EU-begroting

Hongarije en Polen naar EU-Hof om rechtsstaatregels

De premiers Orbán van Hongarije (links) en Morawiecki van Polen hebben een onderonsje voor het begin van de Europese top in Brussel op 10 december vorig jaar. Daar werd met moeite een akkoord bereikt over de EU-meerjarenbegroting.  Beeld EPA
De premiers Orbán van Hongarije (links) en Morawiecki van Polen hebben een onderonsje voor het begin van de Europese top in Brussel op 10 december vorig jaar. Daar werd met moeite een akkoord bereikt over de EU-meerjarenbegroting.Beeld EPA

De klacht over de rechtsstaatregels hing vorig jaar al in de lucht, maar is nu ingediend door de regeringen in Boedapest en Warschau. Het Europees Parlement geeft tegendruk.

Polen en Hongarije hebben een klacht ingediend bij het Europese Hof van Justitie over de rechtsstaatvoorwaarde die met ingang van 1 januari is ingebouwd in de EU-meerjarenbegroting. Die stap was verwacht. Tijdens de taaie onderhandelingen in Brussel vorig jaar over die begroting lagen beide landen dwars bij die voorwaardelijkheid. Uiteindelijk slikten ze hun veto tegen de gehele begroting in, nadat de andere landen hadden ingestemd met hun eis dat het EU-Hof de rechtmatigheid ging onderzoeken.

De procedure wordt gezien als een vertragingstactiek. Zolang de zaak loopt, kan het nieuwe mechanisme niet in werking treden. De spelregel is hoe dan ook een afzwakking van het oorspronkelijke idee. De EU-geldkraan wordt alleen dichtgedraaid bij harde bewijzen dat bij specifieke projecten rechtsstatelijke principes zijn geschonden.

Volgens de Poolse regering zijn de nieuwe regels in strijd met de EU-verdragen. De regeringen in Boedapest en Warschau hopen dat eventuele sancties in ieder geval niet worden opgelegd vóór de parlementsverkiezingen in hun land, volgend jaar in Hongarije en in 2023 in Polen.

Snelkookpan-werkwijze

Het Europees Parlement heeft deze week juist in tegengestelde richting druk uitgeoefend. Het heeft de Europese Commissie gevraagd om het rechtsstaatmechanisme gewoon per 1 januari van dit jaar in werking te laten treden, omdat het EU-Hof toch niets aan die regels kan veranderen. Volgens het parlement zou de commissie juist in strijd handelen met de EU-wetgeving als ze de zwaarbevochten afspraken niet meteen toepast.

Daarnaast hopen de parlementariërs dat het EU-Hof een speciale spoedprocedure toepast voor behandeling van deze zaak. Die snelkookpan-werkwijze wordt maar zelden van stal gehaald: slechts 24 keer sinds 2000.

Lees ook:
Akkoord over EU-meerjarenbegroting en coronafonds

De laatste horde, Nederlandse scepsis over de rechtsstaatafspraken, verdween op het allerlaatst, in december.

Het einde van de EU-begrotingscrisis is nabij

Hongarije en Polen lijken tevreden met een aanvullende verklaring over nieuwe rechtsstaat-regels, zodat zij hun veto’s mogelijk laten vallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden