Rusland

Hoe Poetins populariteit daalt door zijn wanbeleid in de coronacrisis

Zoals elk jaar vlogen er ook afgelopen zaterdag op 9 mei Russische bommenwerpers over het Rode Plein. De bijkomende grootste militaire parade werd uitgesteld vanwege het coronavirus. Beeld AFP.Beeld AFP

In plaats van een feestelijk jubileumjaar stevent Poetin af op het zwaarste jaar ooit in zijn tijd als leider van Rusland. De coronacrisis gooit op drie fronten roet in het eten.

Het beloofde een prachtig jaar te worden voor Poetin: in maart zou hij zijn twintigjarige jubileum in het Kremlin vieren, in april stond een referendum over grondwetswijzigingen op de agenda, die hem onder meer de mogelijkheid kunnen geven om tot 2036 als president aan te blijven, en afgelopen zaterdag stond het 75-jarige jubileum van de overwinning op nazi-Duitsland op het programma, met een grootse militaire parade op het Rode Plein.  Met de komst van het coronavirus konden de slingers echter weer de kast in.

Corona in het Kremlin

Hoe weinig grip de Russische regering op het virus heeft, blijkt wel uit het feit dat de ziekte inmiddels ook in het Kremlin is terechtgekomen. Bijna twee weken geleden werd het virus eerst bij de kersverse premier Michail Misjoestin geconstateerd, die kort daarna in het ziekenhuis werd opgenomen. Niet veel later vielen ook de minister voor bouw en huisvesting, Vladimir Jakoesjev, en de minister voor cultuur, Olga Ljoebimova, uit. Volgens diverse Russische media zijn er nog meer bewindslieden die het coronavirus onder de leden hebben.

Met name het uitvallen van Misjoestin is een politieke aderlating voor Poetin. Juist in deze tijd, waarin veel impopulaire beslissingen moeten worden genomen, schoof de president zijn premier maar wat graag naar voren als crisismanager en het gezicht van de lockdown-maatregelen en de beperkte vergoedingen voor bedrijven. Om diezelfde reden kondigde Poetin eind maart ook niet zelf de lockdown van Moskou af, maar liet hij de burgemeester van de hoofdstad de inwoners op de hoogte stellen van ‘het nieuwe normaal’.

Poetins populariteit is laagste sinds 2013

En dus staat Poetin momenteel zelf weer in het centrum van de publieke aandacht. Een groot verschil maakt dat overigens niet. In een land waar de bevolking de president als het enige werkelijke overheidsinstituut beschouwt, zal diezelfde president ook verantwoordelijk worden gehouden voor de acties van de staat.

Dat blijkt ook uit de cijfers. Een onderzoek van het onafhankelijke Russische peilingbureau Levada Centrum wees vorige week uit dat de populariteitscijfers van Poetin naar het laagste punt zijn gezakt sinds 2013, het jaar voordat Rusland de Krim annexeerde. Slechts 59 procent van de Russen zegt zich op dit moment nog achter Poetin scharen,  een stuk minder dan zes jaar geleden, toen de president nog op de goedkeuring van meer dan 80 procent van de bevolking kon rekenen. Die afname heeft alles te maken met hoe de overheid reageert op de coronacrisis. Inmiddels ligt het aantal geregistreerde besmettingen in Rusland op 200.000. In de zorg is een groot tekort aan personeel en beschermende middelen. 

En dan is er nog dat andere probleem: de economie. Rusland stevent in rap tempo af op een recessie. Niet alleen heeft het coronavirus de nationale economie feitelijk tot stilstand gebracht, ook de oliemarkt is in elkaar geklapt. Voor een land dat voor een derde van zijn overheidsbegroting afhankelijk is van de olie- en gasindustrie, is dat een flinke aderlating. Daarnaast wordt het midden- en kleinbedrijf verplicht zijn personeel door te betalen, maar vergoedt de overheid slechts een kwart van de personeelskosten.

Ondertussen portretteren de staatsmedia Poetin nog altijd als een bekwaam en stabiel leider, die het land verstandig door deze zware tijden loodst. De president zal er alles aan doen om later de slingers alsnog uit de kast te halen. Zo liet hij onder meer weten dat de parade ter ere van Overwinningsdag niet is afgeblazen, maar uitgesteld. Als vervangend machtsvertoon vlogen er zaterdag straaljagers over het Rode Plein en werd overal in het land om klokslag tien uur vuurwerk afgestoken.  Het echte feestje volgt later dit jaar, verzekerde hij. En ook het referendum zal na de crisis gewoon doorgang vinden. 

Lees ook:

President voor het leven: hoe Poetin het onvermijdelijke product werd van de Russische geschiedenis

Door de coronacrisis gaat het referendum over de Russische grondwetswijzigingen vandaag niet door. Maar in de praktijk maakt dat niet uit: ook zonder volksraadpleging blijft Poetin naar alle waarschijnlijkheid tot 2036 aan als president. Is hij nu een volleerd dictator?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden