Een vrouw loopt langs een brandend appartementencomplex  in Marioepol.

Diplomatie

Hoe kan het dat Rusland tijdens de oorlog toch bereid is om te onderhandelen?

Een vrouw loopt langs een brandend appartementencomplex in Marioepol.Beeld AP

Hoe kan het dat Rusland, dat zulke onmogelijke eisen stelt aan Oekraïne, toch bereid is om te onderhandelen?

Ghassan Dahhan

Niets in Oekraïne wijst erop dat de Russische oorlog binnenkort zal stoppen. Toch lijken de Oekraïense en Russische onderhandelaars, in tegenstelling tot de rest van de wereld, te geloven in een mogelijke diplomatieke oplossing. “Iedereen wacht op nieuws”, zei de Oekraïense president Volodimir Zelenski maandag in een toespraak na afloop van de laatste gespreksronde tussen de twee landen. Het nieuws laat nog even op zich wachten.

De gesprekken van maandag zouden niet zijn mislukt; er is slechts sprake van een ‘technische pauze’, aldus Zelenski’s gezant Michailo Podoljak. De vierde onderhandelingsronde begint dinsdag. Eerder dit weekend twitterde Podoljak dat er vooruitgang was geboekt, nu de ‘Russen geen ultimatums meer stellen, maar serieus luisteren naar onze voorstellen’. Hij schreef dat de onderhandelingen in het vervolg zouden gaan over ‘vrede, een wapenstilstand, de onmiddellijke terugtrekking van troepen en veiligheidsgaranties’.

Poetin heeft belang bij onderhandelingen met Oekraïne, want als deze invasie iets duidelijk heeft gemaakt is het wel dat Ruslands militaire macht wankelt. De invasie verloopt alles behalve soepel voor Rusland en heeft al aan duizenden militairen het leven gekost. De Russische opmars is een logistieke ramp geworden; Poetin kan het tij keren als hij heel snel zijn strategie verandert of het ‘geluk’ moet hem snel te hulp schieten. Het Oekraïense leger biedt fel verzet, heeft duidelijk meer kennis van het terrein en krijgt steeds betere en effectieve wapens geleverd door het Westen. Bovendien is Ruslands economie in vrije val sinds het Westen harde sancties instelde.

Acceptabele aftocht

Er zijn nog geen signalen dat Rusland bereid is om zijn invasie te staken of om troepen terug te trekken, maar het lijkt er wel op dat Poetin in ieder geval de mogelijkheid wil openhouden voor een ‘acceptabele’ aftocht, mocht zijn oorlog hem toch te kostbaar worden.

President Zelenski heeft ook baat bij onderhandelingen, ook al is zijn verzet tegen de Russische invasiemacht succesvol. De krijgskansen kunnen keren voor Oekraïne en het is beslist niet uitgesloten dat Rusland, na een desastreus begin, zich militair herpakt en de oorlog in zijn voordeel beslist en bijvoorbeeld Kiev inneemt of met de grond gelijkmaakt. De Russische invasiemacht kruipt, ondanks de vele verliezen, toch steeds dichter bij de hoofdstad.

De humanitaire prijs die Oekraïne in deze oorlog betaalt is al extreem hoog, nu Rusland hele steden met de grond gelijk probeert te maken. De Russen grijpen naar steeds zwaardere middelen naarmate de oorlog voortduurt. Alleen al in de zuidelijke havenstad Marioepol zijn naar schatting meer dan 2500 burgers omgekomen. Maandag mislukten meerdere evacuatiepogingen in de stad, zo’n 160 burgers lukte het nog wel om per auto het gebied te ontvluchten. De Oekraïense stad Charkov ligt voortdurend onder Russisch vuur, zei de burgemeester van de stad maandag. En dan moet de strijd om Kiev nog beginnen. Bovendien worden Zelenski’s smeekbedes voor een no-flyzone niet verhoord in het Westen.

Wereldwijde voedselvoorziening in gevaar

Bovendien lijdt de Oekraïense economie nog meer onder de Russische invasie dan Ruslands economie onder de westerse sancties. Volgens het IMF dreigt de Oekraïense economie te krimpen met 35 procent en loopt de wereldwijde voedselvoorziening (inclusief de Oekraïense) gevaar, als de oorlog niet snel stopt.

Mogelijk hoopt Poetin dat Zelenski in de onderhandelingen de Krim en de zelfverklaarde republieken in Oost-Oekraïne opgeeft, waardoor hij aan de Russen de oorlog kan verkopen als een overwinning – Zelenski refereerde vorige week indirect aan deze mogelijkheid.

Maar een echte doorbraak lijkt pas te komen als Zelenski en Poetin elkaar direct spreken, iets waar Zelenski al langer op aandringt. Maandag liet het Kremlin weten dat het Oekraïense verzoek daartoe nog niet is ontvangen. Als het tot een ontmoeting komt, dan zal die waarschijnlijk ofwel in Israël of in Turkije plaatsvinden.

Zwangere vrouw alsnog overleden na luchtaanval kraamkliniek

De zwangere vrouw die werd gefotografeerd toen ze op een brancard de gebombardeerde kraamkliniek in Marioepol uit werd gedragen, is een paar dagen na de luchtaanval overleden. Dat meldt persbureau AP. Ook haar baby overleefde het niet. De foto van de vrouw ging de hele wereld over. Volgens het persbureau is zij na de aanval met een verbrijzeld bekken naar een ander ziekenhuis gebracht, waar tevergeefs is geprobeerd om haar en haar kind te redden. Een andere hoogzwangere vrouw die, gekleed in een stipjespyjama, eveneens werd gefotografeerd toen ze de verwoeste kliniek moest ontvluchten, overleefde het wel. AP meldt dat zij inmiddels veilig is bevallen van een dochter.

Lees ook:

Poetin legt een strop rond Kiev. ‘Hij kan Zelenski met een moreel dilemma opzadelen’

De Russische krijgsmacht is na twee weken minder ver dan gepland. Maar: niet vastgelopen, waarschuwt Tom Middendorp.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden