je anders denkt, word je een racist genoemd.”

Ellis vindt vooral de vrijheid van meningsuiting erg belangrijk. En de Republikeinen ziet hij als een partij die die waarde hoog in het vaandel heeft. “Ik denk sowieso dat Republikeins stemmen momenteel gematigder is dan Democratisch. De Democraten staan voor radicale verandering, zoals met hun socialistische plannen. Dat kan nog tot lang in de toekomst door galmen.” De rol van vicepresident Kamala Harris vertrouwt Ellis niet – te links – en dan willen ze ook nog geld bij de politie weghalen. “Hier in Dallas hebben ze al te weinig, er is tekort aan politiewagens. En criminaliteit is er – bij onze overburen is al eens ingebroken.”

Zorgen over de democratie maakt Ellis zich niet. “De grondwet is een stevig document. Die zal er nog lange tijd voor zorgen dat onze samenleving functioneert, in principe nog duizenden jaren.” Wel maakt hij zich zorgen over de intolerantie aan de linkerkant van het politieke spectrum, waarbij mensen het zwijgen wordt opgelegd. Over zijn schouder kijkt hij naar zijn moeder, die hoofdschuddend nog steeds meeluistert. “Ik ben beter in discussies met mijn vader. Met haar wordt het vooral ruzie.”

Logan Davis, met mondkapje uit zijn webshop.Beeld Eline van Nes

Logan Davis (18) – Corsicana, Texas

Stemt: Biden

Vanuit het stembureau klinkt applaus, hoorbaar tot op de parkeerplaats. Lachend komen de achttienjarige Logan Davis en zijn ouders naar buiten. Voor de ingang nemen ze samen een selfie. “Ik heb gestemd voor Joe Biden”, zegt Davis trots. “En dan vooral vanwege het coronavirus. Hij heeft een beter plan voor veiligheid en dergelijke.”

En waren ook andere thema’s belangrijk voor Davis? “Nou jazeker”, zegt hij blozend. “Maar die ben ik nu vergeten, want het is alweer even geleden dat ik mijn research deed.” Vooraf keek hij vooral veel video’s op YouTube, over verschillende politieke onderwerpen. “Ik heb in ieder geval van tevoren uitgebreid onderzoek gedaan, omdat dit mijn eerste keer stemmen was.”

Met zijn ouders heeft hij nooit zo veel discussies over politiek, evenmin met vrienden. Wel wil de politiek soms opkomen tijdens het gamen, met headset op online pratend met teamgenoten die op verschillende plekken in het land wonen. Eén keer liepen de gemoederen zo hoog op dat ze hun computerspel – een first-person shooter – vergaten en hun team werd verslagen. “Iemand maakte een grap over universele ziekenzorg en gratis studeren, waar sommigen heftig op reageerden.” Maar Davis vindt het belangrijk dat je dan luistert, zodat je begrijpt wat anderen vinden. “Hoe kan je anders van gedachten veranderen?”

De pandemie die Trump volgens hem zo slecht aanpakte, is voor Davis een mogelijkheid: via een internetshop verkoopt hij mondkapjes met personages uit games. Net zijn vader: die verdient zijn brood met een website over horror, waarvoor hij schrijvers interviewt en merchandise verkoopt. “Maar dat van mij staat echt nog in de kinderschoenen”, relativeert Davis. Hij kijkt naar zijn ouders, die gearmd staan te luisteren. Zijn vaders mondkapje zit scheef voor zijn pluizige baard, zijn moeder heeft tranen in haar ogen. “Ze wordt emotioneel”, zegt hij lachend.

Rebecca James: 'Voor mij is het een en al rood op het stembiljet'.Beeld Eline van Nes

Rebecca James (26) – Corsicana, Texas

Stemt: Trump

Aangekomen bij het stemkantoor, blijft de 26-jarige Rebecca James eerst een poos in haar auto wachten. Ze kijkt op haar telefoon, gebaart naar haar jonge kinderen achterin dat ze elkaar met rust moeten laten. Dan stopt een tweede auto naast haar, een grote stationwagon, waar een vrouw uitstapt – het blijkt James’ moeder, die even op de kleinkinderen past terwijl zij naar binnen gaat om voor het eerst in haar leven te stemmen.

“Voor mij is het een en al rood op het stembiljet”, zegt James als ze terugkomt. En met rood bedoelt ze uiteraard de Republikeinse partij. “Alles in de politiek gaat de toekomst voor mijn kinderen bepalen, hun scholing en wat hun rol in de Verenigde Staten wordt.” Ze kijkt naar haar drie meisjes, die enthousiast op de autoramen kloppen en zwaaien.

Opgegroeid in het Texaanse Corsicana, een stadje van pakweg 50.000 inwoners onder de rook van Dallas, is James groot geworden in een hechte gemeenschap, vertelt ze. Ze geeft nu wiskundeles op dezelfde school waar ze zelf als kind naartoe ging, aan kinderen van twaalf, dertien.

“Mijn hele familie heeft dezelfde ideeën, ook mijn broers”, zegt James. En die ideeën, die komen voornamelijk uit de Bijbel. “Geloof is erg belangrijk voor ons hier. Ja, God in ons land te hebben is belangrijk”, zegt ze. Haar moeder knikt mee en zegt dat ze niet de wapens moet vergeten. “En wapens ook inderdaad”, zegt James. “God en wapens. Ik heb altijd een pistool in de auto, voor mijn veiligheid als alleenstaande moeder.”

Ze bidt dan ook dat het goed komt met de Verenigde Staten, ook in de mogelijk onrustige periode na de verkiezingen. “Er is overal corruptie in de wereld, maar ik maak me geen enorme zorgen. Ik bid gewoon.” Haar moeder knikt, haar lippen stijf en trots op elkaar gedrukt. Haar kleine meid is volwassen geworden, zegt ze.

Emilee Nicole Burleson: ‘Mijn familie is politiek erg actief. We zijn het gewoon niet met elkaar eens.’Beeld Eline van Nes

Emilee Nicole Burleson (19) – Corsicana, Texas

Stemt: Biden

Natuurlijk wil Emilee Burleson praten over haar stem. Maar, dan moeten we wel even een paar stappen opzij doen van haar moeder, met wie ze naar het stembureau is gekomen nu ze voor het eerst in haar leven haar stem uitbracht.

“Ik heb op Joe Biden gestemd, maar dat weet mijn familie niet”, fluistert ze, zodra we in het gras staan. “Of althans, ik denk dat ze wel een vermoeden hebben natuurlijk. Maar toch.” De politiek motiveert Burleson nog niet zo sterk als sport – volleybal, basketbal, alles vindt ze leuk. Het liefste wil ze dan ook coach worden. Maar nu Burleson aan de universiteit in Arlington studeert, sportfysiotherapie, leeft ze opeens in een heel progressieve omgeving. Dat heeft haar de ogen wel geopend. Daardoor voelt haar geboortedorp Corsicana nu opeens ongemakkelijk aan. “Ik heb niet echt meer het idee dat ik hier nog pas”, fluistert ze.

“Tijdens de Black Lives Matter-protesten was ik er een paar keer bij. Daarnaast vind ik dat wij als vrouwen het recht op abortus hebben. Ik ben het gewoon niet eens met waar de Republikeinse partij voor staat.” Nog een paar keer kijkt Burleson voorzichtig of haar moeder wel ver genoeg doorgelopen is. “Mijn familie is politiek erg actief. We zijn het gewoon niet met elkaar eens.”

Burleson maakt zich ook immense zorgen over de periode na de verkiezingen. Mocht Trump verliezen, dan ziet ze niet gebeuren dat hij zomaar vertrekt. “Ik denk dat we echt wel een probleem hebben. Zoals hij zich ook gedroeg tijdens de debatten, dat liet alles al zien.”

Toch vindt ze wel dat het ook maar afwachten is wat er gebeurt als Joe Biden wint – of het land dan inderdaad zal helen en of er inderdaad universele ziekenzorg komt, wat zij toch heel belangrijk vindt. “Je weet pas wat iemands echte bedoelingen zijn wanneer-ie daar zit.”

Brandee Robinson: 'Biden is het mindere kwaad van de twee. Zo zie ik het.'Beeld Eline van Nes

Brandee Robinson (24) – Dallas, Texas

Stemt: Biden

De 24-jarige Brandee Robinson heeft een vriendin meegenomen naar het stembureau voor deze eerste keer dat ze gaat stemmen. “Ze had eigenlijk geen zin, maar ik heb haar duidelijk gemaakt hoe belangrijk het is om nu te komen tijdens het vervroegde stemmen. Op verkiezingsdag zelf zou ze namelijk uren in de rij moeten staan”, zegt Robinson, een jonge vrouw die haar haren heeft ingevlochten met wit nephaar. Haar vriendin staat een stukje verderop verveeld met haar telefoon te spelen.

De vorige verkiezingen deden Robinson nog niet zo veel. Ze was politiek niet betrokken, dus stemde ze niet. Dat kreeg ze vanuit huis niet mee. Maar toen begon ze drie jaar geleden een relatie met een jongen die werkt bij Move Texas, een organisatie die zich ervoor inzet om jonge mensen politiek betrokken te krijgen. “Hij heeft me echt de ogen geopend voor de politiek”, zegt Robinson.

Die politieke interesse heeft bij haar geleid tot een stem voor Biden. Ik heb gezien hoe Trump het aanpakt vanuit het Witte Huis en ik wil wel een nieuw iemand op die plek zien. En dan vooral vanwege de pandemie”, zegt Robinson, die zelf haar baan bij een startup in de reisbranche verloor vanwege coronabezuinigingen. Toch vindt ze dat Trump het goed deed wat betreft de economie, vóór corona. “Ik zag vrienden die nooit een baan hadden opeens werk krijgen, dat was bijzonder.”

Of een termijn Joe Biden het leven werkelijk beter zal maken weet ze ook niet zeker. “Hij is het mindere kwaad van de twee. Zo zie ik het. Het politiegeweld tegen zwarte mensen bestaat al zo lang. Nu hebben mensen camera’s op zak waarmee ze het opnemen, waardoor we het allemaal zien.” Robinson zegt dat ze zich zorgen maakt over de komende tijd. “Ik heb het politiegeweld gezien tegenover mensen van mijn huidskleur, ik weet wat er allemaal kan gebeuren. Mensen zijn gespannen. En als Trump niet wint, dan komen zijn supporters met grote geweren de straat op. Ik denk dat er oorlog komt. Ja, echt.”

Tijdens de protesten in mei, na de dood van George Floyd, heeft Robinson niet meegedaan. “Ik maakte me zorgen dat ik met traangas bespoten zou worden, en ook om het virus. Bovendien werd er geplunderd, wat de zaak geen goed deed. Daar wilde ik niet mee geassocieerd worden.” Ze kijkt naar haar vriendin en schiet in de lach. “Zij was er toen wel bij. Toen drong juist zij er bij mij op aan mee te komen.”

Matthew Bruehlman: 'Het zal hectisch worden. Met protesten en rellen.'Beeld Eline van Nes

Matthew Bruehlman (23) – Dallas, Texas

Stemt: Biden

Hij stapt uit zijn auto met een zonnebril op en kijkt om zich heen, zijn zwarte jas open over een T-shirt – beetje à la Tom Cruise. In zijn handen heeft de 23-jarige Matthew Bruehlman een envelop met documenten, de inschrijving van zijn auto hier in Dallas, waar hij net naartoe is verhuisd vanuit Atlanta voor zijn eerste baan, programmeur in de ruimtevaartindustrie.

Bij een nieuw leven in een nieuwe stad hoort dit jaar ook een eerste actieve deelname aan het democratische systeem van de Verenigde Staten. En daarbij zal Bruehlmans stem naar Joe Biden gaan, verzekert hij al lopend over de parkeerplaats. “Klimaatverandering is belangrijk voor me. En immigratie, ik maak me zorgen om de manier waarop we daar nu mee omgaan. Vluchtelingen uit Midden-Amerika behandelen we als mensen voor wie we bang moeten zijn. Dat staat haaks op de idealen waarop de Verenigde Staten zijn gevestigd. We moeten verandering hebben van deze Trump-achtbaan.”

Intussen aanbeland bij het overheidsgebouw waar hij moet zijn voor zijn inschrijving, gevestigd in een van de vele glimmende wolkenkrabbers waaruit het centrum van Dallas bestaat, zegt Bruehlman dat hij zich zorgen maakt over de komende maanden. “Het zal hectisch worden. Met protesten en rellen. Hopelijk is er in ieder geval een ruime winst in de popular vote, zodat we daar duidelijkheid hebben en dat gedoe grotendeels kunnen overslaan.”

Dat het Hooggerechtshof nu weer een extra conservatieve stem erbij heeft gekregen, met de beëdiging van Amy Coney Barrett, baart Bruehlman wel zorgen. “Dat zou nog weleens nadelig kunnen uitpakken als de verkiezingsuitslag moet worden bepaald door het Hof.”

Bruehlmans ouders stemmen conservatief, altijd Republikeins, maar over het algemeen vermijden ze de politiek. “Het is niet mijn favoriete onderwerp om over te praten met ze. Meestal hebben we het daarom gewoon over andere dingen.” Hij kijkt over zijn schouder en ziet de wachtrij binnen, door het glas van de voorgevel. Hij moet gaan, want hij heeft maar voor een uur geld in de automaat gedaan.

Lees ook:

Historicus Jill Lepore: Een stem op Trump is in zekere zin een stem tegen stemmen

De verkiezingen van dinsdag met kandidaten Biden en Trump zouden historisch zijn. Dat wordt gezegd, maar is het zo? Jill Lepore, de enige hedendaagse historicus die een geschiedenis van Amerika durfde te schrijven, over wat er dinsdag op het spel staat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden