Macht president VS

Huis VS perkt Trumps oorlogsbevoegdheden in, maar in de praktijk verandert er weinig

President Trump geeft een verklaring over de Iraanse aanval op Amerikaanse doelen in Irak.Beeld EPA

De oorlogsbevoegdheden van Trump zijn ingeperkt, maar in de praktijk verandert er weinig. 

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft president Trump opgedragen om de vijandelijkheden met Iran te staken, zolang er geen toestemming door het Congres gegeven is. Maar het is onduidelijk of de beslissing meer is dan een symbolisch gebaar. Zo moet het wetsvoorstel, een initiatief van de Democraten, nog langs de Senaat, waar de Republikeinen de meerderheid hebben. Die vinden over het algemeen dat je de opperbevelhebber tijdens een nationale veiligheidscrisis niet moet beperken in zijn handelen; ze vermoeden partijpolitieke motieven.

De president kan bovendien altijd een beroep doen op ‘zelfverdediging’ om een militaire actie te rechtvaardigen die hij essentieel acht. Als hij zich überhaupt wil rechtvaardigen - het is nog altijd wachten op een officiële juridische onderbouwing voor de liquidatie van generaal Qassem Soleimani. Ook enkele libertaire Republikeinse senatoren ergeren zich daar inmiddels openlijk aan, zodat een meerderheid in de Senaat niet eens onmogelijk lijkt. Volgens de grondwet beschikt het Congres in de VS over oorlog en vrede, maar in de praktijk hebben Amerikaanse presidenten, ook voor Trump al, veel bevoegdheden naar zich toe getrokken. 

De resolutie die donderdagavond in het Huis werd aangenomen, lijkt deels bedoeld als een stellingname in die strijd tussen de wetgevende en de uitvoerende macht. Het is namelijk geen ‘joint resolution’, die uiteindelijk voor een handtekening op het bureau van de president zou belanden - en in dit geval met een veto linea recta retour gestuurd zou worden. Waar de parlementariërs over stemden, was een ‘concurrent resolution’, een wat vrijblijvender beschikking van het Congres. “Dit is een statement van het Congres, en ik ga dat statement niet laten aantasten door of de president er al dan niet een veto over uitspreekt”, verklaarde voorzitter Nancy Pelosi van het Huis van Afgevaardigden.

In de Senaat hebben de Democraten ook een stemming over een vergelijkbaar wetsvoorstel in voorbereiding. Dat is wel een joint resolution, die dus kansloos lijkt. Afgelopen jaar sprak Trump al eens een veto uit over een joint resolution die hem verbood om nog wapens te verkopen aan Saudi-Arabië. Na een presidentieel veto is een tweederde meerderheid nodig om de wet alsnog door te zetten. 

Lees ook: 

Was het doden van Soleimani echt noodzakelijk?

In de VS woedt discussie over de legitimiteit van het doden van Qassem Soleimani. Volgens enkele Democraten zijn de argumenten ‘flinterdun’.

Waarom moest Soleimani dood?

In plaats van de Iraanse verzwakking op zijn beloop te laten, besloot president Trump om Soleimani te doden. Voorlopig lijken de Amerikanen zich hiermee in de voet te hebben geschoten. Hoe nu verder? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden