Abortuswetgeving

Hoe streng worden de wetten? De abortusstrijd in de VS barst nu pas echt los

Demonstranten gingen zondag in New York de straat op om te betogen voor het recht op abortus. Beeld Reuters
Demonstranten gingen zondag in New York de straat op om te betogen voor het recht op abortus.Beeld Reuters

Nu het landelijke recht op abortus in Amerika is vervallen, dreigt in sommige staten vervolging voor vrouwen die er één ondergaan - of die een miskraam krijgen.

Seije Slager

Tientallen miljoenen Amerikaanse vrouwen werden zaterdag wakker in een staat waar het niet langer is toegestaan om een abortus te ondergaan. Maar waar het, zo vrezen velen, ook riskant is geworden om een miskraam te krijgen - want bewijs maar eens dat je die niet zelf hebt opgewekt.

Veel conservatieve staten hadden al wetten klaarstaan voor het moment dat het Hooggerechtshof Roe v. Wade schrapte, het arrest dat het recht op abortus landelijk garandeerde. Maar de precieze invulling verschilt, en nu de staten door het Hooggerechtshof expliciet zijn belast met het opstellen van abortuswetten zullen die nog flink bediscussieerd en aangepast gaan worden.

Er spelen allerlei discussies. Wordt abortus helemaal verboden, of wordt de termijn ingeperkt? Wordt er een uitzondering gemaakt voor verkrachting en incest? Hebben vrouwen nog het recht om naar een andere staat te reizen om een abortus te ondergaan? Worden ook sommige vormen van anticonceptie strafbaar, zoals het spiraaltje, dat soms pas na de bevruchting werkt? Worden artsen die een abortus uitvoeren strafbaar? En ten slotte: worden vrouwen die er één ondergaan strafbaar?

Straffen in het vooruitzicht

Dat laatste was tot voor kort een taboe. Donald Trump maakte tijdens zijn verkiezingscampagne in 2016 een uitglijder toen hij daarnaar werd gevraagd en hij antwoordde dat er, als het verboden is, dus ook ‘een vorm van straf’ zou moeten volgen. Hij werd snel teruggefloten door veel anti-abortusorganisaties, die zeiden dat het nooit hun bedoeling zou zijn om individuele vrouwen te straffen.

null Beeld Anne Blaak
Beeld Anne Blaak

Inmiddels wordt dat wel degelijk besproken. Zo is in Louisiana een wetsvoorstel in behandeling dat straffen in het vooruitzicht stelt. Het is de vraag of die wet het haalt, want het idee is nog altijd controversieel. Maar zes andere staten hebben anti-abortuswetten waarin het vervolgen van vrouwen niet expliciet verboden wordt. Dat biedt dus ruimte voor openbaar aanklagers om te redeneren dat als abortus een vorm van moord is, degene die de abortus uitvoert voor moord kan worden aangeklaagd. Het schrappen van Roe v. Wade maakt het aannemelijker dat een rechter die redenering volgt.

Dat scenario is bepaald niet denkbeeldig, omdat het de afgelopen jaren al heel vaak is gebeurd. In april klaagde een aanklager in Texas nog een meisje aan voor moord op haar ongeboren kind, omdat ze volgens hem zelf een abortus zou hebben opgewekt. Na landelijke ophef werd deze zaak geschrapt, maar in andere gevallen zijn Amerikaanse vrouwen wel jarenlang achter de tralies beland voor ‘dood door schuld’ na een miskraam, bijvoorbeeld omdat ze drugs gebruikten tijdens hun zwangerschap.

Lees ook:

De Amerikaanse staat bemoeit zich al decennia met de baarmoeder van de zwarte vrouw

Dat het landelijke recht op abortus is afgeschaft, is voor hoogleraar rechten Michele Goodwin geen verrassing. Had eerder opgemerkt hoe de Amerikaanse staat zich op allerlei manieren steeds intensiever met baarmoeders bemoeit, met name die van zwarte vrouwen, stelt zij.

Gaat straks ook het homohuwelijk in de VS op de helling?

Niet alleen het recht op abortus sneuvelt door de uitgelekte uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof. Ook andere verworvenheden, zoals het homohuwelijk, komen erdoor in gevaar, vrezen sommige juristen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden