Analyse Saudi-Arabië

Houthi’s claimen de aanval op Saudi-Arabië, maar Iran krijgt de schuld

Op deze satellietbeelden die zijn vrijgegeven door de Amerikaanse regering is de schade aan de olie- en gasinstallaties in het Saudische Abqaiq te zien. Beeld REUTERS

De Amerikanen beschuldigen Iran ervan dat het achter de aanval op Saudi-Arabië zit. Maar bewijzen ontbreken. 

Amerika staat militair klaar om de verantwoordelijke aan te pakken voor de mysterieuze raketaanval op het Saudische oliecomplex Abqaiq. Washington zegt dat Iran achter de aanval van zaterdag zit, maar dat het de Amerikaanse reactie laat afhangen van ­gesprekken met Saudi-Arabië. Ondertussen proberen Amerikaanse regeringsfunctionarissen en ‘inlichtingenbronnen’ bij journalisten het verhaal in te steken dat Iran de dader is. Maar tot op heden is er geen hard bewijs overhandigd.

Er is nog veel onduidelijk over de aanval van zaterdag op de olie-installatie in het oosten van Saudi-Arabië. Volgens Washington zou het gaan om een gecombineerde aanval van kruisraketten en drones. Het traject van de raketten en drones begon ten noorden van de olie-installaties. Dat laatste wijst er volgens de VS op dat de aanval niet vanuit het zuidelijke buurland Jemen kan zijn uitgevoerd. ­Bovendien zouden de negentien raketten zijn ingeslagen op de westelijke delen van de installaties. En dus zijn de Jemenitische Houthi-rebellen, hoewel zij zelf als enige beweren dat zij achter de aanval zitten, door Amerika ‘onschuldig’ verklaard. 

Voor de Amerikanen waren er twee verdachten: Iran en de sjiitische milities in Irak. Volgens nieuwssite Middle East Eye zouden Iraakse ‘inlichtingenbronnen’ hebben gezegd dat Iraaks-sjiitische milities de raketten hadden afgevuurd. Maar de Iraakse regering ontkende deze berichten, en liet weten dat ook de Amerikaanse regering deze theorie uitsluit. Blijft over: Iran. Maar ook dit land ontkent iets met de aanval te maken te hebben. Teheran noemt de Amerikaanse bewijsvoering ‘zinloos’.

Een woordvoerder van de militaire coalitie, geleid door Saudi-Arabië, wijst tijdens een persconferentie naar Iran. Beeld AFP

De vraag is vooral welk belang Iran zou hebben bij een directe aanval op Saudi-Arabië, en bij het vervolgens ontkennen. Het is vrijwel onmogelijk voor Iran om kruisraketten en drones af te sturen op Saudi-Arabië zonder dat de afzender bekend wordt, en al helemaal niet wanneer het lanceerplatform zich in Iran bevindt.

Iran zegt te zijn voorbereid op een complete oorlog

Iran neemt de Amerikaanse beschuldigingen niet serieus, maar wel Trumps dreigementen. Iran zegt dat het voorbereid is op een ‘complete oorlog’. “Alle Amerikaanse bases en vliegdekschepen binnen een straal van 2000 kilometer vanuit Iran vallen binnen het bereik van onze raketten”, aldus de Iraanse generaal Amirali Haijzadeh.

Opmerkelijk is dat het slachtoffer, Saudi-Arabië, minder stellig is dan Amerika. De Saudische regering heeft Iran nog niet officieel beschuldigd. Wel zegt het land dat de wapens ­afkomstig zijn uit Iran en dat de projectielen niet uit Jemen afkomstig waren. 

De Houthi’s blijven er echter bij dat zij de daders zijn. Het is goed ­mogelijk dat de Houthi’s gelijk hebben. De rebellen zijn bijzonder inventief en hebben gedurende de oorlog met Saudi-Arabië veel wapens ontwikkeld, met hulp van Iraanse technologie. De Houthi’s voeren regelmatig drone-aanvallen uit op Saudi-Arabië, en in juli 2018 bereikten ze zelfs het vliegveld van Abu Dhabi (zo’n 1400 kilometer verderop). 

Aanvankelijk dachten veel analisten dat de groepering daartoe niet in staat was, en Abu Dhabi ontkende zelfs dat er een aanval had plaatsgevonden. Maar in mei van dit jaar toonden de Houthi’s het bewijs dat de aanval wel degelijk had plaatsgevonden. Als de Houthi’s daadwerkelijk achter de beschieting op het oliecomplex zitten, dan zullen zij waarschijnlijk ook deze keer bewijzen leveren.

Oorlog in Jemen

De Houthi-rebellen hebben ook een duidelijk motief. Ze willen de Saudiërs en hun bondgenoten een fikse prijs laten betalen voor de oorlog in Jemen door Saudi-Arabië te treffen op zijn kwetsbaarste plek: de olie-indus­trie. Internationale diplomatieke druk op Saudi-Arabië om de oorlog te stoppen haalt weinig uit, want het ­belangrijkste westerse land, de VS, steunt Saudi-Arabië door dik en dun. De VS blijven ondanks alle kritiek ­wapentuig aan de Saudiërs leveren en sturen militaire adviseurs.

De woordvoerder van de Houthi’s eiste gisteren dat de Saudiërs hun ‘agressie’ in Jemen onmiddellijk staken en dreigde met nieuwe drone-aanvallen. Maar voor Saudi-Arabië is het staken van de oorlog niet aan de orde. Dat zou gezichtsverlies betekenen voor de architect van de Saudische interventie: de huidige kroonprins Mohamed bin Salman. In juni 2017 zei hij nog in een interview dat Saudi-Arabië in staat was om de Houthi’s “binnen enkele dagen omver te werpen” en haalde hij fel uit naar Iran. Hij zei toen dat hij ervoor zou zorgen dat een toekomstige oorlog met Iran niet uitgevochten zou worden op Saudische, maar op Iraanse bodem. 

Lees ook:

Wie helpt de wereld aan extra olie nu Saudi-Arabië zwaar is getroffen?

Uitgerekend Saudi-Arabië hielp de wereld in tijden van crisis aan extra olie. Wie kan die rol overnemen nu het koninkrijk zwaar is getroffen? 

De Saudische olieproductie is in het hart getroffen en de VS weten al wie de dader is

Bommen troffen zaterdag het hart van de Saudische olie-industrie. De regio staat onder hoogspanning.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden