Luchtaanval

Houthi's dreigen met meer aanvallen Saudi-Arabië, Trump sluit tegenacties niet uit

Satellietafbeelding van de olieinstallatie in Bugyag. Beeld AP

De olieprijzen zijn scherp gestegen nadat bommen zaterdag het hart van de Saudische olie-industrie troffen. Amerikaanse president Trump dreigt op Twitter met tegenacties, terwijl de Jemenitische Houthi-rebellen meer aanvallen op olie-installaties in Saudi-Arabië niet uitsluiten. 

Olie-installaties in Abqaiq en Khurais werden zaterdag door vermoedelijk meerdere drones getroffen. Op het olieveld van Abqaiq, in het noordoosten van het land, staat de grootste olieraffinaderij ter wereld. Het veld in Khurais, tussen de hoofdstad Riyad en de Perzische Golf, is een van de belangrijkste olievelden van het land. 

De Houthi’s hebben de verantwoordelijkheid opgeëist voor de aanvallen van zaterdag. De Verenigde Staten zeggen echter dat er geen bewijs is dat die vanuit Jemen zijn uitgevoerd. Minister Mike Pompeo (buitenlandse zaken) wees dit weekend met een beschuldigende vinger naar Iran. Ook de Amerikaanse president Donald Trump zegt vandaag op Twitter te weten wie de dader is en dat de VS militaire acties overwegen. Volgens hem wacht het land eerst nog op vervolgstappen van Saudi-Arabië. 

Andere landen reageren terughoudender. Het Chinese ministerie van buitenlandse zaken zei dat meer informatie nodig is voordat de schuldvraag kan worden beantwoord. Het Verenigd Koninkrijk noemde de aanvallen een ‘schending van internationale wetgeving’. Minister Dominic Raab (buitenlandse zaken) zei ook dat nog niet helemaal duidelijk is wie verantwoordelijk is.

Iran en Irak hebben elke betrokkenheid tegengesproken. Saudi-Arabië voert al jaren bloedige aanvallen op Jemen uit en het koninkrijk wordt vaker met drones bestookt vanuit het deel van Jemen dat in handen is van Houthi’s, de tegenstanders van de Saudi’s. Maar volgens waarnemers zijn de aanvallen van zaterdag op Abqaiq met geleide wapens veel te nauwkeurig uitgevoerd om ze toe te kunnen schrijven aan de rebellen in Jemen. Die claimen wel de aanvallen te hebben uitgevoerd.

De aanval komt tijdens een voor de Iraanse economie belangrijke kans om de wurgende Amerikaanse sancties te verlichten. Trump was daar net gesprekken over begonnen in een zeldzame periode van ontspanning tussen Washington en Teheran. Er was zelfs sprake van een eventuele ontmoeting tussen Trump en zijn Iraanse ambtgenoot Rohani. Het is volgens waarnemers niet logisch dat Iran nu een grote aanval zou uitvoeren. Moskou waarschuwt tegen haastige conclusies.

Prijsstijgingen

Door de aanval op de installaties zijn de prijzen van ruwe olie zijn maandag in Azië fors gestegen. Met de aanval werd ongeveer 5 procent van de wereldwijde olieproductie stilgelegd.

De prijs van Brentolie steeg in Singapore met 11,73 dollar naar 71,95 dollar per vat. Dat is de sterkste prijsstijging sinds het Brent-contract in 1988 werd gelanceerd. Daarna zakte de koers weer wat.

Om de impact van de aanval op de olieprijzen te verzachten, heeft de Amerikaanse president Donald Trump maatregelen aangekondigd. Zo heeft hij toestemming gegeven om olie van de strategische reserve van het land te gebruiken, mocht dat nodig zijn. Die reserve werd gevormd na de oliecrisis van 1973. De olie is opgeslagen in vier ondergrondse depots aan de Golf van Mexico in de staten Texas en Louisiana. “Meer dan genoeg olie!”, aldus Trump op Twitter.

Langetermijneffecten

Premier Mark Rutte wil “stap voor stap” kijken naar de langetermijneffecten van de droneaanval op een Saoedische olie-installatie. Hij verwacht dat de Nederlandse begroting bestand is tegen de mogelijke klappen die dit oplevert.

“Het is echt onacceptabel”, zegt Rutte, die wil benadrukken dat Nederland de aanval veroordeelt.

Op de gevolgen voor de Nederlandse economie wil hij niet vooruitlopen. “Ik wil hier geen grote conclusies aan verbinden. We moeten maar bezien wat de impact is. De wereldolieprijs is één factor, naast zoveel andere die onze economie raken.”

De Nederlandse begroting kan mogelijke onverwachte klappen opvangen, aldus Rutte. De regering probeert volgens de premier “prudent te begroten”. Daarnaast gaat het naar verwachting om zo’n 5 procent van de olieproductie wereldwijd. Dat valt dus te overzien, vindt Rutte.

Meer aanvallen

De Jemenitische Houthi-rebellen sluiten meer aanvallen op olie-installaties in Saudi-Arabië niet uit. Die infrastructuur kan volgens een woordvoerder van de opstandelingen op "ieder moment" opnieuw worden bestookt. Hij roept buitenlanders op het gebied te verlaten.

De woordvoerder roept de Saudiërs op hun ‘agressie’ in buurland Jemen te staken. Saudi-Arabië staat aan het hoofd van een coalitie die al jaren strijdt tegen de opstandelingen. Die hebben in Jemen onder meer hoofdstad Sanaa veroverd.

Lees ook:

De Saudische olieproductie is in het hart getroffen en de VS weten al wie de dader is

Bommen troffen zaterdag het hart van de Saudische olie-industrie. De regio staat onder hoogspanning.

Wie helpt de wereld aan extra olie nu Saudi-Arabië zwaar is getroffen?

Uitgerekend Saudi-Arabië hielp de wereld in tijden van crisis aan extra olie. Wie kan die rol oppakken nu het koninkrijk zwaar is getroffen? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden