ReportageIndia

‘Humanitaire’ burgerschapswet bedreigt seculiere karakter van India

Ook in de Indiase stad Guwahati waren er demonstraties tegen de aangepaste burgerschapswet. Beeld AP

Door een omstreden aanpassing van de burgerschapswet voelen Indiase moslims zich bedreigd. ‘Het is tegen onze grondwet om te discrimineren op basis van religie.’

Is het humanitair of juist discriminerend? Terwijl er door heel het land werd geprotesteerd, stemde het Indiase parlement maandag rond middernacht met een ruime meerderheid voor een omstreden aanpassing van de burgerschapswet.

Als ook het Hogerhuis zich achter de aanpassing schaart, kunnen illegale migranten uit Bangladesh, Pakistan en Afghanistan voortaan het Indiase staatsburgerschap krijgen als zij hindoe, sikh, parsi, jain, boeddhistisch of christen zijn, en sinds 2014 of langer in India verblijven. Wie moslim is, komt niet in aanmerking.

India’s hindoe-nationalistische regeringspartij BJP zegt met de aanpassing minderheden te willen beschermen die in de overwegend islamitische buurlanden zouden worden vervolgd. Premier premier Narendra Modi twitterde dat de wet in lijn is met India’s ‘humanitaire waarden’.

Maar critici zien in de wet een bedreiging van het seculiere karakter van India, omdat moslims van de aangepaste wet worden uitgezonderd. “De regering wil van India een hindoeïstische staat maken”, zegt promovenda Ufaque Paiker, die gistermiddag in het centrum van New Delhi demonstreerde, samen met nog zo’n vijftig mensen.

Een natie van hindoes

De BJP en verwante ideologische organisaties als de RSS beschouwen India als een natie van hindoes. Met de wetswijziging zou dat ideaal volgens critici als Paiker een stapje dichterbij komen, omdat alleen vluchtelingen van bepaalde religies bescherming krijgen. Sikhs, jains en boeddhisten worden zowel door hindoe-nationalisten als door de Indiase grondwet tot de hindoes gerekend.

Dat naast hen ook christenen en parsi’s worden beschermd, gebruikte minister Amit Shah van binnenlandse zaken maandag als argument voor zijn standpunt dat de wetswijziging absoluut niet in strijd is met het grondrecht op gelijkheid. Hij noemde de classificatie ‘redelijk’ en zei dat moslims nooit worden vervolgd in moslimlanden. Oppositieleden waren het hier niet mee eens, en noemden Ahmadi-moslims, die in Pakistan worden gediscrimineerd.

Ook Paiker is niet overtuigd. “Waarom zou je al die religies noemen en niet de islam? Het is tegen onze grondwet om te discrimineren op basis van religie.”

De goede documenten

Critici vrezen dat ook India’s eigen aanzienlijke islamitische minderheid, van zo’n 200 miljoen mensen, last van de wet kan krijgen. Er ligt namelijk het plan om het burgerregister door heel India bij te werken. Wie geen papieren heeft, kan in de problemen komen. 

In de noordoostelijke deelstaat Assam werd dit al gedaan. Alle inwoners moesten de afgelopen jaren bewijzen Indiaas staatsburger te zijn. Vooral voor arme mensen bleek het moeilijk de juiste documenten te overhandigen. Bijna 2 miljoen mensen stonden niet op de definitieve lijst, die eerder dit jaar verscheen, en lokale media vonden talloze voorbeelden van mensen die ten onrechte waren uitgesloten. De niet-moslims onder hen kunnen nu alsnog burgerschap krijgen, de moslims niet.

“De wet heeft niets te maken met Indiase moslims”, probeerde minister Shah kritiek te pareren. Tegelijkertijd liet hij doorschemeren dat moslims zonder documenten niet zullen worden gespaard.

“Er is een verschil tussen vluchtelingen en indringers. Ik verzeker u dat wanneer het burgerregister wordt bijgewerkt er geen enkele indringer meer in het land zal zijn.”

Veel moslims maken zich daarom wel degelijk zorgen, omdat ze voor opname in het burgerregister moeten bewijzen dat hun aanwezigheid in India generaties teruggaat. “Ik heb geen identiteitsbewijs van mijn grootvader”, zegt Sheena Taj, die in een overwegend islamitische woonwijk in Delhi een organisatie voor islamitische vrouwen runt. Ook Taj is bij het protest in New Delhi. “Wij zijn Indiërs, en hebben allemaal gelijke rechten. Maar de regering verdeelt ons op basis van religie. Wat gebeurt er straks met arme moslims, die niet kunnen bewijzen dat hun grootvader in India woonde?”

Vandaag zal in het Hogerhuis over de burgerschapswet worden gestemd. Ook hier wordt een positieve uitkomst voor de BJP verwacht.

Lees ook: 

Vrees voor een heksenjacht op moslims in India: ‘Wat de Rohingya overkwam, kan ons ook gebeuren’

Registratie van burgers veroorzaakt onrust bij de islamitische minderheid in de Indiase deelstaat Assam. Miljoenen moslims zonder geldige papieren zijn bang te worden uitgezet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden