NieuwsCongo

Honderdduizenden op de vlucht voor vulkaan bij Congolese stad Goma

Verwoeste gronden rondom de Congolese stad Goma. Beeld Reuters
Verwoeste gronden rondom de Congolese stad Goma.Beeld Reuters

De Nyiragongo-vulkaan barstte afgelopen zaterdag uit. Voor de bevolking van de Congolese stad Goma is het gevaar niet geweken. Gevreesd wordt voor giftige gassen en opborrelend magma onder de stad.

Een dreiging van een volgende uitbarsting van de Nyiragongo zorgde afgelopen week voor een gedeeltelijke evacuatie van de bevolking van en om de stad Goma, in Congo-Kinshasa. Volgens officiële cijfers stierven bij de uitbraak minstens 32 mensen en werden er meer dan 900 huizen verwoest.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Honderdduizenden ontvluchtten Goma en een deel baande zich een weg door een landschap vol lava uit vrees voor een tweede vulkaanuitbarsting. Unicef schat het aantal vluchtelingen inmiddels op ongeveer 400.000.

Gevreesd wordt dat er een grote hoeveelheid magma onder de grond zit als gevolg van de laatste eruptie en dat die nog naar boven kan komen. “Deze vulkaan hoort bij de Oost-Afrikaanse slenk, een gebied dat van de Rode Zee tot Mozambique loopt, en waar de aardkorst uit elkaar beweegt”, verklaart Pieter Vroon, die als vulkanoloog verbonden is aan de Vrije Universiteit. “Omdat er grote breuken in de korst zitten, kan magma op deze plek relatief makkelijk omhoog komen. Vaak vormen vulkanen zich boven zo’n breuk en het is goed mogelijk dat onder Goma zo’n breuk loopt waar magma zich doorheen verplaatst.

“Bovendien dreigt er gevaar bij het zuidelijk van de stad gelegen Kivumeer, dat grote hoeveelheden CO2 en methaangas bevat. Als er lava het meer in stroomt kunnen deze gassen vrijkomen in de lucht”, aldus de vulkaanexpert.

De lava kan met 60 kilometer per uur stromen

De vulkaan ligt in het Virunga National Park, ongeveer 20 kilometer ten noorden van Goma en vlak bij de grens met Rwanda. Het is volgens Vroon een van de gevaarlijkste vulkanen ter wereld. “De lava die vrijkomt is erg vloeibaar, waardoor de lava met zo’n 60 kilometer per uur kan stromen. Bovendien bevat dit magma veel CO2, een stof die zwaarder is dan zuurstof; dat zakt naar laaggelegen gebieden en kan de daar aanwezige mensen in levensgevaar brengen.”

Twee van de recente uitbarstingen van de Nyiragongo, in 1977 en 2002, waren regelrechte rampen. Volgens schattingen zouden er in 1977 tussen de 600 en 2000 mensen zijn omgekomen. In 2002 verwoestten lavastromen en gesmolten gesteente een vijfde deel van de stad Goma. Bij deze catastrofe werden 120.000 mensen dakloos en kwamen circa 250 mensen om door verstikking, brandwonden en een door lava veroorzaakte ontploffing van een benzinestation.

Bevolking verdubbeld

Sindsdien is het aantal mensen dat rondom de vulkaan en in Goma leeft meer dan verdubbeld, waarbij de schattingen uiteenlopen tussen de 1,5 miljoen en 2 miljoen mensen. “Deze lavastromen zijn kaliumrijk, waardoor na enige tijd een vruchtbare bodem ontstaat”, aldus Vroon. Dat maakt het gebied uiteindelijk ook zo aantrekkelijk voor boeren.

Het bestuderen van de vulkaan wordt bemoeilijkt door de instabiliteit van Congo. Het land wordt geteisterd door burgeroorlogen, etnische conflicten en grootschalige corruptie. Zo trok de Wereldbank de financiering van de onderzoeksfaciliteit in Goma in vanwege de bezorgdheid over mogelijke verduistering van geld, en moest een team wetenschappers in 2020 beschermd worden door VN-vredestroepen.

Lees ook:

Inwoners Goma op de vlucht voor hete lava

Het was niet zo erg als vijftien jaar geleden, toen een lavastroom binnen een halfuur tweeduizend mensen verzwolg. Maar de uitbarsting van de vulkaan Nyiragongo heeft ook dit keer grote delen van de Congolese stad Goma in as gelegd en tientallen levens geëist.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden