China

Human Rights Watch: China ondermijnt mensenrechten wereldwijd

Human Rights Watch-directeur US Kenneth Roth.Beeld AFP

De mensenrechten staan wereldwijd onder druk door de groeiende invloed van China. Dat stelt Human Rights Watch in haar jaarrapport.

China ondermijnt het internationale systeem van bescherming van de mensenrechten. Door stemgedrag binnen de Verenigde Naties, het uitoefenen van druk op andere landen en het verkopen van technologie, verspreidt China zijn harde aanpak van kritische burgers wereldwijd. Dat schrijft de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) in haar nieuwe jaarrapport.

Decennia van vooruitgang waarin steeds meer mensen vrijuit konden spreken zonder vrees voor willekeurige gevangenschap of marteling staan nu onder druk, aldus HRW-­directeur Kenneth Roth gisteren bij de presentatie van het jaarrapport in New York. Dat het rapport in die stad gepresenteerd moest worden, was al opvallend.

Roth was zondag op weg naar Hongkong om daar zijn boodschap te laten horen, maar werd op het vliegveld teruggestuurd. De immigratiedienst van Hongkong wilde niet bekendmaken waarom dat gebeurde, maar volgens de directeur is het overduidelijk dat China geen behoefte had aan de aandacht van HRW.

Invloed in het buitenland

China staat centraal in dit rapport omdat de invloed van dat land in de wereld enorm is toegenomen, juist als het gaat om de inperking van mensenrechten. Binnenlands zet de communistische regering in Peking een uitgebreid controlesysteem op voor al haar burgers. Die controle gaat nog veel verder in de westelijke regio Xinjiang, waar de islamitische Oeigoeren in kampen opgesloten en heropgevoed worden. In Hongkong, een Chinese stad met gedeeltelijk zelfbestuur, proberen de autoriteiten nu al meer dan een half jaar massale protesten voor meer democratie de kop in te drukken.

Roth richt zijn aandacht vooral op de Chinese invloed in het buitenland. Veel landen zijn afhankelijk van Chinees geld, bijvoorbeeld als het gaat om de aanleg van havens, wegen en spoorlijnen in het kader van de Nieuwe Zijderoute. Die landen uiten daarom geen kritiek op China. Een duidelijk voorbeeld volgens HRW is Pakistan, een islamitisch land dat grenst aan Xinjiang maar toch China’s lof zingt over de aanpak in dat gebied.

Ook westerse landen laten te weinig van zich horen, aldus HRW. De Europese Unie is te veel bezig geweest met brexit, maar belangrijker is nog dat de lidstaten allemaal geld hopen te verdienen aan de economische ontwikkelingen in China en daarom geen kritische vragen stellen. De Verenigde Staten hebben wel sancties aangekondigd vanwege het lot van de Oeigoeren, maar president Donald Trump besteedt verder weinig aandacht aan de mensenrechten en hij heeft bewondering geuit voor zijn Chinese collega Xi Jinping.

De NBA moest door het stof

Wat er gebeurt met bedrijven en organisaties die wel kritisch zijn, blijkt uit het voorbeeld van de Amerikaanse basketbalbond NBA. Onder druk van de sponsors moest die door het stof, nadat een basketbalcoach de demonstranten in Hongkong steunde. Ook universiteiten zijn voorzichtiger geworden met kritiek op China, omdat ze vrezen interessante samenwerking mis te lopen.

Peking zet andere landen en buitenlandse bedrijven en organisaties welbewust onder druk om hun mond te houden over de mensenrechten, ­aldus HRW.  De mensenrechtenorganisatie roept hen juist op zich te laten horen, bij voorkeur gezamenlijk. Want als bijvoorbeeld de organisatie van islamitische landen OIC zich met een stem uitspreekt over het lot van de Oeigoeren, kan China daar niet omheen.

Lees ook: 

Amerikaanse veroordeling van aanpak Oeigoeren zet kwaad bloed in China

De Verenigde Staten hebben de Chinese onderdrukking van de Oeigoeren hard veroordeeld. China is beledigd en zint op tegenmaatregelen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden