Interview Omar Shakir

HRW-topman moet Israël verlaten om ‘oproep tot boycot’

Omar Shakir (midden) op vliegveld Ben-Gurion in Tel Aviv. Beeld AFP

Omar Shakir is de eerste buitenlandse mensenrechten activist die Israël uit moet op basis van een omstreden wet.

Omar Shakir staat op het vliegveld van Tel Aviv en heeft nog heel eventjes de tijd om uit te leggen wat hij daar doet. “De Israëlische regering zet mij het land uit in een poging om mensenrechtenbewegingen de mond te snoeren”, vertelt hij. Shakir, directeur van Human Rights Watch in Israël en Palestina, is de eerste buitenlandse mensenrechtenvertegenwoordiger die door de Israëlische regering het land is uitgezet op basis van een nieuwe wet. “Met dit besluit plaatst Israël zichzelf in een rijtje landen als Venezuela, Iran, Soedan en Noord-Korea”, zegt Shakir. 

Het Israëlische ministerie van binnenlandse zaken probeert Shakir al ongeveer twee jaar het land uit te krijgen en trok zijn werkvisum in op basis van een in 2017 aangenomen wet. Buitenlanders die oproepen tot het boycotten van Israël mogen op basis van die wet het land niet meer in. Tot op heden werd wel aan activisten de toegang tot Israël geweigerd, maar niet eerder werd een activist die al in Israël werkte het land uitgezet. Volgens Israël heeft Shakir op sociale media berichten gedeeld waarin werd opgeroepen tot het boycotten van Israël en ook uitlatingen in die richting hebben gedaan in zijn studententijd. 

Shakir ging in beroep tegen het besluit. “HRW heeft nooit opgeroepen tot het boycotten van Israël. Wij wijzen bedrijven alleen op hun verantwoordelijkheid en dat zij geen zaken horen te doen in de Joodse nederzettingen in de bezette gebieden”, zegt hij. Ook het Israëlische ministerie van buitenlandse zaken was tegen zijn uitzetting, omdat het vreesde dat zo’n maatregel het imago van het land zou schaden. Het mocht niet baten. De Israëlische Hoge Raad oordeelde deze maand in het voordeel van het ministerie van binnenlandse zaken. 

Aanval

Shakir noemt zijn uitzetting een “aanval op mensenrechtenbewegingen” en een uitvloeisel van het vijandige klimaat dat de Israëlische regering heeft gecreëerd voor onderzoekers van mensenrechtenschendingen. “In Israël worden lokale activisten belemmerd in hun werk en uitgemaakt voor landverraders. Mijn uitzetting past binnen deze trend”. 

“Ik moet nu vertrekken, maar ik ga door met mijn activiteiten”, zegt hij. Shakir behoudt zijn functie en zet zijn werk voort vanuit buurland Jordanië. “Israël heeft geen enkele invloed op ons aanstellingsbeleid of op de thema’s waar wij ons mee bezighouden. Bovendien onderzoeken wij niet alleen mensenrechtenschendingen door Israël, maar ook die door de Palestijnse Autoriteit en Hamas.”  

Shakir zegt dat zijn uitzetting het werk van HRW weliswaar bemoeilijkt, maar ook weer niet onmogelijk maakt. “We kunnen nog steeds heel veel onderzoeken. We hebben een klein team in Israël en Palestina, dat bestaat uit Israëliërs en Palestijnen. Zij kunnen het land niet worden uitgezet.” 

Shakir gaat nu een aantal Europese landen bezoeken, voordat hij naar Jordanië vertrekt. Hij zal in de komende tien dagen een flink aantal parlementen en politici bezoeken en hen bijpraten over de mensenrechtensituatie in Israël en in Palestina. Shakir gaat ook naar Nederland en het Europees Parlement in Brussel.

Lees ook:

Is Israël transparant of tracht het kritische ngo’s te frustreren?

Wetsvoorstel verlangt van organisaties openbaarmaking van hun buitenlandse geldschieters. Oppositie spreekt van ‘een slechte censuurwet’.

Nieuwe wet in Israël onderdeel van hetze tegen kritische stemmen

Netanyahu heeft een probleem met Israëls kritische stem, en doet er alles aan om die in diskrediet te brengen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden