SpoorboekjePresidentsverkiezingen VS

Hoe laat komen de belangrijkste exit-polls van de verkiezingen, en hoe betrouwbaar zijn ze?

Een Trump-aanhanger bij zijn auto in Florida.Beeld AP

De VS strekken zich uit over vier tijdzones - Alaska en Hawaii meegerekend zijn het er zelfs maar liefst zes. Om die reden sluiten de stembureaus in de VS ook niet allemaal op hetzelfde moment, en komen de exitpolls vannacht druppelsgewijs binnen. Hoe laat kunnen we wat verwachten? 

Allereerst: de verkiezingen zullen dit jaar vanwege het hoge aantal poststemmen door de coronacrisis, en de verwachte hoge opkomst, alleen maar langer duren dan normaal. Wie de verkiezingsnacht wil volgen, is dus in voor een lange zit. Wilt u weten wanneer het echt spannend wordt? Zet dan in ieder geval de wekker om 1:00 (en volg hier het laatste nieuws via ons liveblog). 

Gelukkig geldt de regel: hoe oostelijker, hoe eerder, en in het westen van de VS liggen de uitslagen grotendeels al vast. Alaska, Idaho en Utah gaan naar de Republikeinen; Californië, Oregon, Washington en Hawaii gaan ongetwijfeld naar de Democraten. 

Kunnen we die exit polls eigenlijk wel vertrouwen? 

Het korte antwoord: nee. En al helemaal niet dit jaar - door het grote aantal poststemmen; staten die de stembussen al eerder hebben geopend, of die zelfs tot ná vandaag nog openhouden. Sommige staten mogen vandaag pas beginnen met het tellen van de poststemmen (zoals de belangrijke swing state Pennsylvania), andere staten zijn er al mee begonnen. 

Doordat dit jaar zo veel mensen per post stemmen wordt er gewaarschuwd voor het zogheten ‘red mirage’. Het aantal briefstemmers onder Republikeinse stemmers zal lager zijn dan het aantal Democratische. En aangezien het langer duurt om briefstemmen te tellen dan een regulier stembiljet, zal een vroege exitpoll naar verhouding meer Republikeins kunnen kleuren dan het daadwerkelijke resultaat. Een andere reden voor zo'n rode verkleuring is dat oudere kiezers (naar verhouding vaker Republikeins) eerder op de dag schijnen te stemmen dan jongere kiezers (vaker Democraat). Andersom is een blue mirage ook goed mogelijk in staten waar het tellen van briefstemmen al een week aan de gang is - zoals die andere battleground state: Florida.

Het overgrote deel van de swing states ligt in het oosten of midwesten van het land, bijvoorbeeld de cruciale staten Pennsylvania, Michigan en Florida. Voor de echte diehards zijn er dan nog staten als Arizona en Texas om naar uit te kijken - voorheen Republikeinse bolwerken, die nu maar zo naar Biden zouden kunnen gaan. Of zij echter van doorslaggevend belang zullen zijn, is maar de vraag. Om een goed beeld te krijgen van wie het presidentschap wint, hoef je dus niet de hele nacht op te blijven, al zullen we het tot aan de definitieve uitslag niet zeker weten.

00:00 uur

Hoewel alle stembureaus nog open zijn, komen Amerikaanse media rond dit tijdstip vaak met de eerste exitpolls uit een aantal staten. Kentucky en Indiana zullen de eerste zijn - alleen dat die naar Trump zullen zal geen verrassing zijn. Houd in gedachten dat de exitpolls nooit een definitief idee geven, en dat het beeld dit jaar nog verder vertekend zal zijn; hoewel de exitpolls rekening houden met het hoge aantal stemmen per post, is de foutmarge groter dan normaal.

Een Trump-aanhanger in Florida.Beeld EPA

01:00 uur

Georgia is de eerste swing state waar de stembureaus zullen sluiten. De staat in het zuidoosten stemt al sinds 1996 steevast Republikeins, maar dit jaar lijkt Biden er een redelijke kans te maken.

Overige staten: Indiana, Kentucky, South Carolina, Vermont, Virginia.

01:30 uur

Ook in een andere swing state sluiten de stembureaus. North Carolina stemde sinds 1968 pas twee keer Democratisch, maar Biden en Trump ontlopen elkaar dit jaar nauwelijks in de peilingen. North Carolina geldt als een ‘moodsetter’; de winnaar van deze staat zal de rest van de uitslagen met beduidend meer vertrouwen tegemoet zien. Ook in Ohio sluiten de stemlokalen. Dat is wellicht de minst spannende van de swing states omdat het maar de vraag is of Trump er zijn geprojecteerde meerderheid nog kwijt zal gaan raken. Update: eerder vanavond maakte North Carolina bekend de stembureaus langer open te houden, en drie kwartier later dan gepland met de resultaten te komen. Ga dus zeker uit van na 2:00.

Overige staten: West Virginia.

02:00 uur

Een heleboel staten in één keer sluiten hun stemlokalen. Twee daarvan zijn écht interessant: Florida en Pennsylvania zijn misschien wel de twee belangrijkste swing states van dit jaar. In beide staten belooft de race uitermate spannend te worden. Hoewel Florida aan het einde van de nacht wel al een representatieve uitslag gepresenteerd moet kunnen hebben, gaat het stemmen tellen in Pennsylvania naar verwachting een paar dagen duren. Tot die tijd zullen we het dus met exitpolls en prognoses moeten doen.

Overige staten: Alabama, Connecticut, Delaware, District of Columbia, Illinois, Maine, Maryland, Massachusetts, Mississippi, Missouri, New Hampshire, New Jersey, Oklahoma, Rhode Island, Tennessee.

02:30 uur

Overige staten: Arkansas.

03:00 uur

Om drie uur komt de grote klapper van de nacht: in maar liefst vijf swing states sluiten de stembureaus hun deuren. Michigan is daarvan waarschijnlijk de spannendste, al wordt verwacht dat het tellen van de stemmen daar wel eens lang zou kunnen duren. Wel zullen er snelle resultaten komen uit Minnesota, een oerdemocratische staat waar Hillary Clinton vier jaar geleden desalniettemin maar net wist te winnen. Ook zullen er aan het einde van de nacht waarschijnlijk resultaten zijn in Wisconsin, een staat die in 2016 voor het eerst in 32 jaar rood kleurde, en in Arizona, waar de Democraten kans maken om voor het eerst sinds 1996 te winnen. De voorlaatste swing state is Texas, al lijkt het daar volgens de peilingen voor Trump net goed te gaan komen.

Overige staten: Colorado, Kansas, Louisiana, Nebraska, New Mexico, New York, North Dakota, South Dakota, Wyoming.

04:00 uur

Uiteindelijk sluit ook de laatste swing state, Iowa, haar lokalen. Mocht je dat te laat vinden: geen zorgen, Iowa levert maar relatief weinig kiesmannen en is bovendien bij lange na niet zo spannend als de meeste andere swing states.

Overige staten: Montana, Nevada, Utah.

Na 4 uur

Het zou op dit punt kunnen dat Amerikaanse media al een voorzichtige winnaar hebben uitgeroepen; alle swing states zijn op dat moment immers al gesloten. De laatste staten lijken niet voor veel verrassing te zullen gaan zorgen:

05:00 uur: California, Idaho, Oregon, Washington

06:00 uur: Hawaii

07:00 uur: Alaska

Als laatste dan nog één vuistregel: hoe spannender het is in een staat, hoe langer het tellen van de stemmen zal duren. Als er dus sprake is van een enorme vertraging bij een bepaalde staat, kan het zomaar zijn dat Biden en Trump elkaar daar amper ontlopen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden