Tweede stemmingsronde

IJskoude douche voor Emmanuel Macron

De Franse president Emmanuel Macron bracht zondag zijn stem uit voor de parlementsverkiezingen.  Beeld ANP / EPA
De Franse president Emmanuel Macron bracht zondag zijn stem uit voor de parlementsverkiezingen.Beeld ANP / EPA

Frankrijk wordt een nog moeilijker regeerbaar land dan het al was. President Emmanuel Macron krijgt niet de absolute meerderheid die nodig is voor een stabiele regering.

Kleis Jager

Volgens de definitieve uitslag, die in de nacht van zondag op maandag op de website van het ministerie van binnenlandse zaken werd gepubliceerd, komt Ensemble! uit op 245 zetels na de tweede en laatste stemmingsronde. Er waren 289 zetels nodig om een meerderheid in de Nationale Vergadering in de Franse Tweede Kamer, de Assemblée Nationale, te behouden.

Veelzeggend is het verlies van twee van Macrons belangrijkste adjudanten. Richard Ferrand, de voorzitter van de Assemblée, ging ten onder in een district in het westelijke Bretagne, en ook de aanvoerder van de partij van Macron, Christophe Castaner redde het niet in het zuidoosten van het land.

De uitslag betekent dat Macron afhankelijk is van de centrumrechtse partij Les Républicains (LR) die uitkomt op 61 zetels. Voor deze gedoogsteun zou een akkoord nodig zijn dat niet vanzelf spreekt. Sommige LR-prominenten voelen er wel voor, maar anderen zullen liever in de oppositie werken aan een wederopbouw van de partij die in crisis verkeert.

De weg vrijgemaakt voor Mélenchon

Macron had gehoopt dat zijn herverkiezing in mei vanzelf zou zorgen voor een nieuwe dynamiek rond zijn persoon. Campagne voeren deed hij zo min mogelijk, waardoor hij de weg vrijmaakte voor vooral Jean-Luc Mélenchon. Mélenchon wist vrijwel alle linkse partijen onder zijn radicale vlag te verenigen. Zijn Nupes (Nouvelle Union populaire écologique et sociale) stevent af op 131 zetels.

Ook het Rassemblement National (RN) van Marine Le Pen boekte een verrassend hoge winst. Het RN, dat het anders nooit goed doet bij parlementsverkiezingen, komt op 89 zetels, tien keer zoveel als het huidige aantal.

Veel kiezers van Le Pen zijn dit keer wel komen opdagen, waarschijnlijk aangedreven door hun virulente ‘anti-macronisme’. Mogelijk hebben de ongeregeldheden tijdens de finale van de Champions League eind mei in Saint-Denis ook een rol gespeeld. Iedereen zag toen hoe jongeren met een migratieachtergrond massaal voetbalsupporters beroofden, en dit heeft de ergernis over immigratie en onveiligheid waarschijnlijk behoorlijk aangejaagd.

Verlamming van de uitvoerende macht

Frankrijk wordt na deze uitslag erg moeilijk om te regeren. De twee uitersten van het politieke spectrum zijn sterker dan ooit en dat kan leiden tot een verlamming van de uitvoerende macht, van het kamp-Macron. Hier en daar is een vergelijking gemaakt met de laatste termijn van president Jacques Chirac (2002-2007) die werd gekenmerkt door bijzonder weinig daadkracht.

Het is op deze manier allerminst zeker of Macron een einde kan maken aan zijn eigen ‘wat het ook mag kosten’- beleid dat hij nu al jaren voert en dat de staatsschuld omhoog jaagt. De uitgaven rezen de pan uit tijdens de coronacrisis – de steun was in Frankrijk ruimhartiger dan in veel andere landen – en de geldkraan werd hierna weer opengedraaid om de gevolgen van de inflatie te dempen.

Dit wordt nu tegen Macron gebruikt, die de pensioengerechtigde leeftijd van 62 naar 65 jaar wil verhogen. Een groot deel van de publieke opinie is gewend geraakt aan het idee dat begrotingsregels er niet of weinig toe doen. Juist de partijen die pleiten voor meer publieke uitgaven – Nupes en het Rassemblement National – hebben de wind nu in de zeilen om af te zien van die leeftijdsverhoging en dat kost de schatkist veel geld.

Lees ook:

Hoe de ‘zelfingenomen en afstandelijke’ Macron voor de verkiezingen zijn imago oppoetst.

Emmanuel Macron beloofde niets minder dan een revolutie toen hij aantrad als president, een totaal nieuwe manier van politiek bedrijven. Maar de praktijk blijkt weerbarstig en de sociale breuklijnen in het land diep.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden