Green Deal

Iedereen moet aan de bak voor nieuw Europees CO2-doel, maar hoe?

Eerste vicevoorzitter Frans Timmermans van de Europese Commissie tijdens de persconferentie vandaag.Beeld AP

Eurocommissaris Timmermans legt uit hoe het streefcijfer van 55 procent CO2-reductie in 2030 tot stand is gekomen. Kritiek dat hij een beetje gesjoemeld zou hebben met dat cijfer noemt hij onaanvaardbaar.

Economisch herstel na de coronacrisis en de strijd tegen klimaatverandering spreken elkaar niet tegen, ze liggen juist in elkaars verlengde. Dat is en blijft de boodschap van Eurocommissaris Frans Timmermans, verantwoordelijk voor de Europese Green Deal. Donderdag gaf hij een nadere toelichting op het nieuwe EU-doel om in 2030 fors minder CO2 uit te stoten dan volgens het oude streefcijfer: niet 40 procent minder dan in 1990, maar 55 procent. Timmermans’ baas Ursula von der Leyen had dat woensdag al aangekondigd in haar Staat van de Unie-toespraak.

Die nieuwe ambitie zal grote gevolgen hebben voor het dagelijks leven van iedereen: de energie die we gebruiken, het huis waarin we wonen, het vervoermiddel waarmee we ons verplaatsen. Maar wat die gevolgen precies zullen zijn, weten we op z’n vroegst in juni volgend jaar. Dan presenteert de Europese Commissie concrete voorstellen die bij het nieuwe doel horen, van woningisolatie tot strengere uitstootnormen voor auto’s.

Waarom dat nog zo lang duurt, komt volgens Timmermans door de haalbaarheidsstudies die de komende maanden worden gedaan. “We moeten uitvoerig met de industrie en niet-gouvernementele organisaties overleggen. Dat vergt nu eenmaal tijd.”

Zo’n maandenlange haalbaarheidsstudie ligt ook aan de basis van het nieuwe streefcijfer van 55 procent. Timmermans is ervan overtuigd dat het kan. “We hebben het vereiste beleid, de toewijding en het geld.”

Vertaling naar binnenlands beleid

Wel hangt veel af van de inzet van de 27 lidstaten. Die moeten het overkoepelende Europese richtsnoer vertalen in binnenlands beleid, en dat zal ook voor Nederland nog een hele kluif worden. Verder rijst de vraag wat Polen precies gaat doen. Dat land heeft als enige EU-lidstaat immers nog steeds niet het hoofddoel van de hele EU omarmd: nul CO2-uitstoot in 2050. Wat als Polen het tussentijdse 2030-doel ook niet ziet zitten?

“Niet alleen Polen, ook andere landen zullen zeggen: we willen eerst even zien wat dit voor ons betekent”, zegt Timmermans. “Alle landen zullen dit moeten doorrekenen. Polen kennende, zeggen ze: we willen ons nergens op vastleggen. Tegelijk zie ik daar een positieve ontwikkeling. Er is toenemende druk vanuit de rest van Europa: er staat immers een hoop geld voor ze klaar om de economie te verduurzamen en de uitstoot te verminderen, maar dan moeten ze zich wel vastleggen op dat gemeenschappelijke doel.

“Daar komen twee maatschappelijke ontwikkelingen bij: toenemend verzet onder de Poolse bevolking tegen de slechte luchtkwaliteit en de ineenstorting van de kolenmarkt door de Covid-crisis. Het kost Polen momenteel miljarden om die overeind te houden. Dus wordt de roep om te verduurzamen alleen maar luider.”

Kritiek van milieuorganisaties

Milieuorganisaties zijn teleurgesteld in het 55-procents-doel. In hun ogen zou dat 65 procent moeten zijn, wil het streven naar nul uitstoot in 2050 haalbaar blijven. “Het is goed dat ngo’s ons scherp houden”, aldus Timmermans. “Maar uit onze haalbaarheidsstudie blijkt duidelijk dat 65 procent te hoog gegrepen is.”

Gepikeerder is de vicevoorzitter over de kritiek van milieuorganisaties als zou hij vals hebben gespeeld. Volgens onder meer Greenpeace wordt in het nieuwe streefcijfer ook de natuurlijke CO2-absorptie door onder meer bossen en oceanen meegenomen, terwijl dat bij het vorige 40-procentsdoel niet het geval was. “Alsof je de 100 meter hardlopen probeert te winnen maar de laatste 20 meter door iemand anders laat lopen”, aldus Sebastian Mang, beleidsadviseur van Greenpeace.

“Ik kan niet accepteren dat hier wordt gedaan alsof we aan creatieve boekhouding doen”, reageert Timmermans. “Deze aanpak stimuleert ons om een duurzaam bosbouwbeleid na te streven en om de Europese bossen, die echt in slechte staat verkeren, op een hoger plan te krijgen. Bovendien brengen we in die 55-procents-doelstelling ook de scheep- en luchtvaart in. Dat deden we bij het vorige doel nog niet. Dus we maken het ons echt niet makkelijker.”

Lees ook:
Timmermans zet tweede grote Green Deal-stap, ‘júist vanwege corona’

De Europese Commissie presenteerde in mei een brede waaier aan voorstellen over biodiversiteit en duurzame voedselproductie. Het aandeel biologische landbouw moet in tien jaar tijd meer dan verdubbelen.

Frans Timmermans over EU-klimaatwet: Moeder Aarde zal ons bij de les houden

Interview van begin maart met de Green Deal-Eurocommissaris.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden